Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Biết

Xã Long Phước, huyện Thủ Đức, tỉnh Gia Định cũ (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) tựa như một cù lao bốn bề sông nước bao quanh: vòng cung phía Đông là sông Đồng Nai rộng gần một cây số thì qua huyện Long Thành (Đồng Nai); vòng cung phía Tây là sông Tắc nhỏ hơn. Địa hình toàn xã đều thấp, các rạch lớn nhỏ chằng chịt như mạch máu trong cơ thể, ven rạch đủ loại cây lớn nhỏ khá um tùm rậm rạp. Đó là quê hương mẹ Nguyễn Thị Biết. Mẹ sinh năm Bính Ngọ (1906) trong một gia đình nông dân nghèo. Mẹ lấy chồng cũng là dân ruộng nghèo, do hiếm muộn nên chỉ sinh hạ một con trai khi đã ngoài ba mươi tuổi. Xã Long Phước nằm ven sông Đồng Nai nên suốt chín năm kháng chiến chống Pháp đã bị địch càn quét đánh phá rất nhiều lần. Mẹ Biết lo làm ăn nuôi chồng con, lo chạy giặc và cũng đóng góp cho làng xã theo khả năng của mẹ.

Sau năm 1954, con trai mẹ đã lớn. Anh Nguyễn Văn Hùng được cha mẹ lấy vợ cho và vẫn ở chung một nhà. Cuối năm 1960, cao trào Đồng khởi từ Bến Tre lan về khắp huyện Thủ Đức. Năm 1961, lực lượng vũ trang huyện Thủ Đức phối hợp với du kích mật Long Phước đã đánh bót dân vệ xã, diệt một số tên và thu được vũ khí. Chiến lược Chiến tranh một phía của Mỹ Diệm bị phá sản, chúng thay thế bằng chiến lược Chiến tranh đặc biệt. Ở Long Phước cũng như toàn huyện Thủ Đức, toàn tỉnh Gia Định... địch tập trung đủ các sắc lính, ra sức dồn dân vào các ấp chiến lược. Anh Hùng đã có vợ con và cha già mẹ yếu vẫn bị đe dọa địch bắt quân dịch, nên anh phải thường xuyên lẩn tránh. Chi bộ mật Long Phước đã tổ chức các nòng cốt cơ sở huy động đông đảo nhân dân trong xã đấu tranh chống gom dân vào ấp chiến lược. Lực lượng du kích mật làm đòn xeo cho việc phá lỏng, phá rã ấp chiến lược. Địch âm mưu lập các tổ chức phản động song bị ta bóp chết từ trong trứng qua các lần diệt ác phá kềm. Các đồng chí Hai Bụng và Bề là cán bộ xã đã giáo dục, tổ chức anh Nguyễn Văn Hùng vào du kích mật tháng 2/1963, khi phong trào đấu tranh trong xã ngày càng dâng cao. Bám trụ chiến đấu ngay ở quê hương, anh thường về thăm nhà vào ban đêm hoặc những khi địch không hoạt động. Tuy đã già yếu, mẹ Nguyễn Thị Biết vẫn lo cho anh gạo, tiền, quần áo và những đồ dùng cần thiết. Anh không ghé nhà thì mẹ và vợ anh tìm gặp.

Để giữ an toàn cho Sài Gòn, chống phá cách mạng, địch đặt hai xã Long Phước và Long Trường thành khu 101. Xã Long Phước có tới 5 đồn bót bảo an, dân vệ rải từ phía Bắc trở xuống. Địch thường càn quét, tuần tiễu hòng diệt lực lượng du kích địa phương ít hơn chúng hàng chục lần. Máy bay trực thăng xăm xoi liên tục, tàu tuần tiễu trên sông sẵn sàng nổ súng vào các mục tiêu chúng nghi ngờ có Việt Cộng. Ngày 13/1/1966 (22 tháng Chạp năm Ất Tỵ), một tổ du kích Long Phước đào hầm bí mật ở Rạch Cái, khóm Đình, ấp Phước Hậu (Long Phước). Anh em để lộ mục tiêu vì treo cái áo ở cây. Máy bay địch phát hiện, chúng nã pháo và ném bom, bắn rocket vào đó suốt hai ngày liền. Anh Nguyễn Văn Hùng và 3 đồng chí hy sinh (Nay gia đình cúng cơm các anh vào ngày ông Táo chầu Trời hàng năm). Rằm tháng giêng năm Bính Ngọ (14/2/1966) xã mới cho mẹ biết tin. Mẹ đau xót chết lên chết xuống nhiều lần vì lá vàng còn ở trên cây mà lá xanh đã bị địch làm rụng... Nhưng rồi thời gian trôi qua, hai cháu nội trai làm dịu dần mất mát đau thương của mẹ. Giặc không để gia đình mẹ sống yên, nên mẹ và vợ anh Hùng cùng hai cháu nhỏ phải dắt díu nhau qua xã Long Hưng (huyện Long Thành, nay thuộc thành phố Biên Hòa) làm ăn sinh sống. Căn nhà nhỏ bé dựng lên được mấy tháng thì miền Nam hoàn toàn giải phóng. Nước mắt mẹ lại tuôn chảy, phần vì mừng chiến thắng vĩ đại của dân tộc, phần vì nhớ thương con trai vĩnh viễn không về với mẹ và vợ con.

Mẹ Nguyễn Thị Biết được hưởng các chế độ, chính sách của Nhà nước theo quy định. Mẹ qua đời vào tháng 3/1994, thọ 89 tuổi, song Đảng và Chính phủ không quên ơn mẹ đã hiến dâng giọt máu thân yêu duy nhất cho Tổ quốc. Chủ tịch nước đã quyết định truy tặng mẹ danh hiệu vẻ vang Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 814/KTCTN ngày 24/4/1994.