MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGUYỄN THỊ ĐỀ
Mẹ Nguyễn Thị Đề, thường gọi là Tư Ao, sanh năm Tân Hợi-1911. Quê làng An Nhơn, tổng An Phong, quận Châu Thành tỉnh Sa Đéc. Cuối năm 1948, chuyển về sống ở làng Tân Thạnh, quận Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay là ấp Vĩnh Lộc, xã Vĩnh Thạnh, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp).
Mẹ tham gia công tác cách mạng từ sau Cách mạng Tháng Tám 1945, lúc đó làm Hội trưởng Phụ nữ xã An Nhơn. Đầu năm 1948, chồng mẹ, ông Phan Văn Nhỏ bị tàu của Pháp bắn chết trong lúc ông chở gạo đi tiếp tế cho bộ đội. Cuối năm 1948, mẹ cùng 6 người con tản cư lên Vĩnh Thạnh. Ở đây mẹ tham gia công tác giao liên và hậu cần cho bộ đội huyện đến năm 1954. Khi có Hiệp định Genève, mẹ không đi tập kết, mà ở lại tiếp tục công tác, được phân công hoạt động hợp pháp, xây dựng cơ sở, vận động, lãnh đạo quần chúng đấu tranh. Trong nhiều cuộc biểu tình, đấu tranh đòi địch thi hành Hiệp định Genève, chống đàn áp khủng bố, chống bắt lính ở xã Vĩnh Thạnh, ở quận lỵ Lấp Vò, ở thị xã Sa Đéc và Vĩnh Long, mẹ đều nòng cốt hướng dẫn, lãnh đạo đấu tranh rất kiên quyết, bị địch vẽ khẩu hiệu lên nón, lên áo, mẹ cởi bỏ, không mắc cỡ, ở trần cũng đấu lý, khiến địch phải nể sợ. Mẹ còn hướng dẫn cho nhiều chị em, kể cả con dâu cách rải truyền đơn trên xe đò, xe hơi. Ngoài nhiệm vụ lãnh đạo quần chúng, mẹ còn được Huyện đội Lấp Vò giao làm Tổ trưởng Tổ Quân báo. Mẹ thường xuyên nắm, cung cấp tình hình địch báo vào căn cứ, giúp cho việc tổ chức đối phó và đánh địch có hiệu quả.
