MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGUYỄN THỊ SUỐT
Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước, lịch sử dân tộc Việt Nam đã ghi dấu không chỉ những chiến công hiển hách của quân và dân ta nơi chiến trường, mà còn lưu giữ hình ảnh những con người bình dị đã góp phần làm nên thắng lợi vĩ đại của đất nước bằng sự hy sinh thầm lặng và tinh thần quả cảm phi thường. Trong số đó, Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Suốt, người dân Quảng Bình thân thương gọi là Mẹ Suốt, đã trở thành biểu tượng tiêu biểu cho hình ảnh người mẹ Việt Nam kiên cường, bất khuất giữa mưa bom bão đạn của chiến tranh.
Mẹ Nguyễn Thị Suốt sinh năm 1906 tại xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, một vùng đất ven biển giàu truyền thống cách mạng và cũng là tuyến đầu hứng chịu sự tàn phá ác liệt của chiến tranh phá hoại miền Bắc. Xuất thân trong một gia đình lao động nghèo, cả cuộc đời mẹ gắn liền với con đò nhỏ trên dòng sông Nhật Lệ. Cuộc sống vốn đã lam lũ, vất vả, nhưng khi đất nước bước vào giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, mẹ đã sẵn sàng gác lại nỗi lo riêng để góp sức mình cho sự nghiệp chung của dân tộc.
Từ những năm 1964, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc, Quảng Bình trở thành “tọa độ lửa”, nơi bom đạn dội xuống ngày đêm nhằm cắt đứt các tuyến giao thông huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong hoàn cảnh ấy, dòng sông Nhật Lệ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc vận chuyển cán bộ, bộ đội, thương binh, vũ khí và lương thực giữa hai bờ. Mặc dù tuổi đã cao, Mẹ Suốt vẫn xung phong chèo đò đưa bộ đội và hàng hóa qua sông, bất chấp hiểm nguy luôn rình rập. Mỗi chuyến đò của mẹ là một lần đối mặt với cái chết, nhưng chưa bao giờ mẹ chùn bước hay tỏ ra sợ hãi.
Hình ảnh người mẹ gầy gò, tóc bạc, tay chèo vững vàng giữa tiếng bom rơi đạn nổ đã in sâu trong ký ức của quân và dân Quảng Bình. Trong những thời khắc nguy hiểm nhất, khi máy bay địch quần thảo trên bầu trời, mẹ vẫn bình tĩnh chèo đò, động viên bộ đội giữ vững tinh thần, bảo đảm an toàn cho người và hàng hóa. Với mẹ, việc đưa bộ đội qua sông không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là trách nhiệm thiêng liêng của một người mẹ đối với những người con của đất nước đang ngày đêm chiến đấu vì độc lập, tự do.
Tinh thần dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng của Mẹ Suốt đã trở thành nguồn động viên lớn lao đối với các lực lượng chiến đấu và nhân dân địa phương. Nhà thơ Tố Hữu, trong một chuyến công tác vào Quảng Bình, đã trực tiếp gặp gỡ và chứng kiến hình ảnh người mẹ chèo đò giữa mưa bom bão đạn. Từ những cảm xúc chân thành ấy, bài thơ “Mẹ Suốt” ra đời, góp phần lan tỏa hình ảnh người mẹ anh hùng đến với đồng bào cả nước, trở thành một biểu tượng đẹp trong thơ ca cách mạng Việt Nam.
Ghi nhận những đóng góp to lớn đó, Đảng và Nhà nước đã phong tặng Mẹ Nguyễn Thị Suốt danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tuy được vinh danh, mẹ vẫn tiếp tục công việc chèo đò quen thuộc, coi đó là phần việc tự nhiên của mình đối với cách mạng. Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một chuyến làm nhiệm vụ trên sông Nhật Lệ, Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh khi bom địch đánh trúng khu vực bến đò. Sự ra đi của mẹ để lại niềm tiếc thương vô hạn cho quân và dân Quảng Bình, đồng thời khắc sâu hình ảnh một người mẹ đã hiến dâng trọn vẹn cuộc đời mình cho Tổ quốc.
Sau ngày đất nước thống nhất, để tưởng nhớ và tri ân công lao to lớn của Mẹ Suốt, tượng đài Mẹ Suốt đã được xây dựng trang trọng bên bờ sông Nhật Lệ, nơi mẹ từng ngày ngày chèo đò giữa lửa đạn chiến tranh. Tượng đài không chỉ là sự ghi nhận công lao của một con người cụ thể, mà còn là biểu tượng chung cho hàng vạn bà mẹ Việt Nam đã âm thầm cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
Cuộc đời và sự hy sinh của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Suốt đã khẳng định một chân lý sâu sắc: trong những năm tháng chiến tranh, chủ nghĩa anh hùng cách mạng không chỉ tỏa sáng nơi chiến trường, mà còn hiện diện trong những con người bình dị nhất. Mẹ Suốt mãi mãi là biểu tượng của người mẹ Việt Nam kiên cường, bất khuất, sẵn sàng lấy thân mình làm nhịp cầu đưa cách mạng vượt qua bom đạn để đi tới ngày toàn thắng. Hình ảnh ấy sẽ còn sống mãi trong lịch sử dân tộc và trong trái tim các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau.
