Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Suốt – Người mẹ chèo đò giữa mưa bom bão đạn

Có những người anh hùng bước vào lịch sử bằng những trận đánh lẫy lừng. Nhưng cũng có những con người bình dị, chỉ với một mái chèo và con đò nhỏ, đã làm nên những chiến công khiến cả dân tộc mãi khắc ghi. Trên dòng Nhật Lệ hiền hòa của quê hương Quảng Bình, hình ảnh Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Suốt ngày ngày chèo đò đưa bộ đội, thương binh, vũ khí và lương thực vượt qua mưa bom bão đạn đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, sự hy sinh và đức quả cảm của người phụ nữ Việt Nam.

Mẹ Nguyễn Thị Suốt sinh năm 1906, tại xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo, tuổi thơ của mẹ gắn với sóng nước, với những chuyến đò trên dòng Nhật Lệ. Cuộc sống vất vả đã rèn cho mẹ sức khỏe dẻo dai, sự chịu thương chịu khó và một nghị lực phi thường.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn ác liệt, Quảng Bình trở thành tuyến lửa của miền Bắc. Cầu đường liên tục bị máy bay Mỹ đánh phá nhằm cắt đứt tuyến chi viện cho chiến trường miền Nam. Dòng sông Nhật Lệ trở thành huyết mạch giao thông quan trọng, nhưng cũng là mục tiêu bị oanh tạc dữ dội. Trong hoàn cảnh ấy, dù đã ngoài năm mươi tuổi, mẹ Nguyễn Thị Suốt vẫn tình nguyện nhận nhiệm vụ chèo đò đưa cán bộ, bộ đội và hàng hóa qua sông.

Ngày nào cũng vậy, từ sáng sớm đến đêm khuya, con đò nhỏ của mẹ vẫn lặng lẽ xuôi ngược giữa dòng nước. Trên đò có khi là những chiến sĩ hành quân vào Nam, có khi là thương binh cần đưa về tuyến sau, cũng có lúc là những chuyến hàng chứa đầy lương thực, thuốc men và đạn dược. Mỗi chuyến đò đều phải đối mặt với bom nổ, đạn rít và những đợt oanh kích bất ngờ của máy bay địch.

Có những lần máy bay Mỹ lao xuống bắn phá ngay trên mặt sông, nước tung trắng xóa. Mọi người trên đò lo lắng, nhưng mẹ Suốt vẫn bình tĩnh ghì chặt mái chèo, lợi dụng từng khoảng lặng giữa các loạt bom để đưa con đò cập bến an toàn. Mẹ thường động viên các chiến sĩ rằng: “Các con cứ yên tâm, còn mẹ thì còn đò.” Lời nói giản dị ấy đã tiếp thêm lòng dũng cảm cho biết bao người lính trẻ trước giờ ra trận.

Không chỉ chèo đò, mẹ còn là người quan sát tinh tường. Qua nhiều năm sống trên sông nước, mẹ hiểu rõ dòng chảy, con nước và cả quy luật hoạt động của máy bay địch. Nhờ kinh nghiệm ấy, mẹ thường chọn thời điểm thích hợp để vượt sông, hạn chế tối đa nguy hiểm cho những người trên đò. Nhiều chiến sĩ sau này kể lại rằng, mỗi khi nhìn thấy bóng dáng người mẹ già với mái chèo trên tay, họ cảm thấy như được tiếp thêm sức mạnh và niềm tin vào ngày chiến thắng.

Dẫu tuổi đã cao, mái tóc đã bạc, mẹ vẫn không quản hiểm nguy. Hơn một nghìn chuyến đò an toàn đã được mẹ thực hiện trong những năm tháng chiến tranh. Biết bao đoàn quân đã từ bến sông ấy lên đường làm nhiệm vụ, mang theo tình thương và sự chở che của người mẹ Quảng Bình.

Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một lần đang làm nhiệm vụ trên sông Nhật Lệ, mẹ Nguyễn Thị Suốt đã anh dũng hy sinh dưới bom đạn của không quân Mỹ. Sự ra đi của mẹ khiến quân và dân Quảng Bình vô cùng thương tiếc. Nhưng hình ảnh người mẹ với mái chèo trên dòng Nhật Lệ đã trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần “sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường dũng cảm”.

Để ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc ấy, Đảng và Nhà nước đã truy tặng mẹ danh hiệu Anh hùng Lao động, sau đó phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng. Hình tượng mẹ còn được nhà thơ Tố Hữu khắc họa trong bài thơ Mẹ Suốt, với những câu thơ đã đi vào lòng nhiều thế hệ, ca ngợi người mẹ bình dị mà phi thường của đất Quảng Bình.

Ngày nay, bên dòng Nhật Lệ vẫn sừng sững Tượng đài Mẹ Suốt, hướng mặt ra dòng sông như vẫn đang dõi theo từng chuyến đò qua lại. Đó không chỉ là một công trình tưởng niệm, mà còn là lời nhắc nhở về một người mẹ đã dành cả cuộc đời để đưa những chuyến đò của Tổ quốc vượt qua khói lửa chiến tranh.

Câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Suốt không chỉ là câu chuyện của một người chèo đò. Đó là câu chuyện về lòng yêu nước được thể hiện bằng những việc làm bình dị nhất, về sự hy sinh thầm lặng nhưng vô cùng cao cả. Mái chèo của mẹ đã ngừng khua trên sóng nước từ lâu, nhưng tinh thần quả cảm, đức hy sinh và tình yêu Tổ quốc của người mẹ anh hùng ấy sẽ mãi là ngọn lửa soi đường cho các thế hệ Việt Nam hôm nay và mai sau.