Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thanh Vân

Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thanh Vân

Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thanh Vân, sinh năm 1930, tại huyện Long Thành (Đồng Nai).

Năm 1947, mẹ làm Tổ trưởng tổ du kích kiêm Thư ký Ban Chấp hành phụ nữ xã Đại Phước, huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai). Ở ấp Bến Đình, xã Đại Phước, có một bốt bảo an. Tụi lính thường xuyên cướp phá, vô cớ bắt bớ, đánh đập dân lành khiến bà con vừa sợ, vừa căm giận. Mẹ tập hợp tổ du kích bàn kế hoạch diệt bốt bảo an. Sau khi báo cáo kế hoạch, được huyện nhất trí cử thêm lực lượng phối hợp, mẹ quyết định cải trang, tiếp cận trinh sát nắm tình hình. Đến khi biết rõ lực lượng của chúng có hơn 30 tên, mẹ chia tổ du kích thành hai nhóm, bí mật áp sát mục tiêu lúc 3 giờ sáng. Bị tập kích bất ngờ, địch trở tay không kịp. Song do hết đạn nên tổ du kích của mẹ phải rút lui sau gần 20 phút nổ súng. Số địch bị tiêu diệt hơn chục tên, số còn lại hoảng sợ không dám tổ chức càn phá dân làng như trước.

Trong kháng chiến chống Mỹ, mẹ làm giao liên đặc biệt của Liên Tỉnh ủy miền Đông, từng bị địch bắt, giam cầm 5 năm (1959-1964) ở nhà lao Biên Hòa. Bao đòn roi tra tấn, dụ dỗ chiêu hồi không kết quả, và không có chứng cứ buộc tội, địch phải trả tự do cho mẹ. Sau khi ra tù, mẹ lại tiếp tục hoạt động công khai, làm cán bộ huyện Nhơn Trạch. Mẹ có người con gái duy nhất là Huỳnh Thị Bé đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ sơ tán thương binh, bệnh binh.

Con gái mẹ khi hy sinh mới tròn 20 tuổi. Hôm đó là ngày 27-11-1970, mẹ đang đi họp trên huyện thấy ruột gan nóng như lửa đốt. Đến khi về nhà, mẹ mới biết tin máy bay địch ném bom vào khu vực trạm xá, rồi pháo, rốc-két bắn dồn dập xung quanh. Các y sĩ, bác sĩ, nhân viên y tế vội vã cáng thương binh, bệnh binh sơ tán. Trong lán còn 5 thương binh nặng chưa kịp ẩn nấp, con gái mẹ kiên quyết dìu tất cả tới nơi trú ẩn. Trong lúc sơ tán thương binh, chị đã anh dũng hy sinh. Một tuần sau mới tìm thấy thi hài con gái mẹ cùng các thương binh dạt vào mép sông, cách bến vượt vài trăm mét. Mẹ Vân nghẹn ngào khi biết con hy sinh, nhưng cũng đầy tự hào vì con mẹ đã hy sinh để hoàn thành nhiệm vụ. Đau thương, mất mát quá lớn khiến mẹ nằm bệt mấy ngày. Nhưng khi vững dạ, mẹ lại dồn hết tâm trí lao vào công việc cho khuây khỏa, tiếp tục lập nhiều chiến công cho cách mạng. Mẹ chỉ buồn một điều, liệt sĩ Huỳnh Thị Bé hy sinh không kịp để lại gì cho mẹ, dù chỉ là một tấm hình để mẹ nhìn ngắm những lúc nhớ thương.

Kết thúc chiến tranh, mẹ Vân công tác tại Phòng Lao động-Thương binh và Xã hội huyện Long Thành. Trong thời gian làm việc ở đây, mẹ đã tham gia tìm kiếm, quy tập hơn 2000 hài cốt liệt sĩ trên địa bàn và trên đất bạn Cam-pu-chia đưa về an táng tại nghĩa trang liệt sĩ. Năm 1982, mẹ nghỉ hưu, sống với người cháu họ tại Long Thành. Mẹ tích cực tham gia công tác phụ nữ ấp, làm Trưởng ban hòa giải khu phố. Đã có hàng trăm gia đình tưởng như tan vỡ nhưng nhờ có mẹ đứng ra dàn xếp, hòa giải mà trở lại hạnh phúc, sum vầy.

Năm 1994, mẹ Vân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Với thành tích công tác mẹ được Nhà nước tặng 2 Huân chương Kháng chiến hạng nhất, 3 Huân chương Giải phóng và Huân chương Độc lập hạng ba.