MẸ VNAH BẠCH THỊ BAY

Mẹ Bạch Thị Bay, sanh năm 1893, tại làng Bình Hàng Tây, nay là Ấp 2, xã Bình Hàng Tây, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Vào tuổi trưởng thành, mẹ lấy chồng về cồn Bình Thạnh, huyện Cao Lãnh.

Chồng của mẹ là thầy giáo làng (thời ấy gọi là Thầy đồ). Năm 1940, mẹ sanh được một con trai, đặt tên là Ngô Văn Nuôi. Cách mạng tháng 8 năm 1945, quê mẹ giành được chánh quyền. Sau đó vài tháng, giặc Pháp quay lại đánh chiếm tỉnh Sa Đéc. Chánh quyền cách mạng phát động toàn dân kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Mẹ tham gia công tác giao liên, còn chồng mẹ là giáo viên bình dân học vụ của xã. Sau đình chiến năm 1954, ở miền Nam đế quốc Mỹ thay chân Pháp, lập nên “chánh thể” Việt Nam cộng hòa, thực hiện các chiến dịch tố Cộng, diệt Cộng, giết hại nhiều người yêu nước.

Trong tình cảnh quê hương bị giặc chiếm đóng, anh Ngô Văn Nuôi quyết chí ra đi làm cách mạng. Anh vào Bộ đội huyện Cao Lãnh, tham gia nhiều trận chống địch càn quét, đánh bọn dân vệ, diệt tề điệp ác ôn, hỗ trợ bà con phá ấp chiến lược, đưa dân bung ra ngoài làm ăn. Anh Ngô Văn Nuôi hy sinh ngày 18 tháng 8 năm 1965, lúc ấy mới 25 tuổi, là Tiểu đội trưởng (Thượng sĩ) của Địa phương quân huyện Cao Lãnh. Từ khi đứa con trai đi bộ đội, chồng thì qua đời, mẹ về quê ngoại sanh sống (Ấp 3, xã Bình Hàng Tây) những năm cuối đời. Mẹ từ trần năm 1987.

Người thờ cúng mẹ hiện nay là chị Võ Thị Kim Tâm, con người em ruột của mẹ (bà Bạch Thị Đạm đã quá cố). Nơi bàn thờ đặt một khung hình mẹ và một tấm Bằng do Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký ngày 17 tháng 12 năm 1994, truy tặng mẹ Bạch Thị Bay danh hiệu vinh dự Nhà nước BÀ MẸ VIỆT - NAM ANH HÙNG.