Mẹ VNAH Đinh Thị Sùng - Lời hứa dưới gốc đa đầu làng

Cuối năm 1960.

Làng Quế Sơn rộn ràng trong sắc cưới.

Giữa những ngày đất nước còn chia cắt, cô gái trẻ Đinh Thị Sùng nên duyên với chàng trai cùng làng Nguyễn Văn Nghị.

Đám cưới giản dị.

Không cỗ bàn linh đình.

Không vàng bạc.

Chỉ có lời chúc của bà con và niềm tin rằng rồi đất nước sẽ có ngày hòa bình.

Nhưng hạnh phúc ấy ngắn ngủi.

Chưa đầy một tháng sau ngày cưới, người chồng trẻ nhận lệnh nhập ngũ.

Ngày tiễn chồng, Mẹ chỉ kịp gói cho ông nắm cơm và chiếc khăn tay.

Ông nắm lấy tay vợ:

"Anh đi rồi sẽ về."

Mẹ gật đầu.

Tin vào lời hứa ấy.

Sau ba năm làm nhiệm vụ, ông Nghị trở về.

Vợ chồng đoàn tụ chưa được bao lâu thì tháng 3 năm 1965, chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn ác liệt.

Ông lại nhận lệnh lên đường.

Lần này, Mẹ đang mang thai đứa con thứ hai.

Đêm trước ngày chia tay, hai vợ chồng ngồi rất lâu dưới gốc đa đầu làng.

Ông nhìn bụng vợ đang lớn dần rồi nói:

"Nếu anh chưa kịp về, em thay anh nuôi các con nên người."

Mẹ chỉ biết nắm chặt bàn tay chồng.

Không ai ngờ.

Đó là lần cuối cùng họ gặp nhau.

Ngày 16 tháng 4 năm 1967.

Một trận chiến ác liệt diễn ra ở chiến trường miền Nam.

Người lính Nguyễn Văn Nghị đã anh dũng hy sinh.

Khi giấy báo tử được gửi về, người con thứ hai của Mẹ còn chưa biết gọi cha.

Người phụ nữ trẻ ôm hai con vào lòng.

Khóc đến cạn nước mắt.

Nhưng sáng hôm sau, Mẹ vẫn ra đồng.

Vẫn cấy lúa.

Vẫn làm tất cả để nuôi con khôn lớn.

Mẹ thường nói:

"Cha các con ngã xuống để đất nước được bình yên. Các con phải sống xứng đáng."

Những năm sau hòa bình.

Hai người con lớn lên trong tình yêu thương và những câu chuyện về người cha liệt sĩ.

Người con trai Nguyễn Văn Quảng luôn nói với mẹ:

"Con muốn được như bố."

Đến tuổi trưởng thành, anh viết đơn tình nguyện nhập ngũ.

Ngày khoác ba lô lên đường, anh cúi đầu trước bàn thờ cha.

Rồi quay sang mẹ:

"Con sẽ thay bố bảo vệ Tổ quốc."

Người mẹ lặng lẽ sửa lại cổ áo cho con.

Lần này, Mẹ không còn trẻ nữa.

Nhưng ánh mắt tiễn con vẫn như ngày tiễn chồng năm nào.

Rồi chiến tranh biên giới nổ ra.

Một buổi chiều.

Người đưa thư lại bước vào sân.

Trên tay là phong bì màu vàng.

Chỉ nhìn thấy lá thư.

Mẹ đã hiểu.

Người con trai duy nhất cũng đã hy sinh khi làm nhiệm vụ.

Người hàng xóm kể rằng hôm ấy Mẹ ngồi rất lâu trước bàn thờ.

Không khóc thành tiếng.

Chỉ vuốt nhẹ tấm ảnh của chồng rồi đặt tấm bằng "Tổ quốc ghi công" của con cạnh bên.

Hai thế hệ.

Hai người lính.

Đều gửi trọn tuổi xuân cho đất nước.

Nỗi đau ấy không làm Mẹ gục ngã.

Mẹ tiếp tục nuôi dạy các con, các cháu.

Sống giản dị.

Tiết kiệm.

Tận tụy với xóm làng.

Ở tuổi ngoài tám mươi, Mẹ vẫn tích cực tham gia các phong trào địa phương.

Khi xã phát động chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, chính Mẹ là người đầu tiên ủng hộ 1.000 viên gạch để giúp một gia đình khó khăn xây dựng mái ấm.

Người dân hỏi:

"Mẹ còn phải dành dụm tuổi già, sao lại cho nhiều như vậy?"

Mẹ chỉ cười:

"Ngày xưa người ta hy sinh cả tính mạng để giữ đất nước. Giờ mình góp chút gạch giúp người nghèo thì có đáng gì."