Mẹ VNAH Huỳnh Thị Bé (1924-1998)

Trên bàn thờ nhà má Huỳnh Thị Bé có hai tấm ảnh của hai thiếu niên: một khoảng mười ba, mười bốn, một khoảng mười lăm, mười sáu. Đấy là hai anh em ruột, hai người con trai của má. Thời điểm các anh chụp ảnh cũng gần với thời điểm các anh đi kháng chiến. Người anh lớn Trần Văn Thành sinh năm 1949, tham gia cách mạng ngày 15/10/1965, là chiến sĩ bảo vệ Thị ủy Biên Hòa. Anh hy sinh tháng 2-1969 tại xã Hưng Lộc, huyện Thống Nhất. Bọn lính Sài Gòn sau khi phục kích bắn chết anh, chúng lấy chiếc đồng hồ của anh bán chia nhau, còn đốt cháy xác anh phơi ở ngoài rẫy rồi về kháo nhau: cả làng ra mà ăn thịt bò thui. Người em là Trần Văn Thơ (tự Công), sinh năm 1952, tham gia cách mạng tháng 9/1969, là nhân viên báo vụ Ban Thông tin phân khu 5. Anh hy sinh ngày 20/7/1972 tại bờ sông Đồng Nai trong một chuyến đi tải hàng cho đơn vị, lọt vào ổ phục kích Mỹ. Đơn vị không sao tìm được xác anh. Có một điều trùng hợp đau xót: cả hai anh đều hy sinh ở tuổi hai mươi. Má Huỳnh Thị Bé và ông Trần Văn Châu (chồng má), nguyên quán ở xã Hành Phước, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi. Khi sinh người con thứ hai chưa được một tháng, má phải ôm con ra nằm ngoài gò bãi dãi dầu sương nắng, vì dạo đó máy bay Pháp bắn phá liên miên. Cái lạnh của đất sương, mưa gió đã nhiễm vào cơ thể má, làm má đau ốm triền miên. Quãng năm 1959, có người mách bệnh viện Chợ Rẫy có thể chữa khỏi chứng bệnh của má. Thế là ôngTrần Văn Châu đem cả vợ con vào Sài Gòn để chữa bệnh. Người con lớn lúc đó mới hơn mười tuổi, ông cho ở bệnh viện chăm sóc mẹ. Còn người con nhỏ mới 7 tuổi, ông mang theo về Hưng Lộc nơi có người bà con, làm mướn cho các chủ vườn lấy tiền nuôi con, nuôi vợ. Khi bà lành bệnh, ông bà quyết định ở lại đất Hưng Lộc sinh sống. Năm 1950, ông Trần Văn Châu đi Vệ quốc đoàn. Lẽ ra ông đi tập kết cùng đồng đội, nhưng đúng vào thời điểm đó, ông bị bệnh phải ở lại. Quãng thời gian năm 1957-1958, ông bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt quản thúc 3 tháng. Vào Hưng Lộc - Thống Nhất - Đồng Nai, ông bà vẫn tiếp tục là cơ sở giúp đỡ, ủng hộ cách mạng. Rẫy của ông bà là nơi các đồng chí cán bộ ta đi về ăn ở, bắt liên lạc hoạt động. Các đồng chí Bảy Lễ, Tư Kiệt, Bảy Hoàng, Tám Y, Tám Phước, Năm Hòa... được ông bà che chở, nuôi giấu. Má còn đảm nhiệm công tác giao liên. Giặc biết gia đình nuôi giấu, giúp đỡ, tiếp tế cho cách mạng, chúng bắt ông Trần Văn Châu đánh đập, giam ông cả ba tháng trời, tai ông bị điếc luôn sau những trận đòn thù ấy. Xương cốt mình mẫy ông khi trái gió trở trời và nhất là sau này luôn đau ê ẩm, lưng ông còng hẳn xuống từ rất sớm. Những năm sau giải phóng, hai ông bà già yếu, bệnh tật, không thể trực tiếp lao động được nữa, hoàn cảnh kinh tế rất khó khăn. Ông bà vẫn nhắn nhủ nhau dù hoàn cảnh khó khăn đến mấy cũng phải giữ trọn thanh danh là gia đình cách mạng. Má được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Má qua đời vào 4 năm sau, năm 1998.