MẸ VNAH LÊ THỊ DĨNH
Ra Bắc hay vào Nam, trên đường Điện Biên Phủ, cửa ngõ ra - vào nội đô Đà Nẵng, du khách sẽ được chiêm ngưỡng tượng đài người phụ nữ Việt Nam vẫn được nhân dân gọi một cách tôn kính và yêu thương là "Tượng đài Mẹ dũng sĩ Thanh Khê" hay thân thiết hơn "Tượng đài Mẹ Nhu". Dáng đứng người Mẹ Việt Nam anh hùng nhắc ta nhớ lại trận đánh vô cùng anh dũng của những người con Đà Nẵng bất khuất trong sự che chở của Mẹ giữa lòng thành phố cách đây đã 45 năm. Đấy là một buổi sáng cuối năm 1968 – ngày 26/12/1968...
Mẹ Nhu tên thật là Lê Thị Dảnh, sinh năm 1912 tại Thanh Khê (Đà Nẵng). Bà là người dân địa phương, xuất thân từ gia đình nghèo, nghề chài lưới. rong thời kháng chiến chống Mỹ, nhà Mẹ Nhu ở hẻm đường Trần Cao Vân (quận Thanh Khê Đông) trở thành cơ sở cách mạng quan trọng.
Trong một trận càn quét ác liệt vào cuối năm 1968, địch bao vây nhà mẹ nhằm truy bắt lực lượng cách mạng đang ẩn náu. 6 giờ sáng ngày 26/12/1968, 2 đại đội cảnh sát dã chiến và địa phương quân từ chi cảnh sát quận II trải dọc theo đường Trần Cao Vân đến ngã tư Thanh Khê. Chúng chia làm 3 hướng tiến công bao vây cả khu phố Thanh Khê 4 và Thanh Khê 5. Một mũi quân Ngụy ập vào nhà mẹ Nhu bắt anh Long (Phạm Phú Long) con trai mẹ Nhu. Tra tấn dã man anh Long gần 20 phút ngay tại sân nhà. Không moi được lời khai chỉ hầm bí mật, chúng cho giải anh đi. Ngay lập tức, chúng hùng hổ chĩa súng vào mẹ Nhu, quát: "Con già, hầm bí mật ở đâu? Khai mau". Mẹ bình tĩnh trả lời: "Tôi sống giữa thành phố, làm chi mà có hầm hố?". Chúng nạt: "Con già nuôi Việt cộng mà còn cứng đầu hả?". Mẹ vẫn khăng khăng: "Tôi không biết". Chúng dọa bắn, Mẹ bảo: "Tao không có hầm hố chi hết, bay muốn bắn tao thì bắn!". Không khai thác được gì ở Mẹ, chúng đã hèn nhát nổ súng vào người Mẹ. Mẹ ngã xuống ngay bên hầm bí mật. Máu của mẹ đã đổ xuống để bảo vệ cho cuộc chiến đấu ngoan cường của các con mình. Sự hy sinh ấy không chỉ là mất mát của gia đình mẹ, mà còn là nỗi xót xa chung của nhân dân Thanh Khê, đồng thời khắc sâu thêm giá trị của tinh thần “vì nước quên thân” trong lịch sử địa phương.
Ngày nay, di tích nhà Mẹ Nhu đã được trùng tu, trở thành “địa chỉ đỏ” để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Hình ảnh người mẹ bình dị nhưng kiên cường ấy vẫn sống mãi trong ký ức của nhân dân Đà Nẵng, nhắc nhở mỗi người về lòng nhân ái, sự hy sinh và trách nhiệm đối với quê hương. Việc tìm hiểu và ghi chép về nhân vật Mẹ Nhu không chỉ giúp em hiểu thêm về lịch sử địa phương, mà còn là cách thể hiện lòng biết ơn đối với những con người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc.
