MẸ VNAH MAI THỊ ÚT

Mai Thị Út (1912–1994), thường được gọi thân mật là má Tám Hợi, sinh ra tại ấp Mỹ Đa, xã Mỹ Hạnh Trung, thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Mẹ không chỉ là Bà mẹ Việt Nam anh hùng mà còn là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – một người phụ nữ tiêu biểu cho lòng dũng cảm và sự cống hiến trọn đời cho cách mạng. Trong hai cuộc kháng chiến, mẹ đã chịu những mất mát to lớn khi chồng và hai người con trai đều anh dũng hy sinh.

Năm 1930, mẹ kết duyên với ông Nguyễn Văn Hợi (sinh năm 1910), một người sớm tham gia cách mạng và cũng là người đã dìu dắt mẹ giác ngộ lý tưởng. Từ một người phụ nữ nông dân làm tá điền, mẹ dần trưởng thành trong phong trào cách mạng, tham gia Hội Phụ nữ Cứu quốc, cùng chị em vận chuyển lương thực, vũ khí, tải thương cho bộ đội tại căn cứ Đồng Tháp Mười, đồng thời nuôi giấu cán bộ ngay trong nhà.

Trong kháng chiến chống Mỹ, mẹ là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, giữ cấp bậc thượng úy thuộc Phòng Hậu cần Quân khu 8, đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng như giao liên hợp pháp, vận chuyển vũ khí, thuốc men. Bằng sự mưu trí và dũng cảm, mẹ đã tổ chức quần chúng đấu tranh, góp phần làm lan tỏa phong trào cách mạng tại khu vực phía bắc thị xã Cai Lậy. Đặc biệt, mẹ đã thực hiện hàng trăm chuyến vận chuyển, đưa hàng trăm tấn vũ khí, thuốc men đến các đơn vị chiến đấu.

Một trong những sáng tạo nổi bật của mẹ là cải tạo chiếc thuyền thường ngày thành thuyền hai đáy để che giấu vũ khí. Phía trên chở hàng hóa bình thường, phía dưới giấu vũ khí, thuốc men. Nhờ đó, mẹ nhiều lần qua mặt được sự kiểm soát gắt gao của địch. Tuy nhiên, trong một lần bị phát hiện, mẹ đã nhanh trí thả hàng xuống sông, nhưng vẫn bị bắt và tra tấn dã man đến gãy ba xương sườn. Dù vậy, mẹ vẫn kiên quyết giữ bí mật, không khai báo, và sau khi được thả, tiếp tục quay lại hoạt động.

Năm 1961, chồng mẹ – ông Nguyễn Văn Hợi, lúc này là Trưởng Công an rồi Bí thư xã Mỹ Phước Tây – bị địch bắt và sát hại. Mẹ đã vượt qua muôn vàn hiểm nguy để tìm và đưa thi thể chồng về an táng. Nỗi đau ấy chưa nguôi thì hai người con trai của mẹ – Nguyễn Văn Đô (tham gia cơ yếu Tỉnh ủy Mỹ Tho từ năm 1952) và Nguyễn Văn Nở (chiến sĩ Tiểu đoàn 267) – cũng lần lượt hy sinh trong chiến đấu.

Dù mất mát lớn lao, mẹ vẫn không chùn bước. Trong giai đoạn 1972–1974, khi đường dây hậu cần bị địch đánh phá dữ dội, mẹ – lúc này đã ngoài 60 tuổi – vẫn tiếp tục nhận nhiệm vụ vận chuyển hàng từ biên giới Campuchia về căn cứ, phục vụ cho chiến trường, góp phần chuẩn bị cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Sau ngày đất nước thống nhất, mẹ tiếp tục tham gia công tác tại địa phương, giữ chức Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Mỹ Phước Tây. Năm 1977, mẹ được phong quân hàm thượng úy và nghỉ hưu.

Với những cống hiến to lớn, mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Chiến công hạng Ba. Ngày 5/8/1994, mẹ qua đời, để lại niềm tiếc thương sâu sắc. Đến ngày 17/12/1994, mẹ được truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”, và ngày 20/12/1994, tiếp tục được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời của má Tám Hợi là một huyền thoại giữa đời thường – nơi hội tụ của lòng yêu nước, sự hy sinh và ý chí kiên cường. Hình ảnh của mẹ sẽ mãi là nguồn cảm hứng bất tận, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị thiêng liêng mà cha ông đã dày công vun đắp.