Mẹ VNAH Nguyễn Thị Dung (1915 - 1984)
Mỗi mảnh ghép lịch sử của dân tộc khi lật mở luôn mang lại cho tôi những khoảng lặng đầy day dứt, để nhận ra rằng tự do và sự yên bình hôm nay được đổi lấy từ chính những dứt ruột dâng hiến khôn nguôi của người hậu phương. Trên dải đất hình chữ S, máu xương của những người anh hùng và giọt nước mắt lặng thầm của các bà mẹ đã hòa vào nhau, tạo nên bức tượng đài bất tử về lòng yêu nước. Tìm về dòng ký ức thời hoa lửa, cuộc đời trọn vẹn lý tưởng cách mạng của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Dung đã chạm vào tâm khảm tôi bằng một niềm tôn kính và thấu cảm sâu sắc.
Đối với tôi, chặng đường đi qua giông bão của mẹ Nguyễn Thị Dung là minh chứng cao đẹp cho tình cốt nhục thủy chung, hướng về độc lập dân tộc. Mẹ sinh năm 1915 tại xã Triệu Sơn, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, mảnh đất miền Trung kiên cường vốn chịu nhiều đau thương dưới bom đạn. Đến tuổi trưởng thành, mẹ kết duyên cùng ông Lê Ưu, sinh năm 1910, là người cùng quê, rồi sinh được hai người con gái là Lê Thị Lê và Lê Thị Yên. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt ở chiến trường phía Nam, gạt đi những lo toan vun vén cá nhân, chồng và con gái lớn của mẹ đã dũng cảm dấn thân vào chiến trường Long Khánh - Bà Rịa. Sự nghiệt ngã của chiến tranh đã giáng những đòn chí mạng vào nếp nhà nhỏ khi hai người thân yêu nhất của mẹ lần lượt ngã xuống. Người bạn đời của mẹ là ông Lê Ưu đã anh dũng hy sinh vào ngày 25/10/1969 tại một cơ sở cách mạng ở xã Xuân Lập, huyện Xuân Lộc. Nối tiếp lý tưởng và cốt cách kiên trung của người cha, con gái mẹ là chị Lê Thị Lê vẫn kiên cường bám trụ hoạt động và anh dũng ngã xuống tại mặt trận Suối Tre khi mới vừa tròn 26 tuổi xuân.
Đứng từ góc nhìn cảm nhận cá nhân, tôi nghẹn ngào trước tấm lòng son sắt và sự chịu đựng phi thường của gia đình mẹ. Chồng mất, con gái nằm lại khi thanh xuân đang ở độ rực rỡ nhất, nỗi đau chồng chất nỗi đau khôn nguôi là vết thương lòng âm ỉ cháy suốt cuộc đời mẹ. Sau ngày miền Nam giải phóng, mẹ cùng người con gái út là Lê Thị Yên đã di chuyển, chuyển vào xã Suối Tre, thị xã Long Khánh sinh sống để được gần hơn với nơi an nghỉ của những người thân yêu. Mẹ mất ngày 6/7/1984, dẫu nằm lại lòng đất mẹ miền Đông trước ngày được vinh danh, nhưng hương hồng của mẹ vẫn là ngọn đuốc sưởi ấm truyền thống gia đình. Ghi nhận cống hiến lớn lao đó, ngày 1/12/2015, Chủ tịch nước đã ban hành Quyết định số 2679/QĐCTN truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cho mẹ Nguyễn Thị Dung. Hiện nay, ngọn lửa truyền thống vẹn nguyên vẫn được giữ gìn vẹn toàn khi người con gái của mẹ là bà Lê Thị Yên ngày đêm khói hương thờ cúng mẹ trang trọng tại quê nhà.
Từ khoảng lặng lịch sử đầy xúc động của gia đình mẹ Nguyễn Thị Dung, bản thân tôi nhận ra bài học sâu sắc về lý tưởng sống có trách nhiệm và ý thức tiếp nối truyền thống. Bình yên mà mỗi chúng ta đang được thụ hưởng ngày hôm nay không phải là món quà ngẫu nhiên của thời gian, mà được đổi lấy từ chính sự dứt ruột hy sinh hạnh phúc của những người mẹ, từ sự chia ly nát lòng của những gia đình thời chiến. Vì lẽ đó, lòng biết ơn của người trẻ không cho phép chúng ta sống thờ ơ, vị kỷ. Sự trân trọng chân chính nhất phải được chuyển hóa thành hành động thiết thực hằng ngày thông qua việc nỗ lực học tập nâng cao tri thức, sống tử tế, tích cực tham gia các phong trào đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc các gia đình chính sách và có ý thức chủ động bảo tồn, số hóa dữ liệu lịch sử địa phương để câu chuyện về mẹ luôn sống mãi cùng thời gian.
