Mẹ VNAH Nguyễn Thị Hợi (1921-)
Mẹ Nguyễn Thị Hợi sinh năm 1921, quê ở huyện Châu Thủy, tỉnh Nam Định (nay là huyện Xuân Thủy, tỉnh Nam Hà). Trước năm 1945, mẹ vào Nam làm phu cao su ở đồn điền Quản Lợi(1) (Thủ Dầu Một). Chồng mẹ, bác Lưu Ngọc Khuê cũng là phu “công tra” cùng quê ở huyện Xuân Thủy, tỉnh Nam Hà. Cách mạng tháng Tám năm 1945 nổ ra. Chồng mẹ tham gia tổ chức cùng hội bí mật, lãnh đạo công nhân đấu tranh, nổi dậy đánh đổ bọn tư bản, thực dân làm chủ đồn điền. Cuộc sống độc lập tự do chỉ được mấy tháng ngắn ngủi. Đến đầu năm 1946, giặc Pháp trở lại tái chiếm đồn điền Quản Lợi. Không cam chịu làm thân tôi mọi cho bọn chủ Tây, gia đình mẹ về Bến Lức, Long An tham gia kháng chiến. Bác Lưu Ngọc Khuê làm trưởng ban thông tin tuyên truyền của xã, còn mẹ hoạt động trong phong trào phụ nữ, tiếp tế nuôi quân. Tháng 3/1952, chồng mẹ hy sinh, một mình mẹ vừa nuôi con thơ, vừa tham gia công tác cho đền ngày kháng chiến chống Pháp thắng lợi (năm 1954). Pháp thua, Mỹ lại đến xâm lược. Tiếp bước cha, các con của mẹ lần lượt lên đường chiến đấu. Năm 1963, anh Lưu Ngọc Bích ra bưng biền gia nhập bộ đội giải phóng, sau đó, anh Lưu Ngọc Khuây cũng thoát ly gia đình tham gia du kích.Bám quê hương hoạt động, anh Khuây cùng đội du kích xã đã diệt hàng chục tên địch trong đó có nhiều tên tề ngụy ác ôn. Chiến đấu bị thương gãy một cánh tay, anh được mẹ bí mật đưa về nhà chăm sóc, chữa chạy thuốc men. Vết thương lành, anh trở về đơn vị tiếp tục công tác. Tháng 2/1965, trong một lần đột ấp, không may anh lọt vào vòng phuc kích của địch, kiên quyết không đầu hàng giặc, anh đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh. Giết được anh - người chiến sĩ du kích nổi tiếng ngoan cường - địch đã hèn hạ cắt đầu anh đưa về làng khủng bố gia đình mẹ và trấn áp tinh thần cách mạng của nhân dân. Trong nỗi đau và nỗi uất ức xé nát tim gan, mẹ đành phải nuốt nước mắt lặng lẽ khóc thầm cùng bà con đấu tranh với địch, tìm xác con đưa về chôn cất. Thời gian chưa làm nguôi vết thương lòng của mẹ, thì tin anh Lưu Ngọc Bích bị thương một lần nữa lại khiến mẹ đứt từng khúc ruột. Nén thương đau mẹ gượng dậy, bí mật lặn lội tìm vào căn cứ tiếp tế, săn sóc con. Sau khi sức khỏe bình phục, anh Bích được tổ chức bố trí công tác ở tuyến sau, nhưng anh kiên quyết một mực xin về đơn vị tiếp tục chiến đấu. Cùng với đồng đội trong đơn vị đặc công, anh đã lập nhiều chiến công xuất sắc. Ngày 1/4/1968, trong một trận công đồn, anh đã ngã xuống sau khi dùng bộc phá mở cửa cho bộ binh xông lên tiêu diệt địch. Thế là chồng và hai người con thân yêu của mẹ đã vĩnh viễn nằm xuống. Các anh đã chiến đấu ngoan cường và anh dũng hy sinh trong niềm tự hào và xót thương vô hạn của gia đình, của đồng bào, đồng chí. Giữa năm 1968, để tránh sự khủng bố của giặc, gia đình mẹ rời Long An lên Bảo Bình (nay thuộc huyện Cẩm Mỹ)sinh sống. Ở đây mẹ tiếp tục móc nối liên lạc với cách mạng, tham gia công tác tiếp tế, nuôi quân, ủng hộ kháng chiến. Sau ngày giải phóng (30/4/1975), với sự chăm sóc, giúp đỡ của chính quyền và các đoàn thể ở địa phương cùng với sự cần cù tăng gia sản xuất của bản thân mẹ và con cháu, cuộc sống vật chất và tinh thần của gia đình mẹ cơ bản ổn định. Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Công ty Xuất nhập khẩu tỉnh Đồng Nai nhận phụng dưỡng mẹ cho đến cuối đời.
