Mẹ VNAH Nguyễn Thị Tám

Nguyễn Thị Tám sinh năm 1911 tại Cù Lao Phố (xã Hiệp Hòa, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai), trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ và cuộc sống trưởng thành của mẹ gắn liền với cảnh lam lũ, vất vả. Lập gia đình với một người cùng cảnh nghèo, hai vợ chồng tần tảo làm thuê, buôn bán nhỏ để mưu sinh, nhưng cuộc sống vẫn luôn thiếu trước hụt sau. Khi người con trai đầu lòng là Nguyễn Văn Liếu chào đời, gánh nặng mưu sinh càng thêm đè nặng lên vai mẹ.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, dù tuổi đời còn rất trẻ, Nguyễn Văn Liếu đã hăng hái tham gia lực lượng Thanh niên Tiền Phong tại địa phương. Anh tích cực tham gia các hoạt động như tập quân sự, tuần tra canh gác, giữ gìn an ninh trật tự trong xóm làng. Trước tinh thần nhiệt huyết của con, mẹ Tám rất đỗi tự hào, luôn cố gắng làm lụng để ủng hộ con tham gia công tác xã hội.

Trong thời điểm đó, tình hình an ninh ở Cù Lao Phố có nhiều chuyển biến tích cực, các tệ nạn xã hội dần bị đẩy lùi. Nhiều thanh niên, kể cả những người từng lầm lỗi, đã đứng vào hàng ngũ cách mạng, tham gia lực lượng vũ trang và tự vệ. Những tấm gương chiến đấu quả cảm của các anh đi trước đã thôi thúc Nguyễn Văn Liếu tiếp bước.

Khi địch tăng cường càn quét, lập đồn bót tại cầu Rạch Cát và gây nhiều tổn thất cho nhân dân, mẹ Tám nhận thấy việc để con ở nhà không còn an toàn. Lo sợ con bị ép buộc vào lực lượng tay sai, mẹ đã đồng ý cho con thoát ly gia đình, tham gia du kích xã và hoạt động tại căn cứ Bình Đa bên kia sông Đồng Nai.

Từ đó, Nguyễn Văn Liếu tham gia nhiều nhiệm vụ quan trọng như bảo vệ cán bộ, vận động nhân dân ủng hộ kháng chiến, canh gác các cuộc họp bí mật, đưa đón người qua sông, phá cầu cống, làm gián đoạn tuyến giao thông của địch. Mỗi lần con trở về, dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, mẹ vẫn dành dụm, thậm chí vét hết gạo trong nhà để nấu cơm cho con và đồng đội, thể hiện tình thương và sự ủng hộ hết lòng đối với cách mạng.

Ngày 18/4/1948, trong một trận pháo kích của địch gần bến đò An Hảo, anh Nguyễn Văn Liếu bị thương nặng. Dù được đồng đội đưa về trạm quân y tại Gò Cầy (Bình Đa) cứu chữa, anh đã không qua khỏi và anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới 17. Anh được an táng tại Truông Nước Nhĩ (An Hảo). Tin dữ khiến mẹ Tám đau đớn tột cùng, nhưng bằng nghị lực phi thường, mẹ đã nén nỗi đau để tiếp tục sống và giữ trọn niềm tin vào con đường cách mạng.

Cuộc sống về sau của mẹ vẫn nhiều khó khăn. Nhờ sự giúp đỡ của đồng chí và bà con, mẹ có được một mái nhà nhỏ để nương thân. Những lúc ốm đau, thiếu thốn, mẹ luôn nhận được sự quan tâm, chăm sóc của đồng chí, đồng đội. Di vật quý giá nhất của mẹ là tấm ảnh duy nhất của con trai, được mẹ gìn giữ suốt cuộc đời.

Sự hy sinh của người con và những cống hiến thầm lặng của mẹ đã góp phần đặt nền móng cho truyền thống cách mạng của xã Hiệp Hòa – một đơn vị anh hùng. Ghi nhận công lao đó, Nhà nước đã truy tặng mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” theo Quyết định số 522/KTCTN ngày 27/8/1995. Đến năm 2000, mẹ và gia đình tiếp tục được trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba.

Cuộc đời của mẹ Nguyễn Thị Tám là biểu tượng của sự hy sinh cao cả, của tình mẫu tử gắn liền với lòng yêu nước sâu sắc. Hình ảnh của mẹ sẽ mãi là nguồn động viên, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của độc lập, tự do và trách nhiệm gìn giữ, phát huy truyền thống quý báu của dân tộc.