MẸ VNAH PHẠM THỊ ĐẦM
Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xã Vĩnh Hòa có hàng trăm người con ưu tú rất đổi kiên trung, bất khuất đã anh dũng hy sinh xương máu của mình góp phần làm nên trang sử hào hùng của dân tộc.Trong đó không thể không nhắc đến công lao to lớn và sự hy sinh thầm lặng của các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng- Danh hiệu cao quý mà Đảng, Nhà nước dành tặng để ghi nhớ công ơn của các Mẹ.
Cũng như bao Bà mẹ Việt Nam Anh hùng khác, Mẹ Phạm Thị Đầm, sinh năm 1911, quê quán ấp Phú Quới, xã Vĩnh Hòa là một người phụ nữ anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang, thủy chung, chịu thương, chịu khó, yêu nước nồng nàn, căm thù giặc sâu sắc và một lòng tin tưởng son sắc vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng do Đảng và Bác Hồ lãnh đạo. Chính niềm tin mãnh liệt đó là động lực thôi thúc Mẹ quên đi nhọc nhằn, ngày đêm âm thầm, lặng lẽ đóng góp công sức cho cách mạng, kể cả phải chấp nhận nỗi đau hy sinh những người thân yêu nhất với mong muốn góp phần sớm giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.
Mẹ Đầm sinh ra trong một gia đình nông dân có truyền thống cách mạng. Năm 21 tuổi, Mẹ được mai mối và lập gia đình với ông Nguyễn Văn Nhương, sinh năm 1910, là một thanh niên yêu nước hoạt động cách mạng ở ấp Phú Quới, xã Vĩnh Hòa. Lúc bấy giờ thực dân Pháp đang càng quét dữ dội, kinh tế gia đình lại rất khó khăn, Mẹ phải làm lụng vất vả để phụ giúp gia đình. Năm 22 tuổi, Mẹ sinh con trai đầu lòng và đặt tên anh là Nguyễn Văn Châu. Thời gian trôi qua, mẹ có đến 07 người con, gồm 01 người con gái và 06 người con trai. Cuộc đời mẹ Đầm nuôi con trong những năm tháng lận đận, đói nghèo nhưng vì các con Mẹ vẫn cố làm lụng vất vả nuôi nấng các con nên người. Theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, Mẹ có 02 người con trai tình nguyện ra chiến trường đánh giặc. Còn cô con gái út và những người con còn lại thì cùng Mẹ bám trụ giữ làng, vừa sản xuất, vừa đào hầm nuôi giấu cán bộ, du kích đánh giặc, lúc bấy giờ Mẹ cũng tham gia Hội phụ nữ ấp Phú Quới.
Không có nỗi đau nào có thể đong đếm được khi 02 người con trai của Mẹ tiếp chân nhau ra trận rồi lần lượt hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Anh Nguyễn Văn Lộc, sinh năm 1943, tham gia cách mạng năm 1960 là con trai thứ 5 của Mẹ tham gia cách mạng tại bộ đội địa phương quân Mỏ Cày – Bến Tre, cấp bậc hạ sỹ, năm 1963 anh Lộc hy sinh tại một trận càng của địch ở xã An Quy, huyện Thạnh Phú. Anh Lộc hy sinh chưa được bao lâu, Nước mắt chưa kịp vơi thì chồng Mẹ qua đời do cơn bệnh nặng, nỗi đau quá lớn nhưng Mẹ đã nén đau thương cầm lòng vượt qua.
Ðau thương không làm Mẹ gục ngã, tháng 12/1963 Mẹ tiếp tục động viên người con trai là anh Nguyễn Văn Lượn, sinh năm 1949 lên đường nhập ngũ tại bộ đội tỉnh Bến Tre (tiền thân của Tiểu đoàn 516), nhiều đêm dài sau đó mẹ trằn trọc, thức trắng âu lo.
Ở hậu phương Mẹ nuôi giấu hàng trăm bộ đội, du kích. Bao đêm dài, Mẹ thao thức canh chừng nhiều cuộc họp quan trọng, nuôi từng bữa cơm, vá từng mảnh áo cho cán bộ chiến sĩ diệt giặc giữ làng.
Năm 1966, một lần nữa Mẹ bàng hoàng nhận được tin anh Lượn, cấp bậc thượng sỹ, trong lúc chiến đấu ở chiến trường Hồ Cỏ, xã Thạnh Hải - huyện Thạnh Phú đã anh dũng hy sinh. Anh Lượn được đồng đội chôn cất ngay tại nghĩa trang Hồ Cỏ, huyện Thạnh Phú.
Mỗi lần được tin báo con của Mẹ đã hy sinh là mỗi lần tim Mẹ đau nhói, tưởng chừng như chết đi sống lại không sao cầm được nước mắt.
Hai người con đã đi theo cách mạng
Dâng hiến tuổi xuân lai láng cho đời
Mình mẹ nhọc nhằn dòng nước mắt thôi rơi
Ngày chiến thắng ngập trời màu cờ đỏ
Sau ngày Miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước. Mẹ được nhà nước cấp một mảnh vườn để làm kinh tế, Mẹ về sống với người con thứ 2 là anh Nguyễn Văn Châu, sinh năm 1933, từng là du kích địa phương, sau này là cán sự nông hội, tham gia hoạt động ở ấp Phú Quới. Chiến tranh đã đi qua, nhưng trong lòng Mẹ vẫn bồi hồi không yên khi hai người con trai của Mẹ đã hy sinh nhưng sau ngày giải phóng vẫn chưa tìm được hài cốt. Những ngày cuối đời của mẹ chỉ mong ước rằng có thể tìm được hài cốt của các con để có thể đem về sớm hôm nhan khói.
Chiến tranh đã đi qua, những vết tích của nó cũng đã phôi phai theo thời gian, nhưng vết thương lòng lại dai dẳng theo Mẹ đến hết cuối đời vì những người thân yêu nhất của Mẹ đã không bao giờ trở lại. Thử hỏi trên đời này có nỗi đau thương, mất mát nào hơn thế!.
Năm 1991, do bệnh già nên Mẹ đã qua đời. Để hoàn thành ước mong của Mẹ, các người con còn lại của Mẹ đã nổ lực tìm kiếm hài cốt của anh Lượn và anh Lộc. Với sự nỗ lực tìm kiếm của gia đình, cuối cùng đã tìm được hài cốt của anh Lượn tại nghĩa trang Hồ Cỏ, huyện Thạnh Phú. Riêng anh Lộc đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt, chỉ biết rằng anh hy sinh tại xã An Quy, huyện Thạnh Phú.
Để ghi nhớ công ơn to lớn của Mẹ, ngày 30 tháng 3 năm 2015, Mẹ được Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam ký quyết định truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng.
Người Mẹ Việt Nam anh hùng huyền thoại tuy không còn trên cõi đời này nhưng tên tuổi Mẹ mãi mãi ngời sáng trong lịch sử dân tộc Việt Nam.
