Mẹ VNAH Trương Thị Y

Mẹ TRƯƠNG THỊ Y
(1918 - 1968)

Mẹ Trương Thị Y, sanh năm 1918, quê làng Mỹ Lương, quận Chợ Mới, tỉnh Long Xuyên. Mẹ tham gia cách mạng từ tháng 4 năm 1945, trong Hội Phụ nữ Cứu quốc xã Tân Mỹ. Bị địch khủng bố, năm 1947 gia đình mẹ dời qua xã Tân Phú, quận Chợ Mới (nay là huyện Thạnh Bình, tỉnh Đồng Tháp), rồi về Tân Mỹ, lại qua Tân Phú, lãnh nhiệm vụ vận chuyển lương thực, tiếp tế công tác. Sau 1954, mẹ hoạt động bí mật trong đoàn thể Phụ nữ xã và làm giao liên cho Huyện ủy Chợ Mới (đóng ở ấp các xã Bình Chúng).

Chồng mẹ ông Cù Văn Thành (Cù Quang Minh) sanh năm 1919, quê làng Tân Mỹ, quận Chợ Mới, tỉnh Long Xuyên. Ông vô dân quân tự vệ xã Tân Mỹ từ tháng tám năm 1945. Cuối năm 1952 ông lãnh Quân báo huyện Tân Hồng (tỉnh Long Châu Sa) rồi về công tác trong Ban Chấp hành Nông dân xã Tân Phú.

Mẹ tích cực tham gia đấu tranh chính trị. Nổi bật là các cuộc đấu tranh trực diện tại quận Thạnh Bính ngày 20/10/1960, ngày 7/11/1961 và ngày 5/3/1961 tại nhà xã Cao Lãnh. Dù bị địch đàn áp dã man, mẹ vẫn đứng cầm đầu tranh.

Trong trận địch đổ quân càn quét lớn ở Hòa xã Bình Thành, Tân Phú, chúng bắt mẹ cùng nhiều con gái và một số người khác, giam qua đêm rồi xả súng bắn chết tất cả vào sáng ngày 25/7/1968, tại Bến Đáu xã Bình Thành.