Mẹ VNAH Văn Thị Thừa - Ngọn đèn dầu giữa vùng lửa đạn

Ở vùng đất Duy Xuyên anh dũng, người dân vẫn truyền nhau câu chuyện về một ngọn đèn dầu không chỉ dùng để soi sáng căn nhà nhỏ, mà còn từng thắp lên niềm tin cho biết bao cán bộ cách mạng.

Chủ nhân của ngọn đèn ấy là Mẹ Văn Thị Thừa.

Sinh ra trên mảnh đất Quảng Nam giàu truyền thống yêu nước, Mẹ lớn lên trong những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa. Cuộc sống của gia đình vốn chỉ gắn với ruộng đồng và những mùa lúa chín, nhưng chiến tranh đã biến ngôi nhà nhỏ thành một cơ sở cách mạng bí mật.

Ban ngày, Mẹ vẫn là người nông dân chất phác.

Đêm xuống, căn nhà lại đón những cán bộ, du kích về họp, cất giấu tài liệu và chuẩn bị cho những trận đánh.

Để bảo đảm an toàn, Mẹ nghĩ ra một cách báo hiệu rất đặc biệt.

Chiếc đèn dầu đặt trên bàn và lư hương trước bàn thờ trở thành tín hiệu bí mật.

Nếu đèn được đặt đúng vị trí, nghĩa là khu vực an toàn.

Nếu đèn được dịch chuyển hoặc lư hương thay đổi hướng, cán bộ hiểu rằng địch đang càn quét và phải lập tức rút lui.

Chính những tín hiệu tưởng chừng rất bình thường ấy đã nhiều lần cứu sống cán bộ, chiến sĩ giữa vòng vây của kẻ thù.

Nhưng những đóng góp ấy cũng khiến gia đình Mẹ trở thành mục tiêu theo dõi của địch.

Người chồng của Mẹ là ông Nguyễn Thừa luôn sát cánh cùng cách mạng.

Các con trai của Mẹ cũng lần lượt nối bước cha lên đường chiến đấu.

Ngày tiễn từng người con, Mẹ không giữ lại.

Mẹ chỉ lặng lẽ chuẩn bị ba lô, nắm cơm và dặn dò:

"Nhà mình có thể nghèo, nhưng không được nghèo lòng yêu nước."

Các con cúi đầu chào Mẹ.

Rồi lần lượt đi vào chiến trường.

Năm 1967, một bi kịch lớn xảy đến.

Trong một trận càn ác liệt của địch tại vùng Quế Sơn, chồng Mẹ và hai người con trai là Nguyễn Thứ, Nguyễn Y đã anh dũng hy sinh.

Tin dữ đến cùng một lúc.

Ba vành khăn tang phủ xuống mái nhà nhỏ.

Người dân trong làng ai cũng lo Mẹ sẽ gục ngã.

Nhưng sau đêm ấy, Mẹ vẫn lặng lẽ tiếp tục công việc của mình.

Chiếc đèn dầu vẫn được thắp sáng mỗi tối.

Những tín hiệu bí mật vẫn được truyền đi như chưa từng có đau thương xảy đến.

Chỉ một năm sau, chiến tranh tiếp tục cướp đi thêm hai người con trai của Mẹ là Nguyễn Nuôi và Nguyễn Yên.

Lần thứ tư nhận giấy báo tử.

Không còn nước mắt.

Mẹ chỉ khẽ vuốt những tấm bằng "Tổ quốc ghi công" rồi nói với người cán bộ mang tin:

"Các con tôi đã làm tròn bổn phận. Tôi còn sống ngày nào, còn giúp cách mạng ngày ấy."

Câu nói ấy khiến tất cả những người có mặt lặng đi.

Sau đó, Mẹ vẫn tiếp tục nuôi giấu cán bộ, làm giao liên, che chở cho nhiều chiến sĩ giữa những cuộc càn quét khốc liệt.

Có lần địch ập vào khám nhà.

Mẹ bình tĩnh nhóm bếp, vừa nấu cơm vừa trò chuyện như không có chuyện gì xảy ra.

Ngay dưới nền nhà là hầm bí mật có cán bộ đang ẩn náu.

Nhờ sự bình tĩnh và mưu trí của Mẹ, nhiều cán bộ đã thoát khỏi sự truy bắt của địch.

Sau ngày đất nước thống nhất, ngôi nhà của Mẹ vẫn còn lưu giữ chiếc đèn dầu và chiếc lư hương năm xưa.

Đó không chỉ là những vật dụng sinh hoạt.

Mà là những chứng nhân lịch sử.

Mỗi khi có đoàn viên, học sinh đến thăm, Mẹ thường chỉ vào chiếc đèn rồi kể:

"Ánh sáng nhỏ thôi, nhưng đã soi đường cho biết bao người."

Lời kể mộc mạc ấy khiến ai cũng xúc động.

Bởi phía sau ngọn đèn nhỏ là biết bao máu và nước mắt.

Là sự hy sinh của một người chồng.

Bốn người con trai.

Và cả tuổi xuân của một người mẹ.

Với những cống hiến đặc biệt trong kháng chiến, Mẹ được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, đồng thời được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – một trong số rất ít người mẹ vinh dự được nhận cả hai danh hiệu cao quý ấy.

Ngày nay, chiếc đèn dầu và lư hương của Mẹ vẫn được gìn giữ như những kỷ vật thiêng liêng.

Chúng nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng, có những chiến công không bắt đầu từ tiếng súng.

Mà bắt đầu từ ánh sáng le lói của một ngọn đèn trong căn nhà nhỏ, nơi có một người mẹ suốt đời sống vì Tổ quốc.