Mẹ Võ Thị Tần
Liệt sĩ Võ Thị Tần sinh năm 1944 tại xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh và anh dũng hy sinh ngày 24 tháng 7 năm 1968 tại "tọa độ chết" Ngã ba Đồng Lộc. Chị là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4 (Đại đội 552, Tổng đội Thanh niên xung phong 55 Hà Tĩnh) – người chị cả kiên cường lãnh đạo tập thể 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc huyền thoại thời hoa lửa. [1, 2, 3, 4, 5]
Huyết mạch giao thông: Ngã ba Đồng Lộc là yết điểm giao thông chịu hàng ngàn trận bom cày xới của không quân Mỹ hòng cắt đứt đường chi viện vào miền Nam. [1, 2]
Kiên cường mở đường: Với tinh thần "máu có thể chảy, tim có thể ngừng nhưng mạch máu giao thông không bao giờ tắt", chị Võ Thị Tần cùng tiểu đội luôn túc trực, bất chấp hiểm nguy, xông ra san lấp hố bom ngay sau khi máy bay vừa dứt tiếng gầm rú. [1]
"Mẹ ơi! Chiều nay, chúng con lại thắng thằng Mỹ một keo nữa... Máy bay giặc có đến trinh sát, chúng tưởng đâu là đường sá đã bị tan nát vì cơn mưa bom của chúng. Nhưng chúng có mắt cũng như mù, chính lúc đó là lúc đoạn đường đang được nối liền bằng cả tâm hồn và trí lực của chúng con..." [1]
Lá thư hiện đang được lưu giữ trang trọng tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, trở thành chứng tích lịch sử lay động lòng người về ý chí quật cường của thế hệ thanh niên xung phong. [1]
Trận bom tàn khốc: Trưa ngày 24 tháng 7 năm 1968, Tiểu đội 4 nhận lệnh ra san lấp hố bom tại khu vực trọng điểm để kịp thông đường cho xe qua. Đến 16 giờ 30 phút, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống tàn khốc, một quả bom rơi trúng ngay sát hầm trú ẩn của các chị. []
Hy sinh anh dũng: Khói bom tan đi, cả trận địa bàng hoàng khi toàn bộ 10 cô gái trẻ tuổi từ 17 đến 24 đã anh dũng hy sinh, vùi mình sâu trong lòng đất mẹ. Người ta tìm thấy chị Tần trong tư thế tay vẫn cầm chặt chiếc cuốc mở đường. Chị ngã xuống khi tuổi đời thanh xuân đẹp nhất vừa tròn 24. [, 2]
Câu chuyện thời hoa lửa của chị còn gắn liền với một mối tình chung thủy sâu sắc với người bạn thanh mai trúc mã Nguyễn Đức Hồng. Hai gia đình đã làm lễ dạm ngõ từ cuối năm 1964 nhưng hoãn cưới để hai người lên đường làm nhiệm vụ. [1, 2]
Trận bom định mệnh đã cướp đi người vợ sắp cưới của anh Hồng. Cảm động trước tấm lòng của chị Tần, anh Hồng sau này dù lập gia đình mới vẫn cùng vợ lập ban thờ và thay chị chăm sóc người cha già cho đến cuối đời. Câu chuyện xúc động này được ghi nhận rộng rãi trên Báo Hà Tĩnh. [1]
