MẸ VÕ THỊ TRÀNG– NGƯỜI MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG CỦA ĐẤT ĐỒNG NAI
Mẹ Võ Thị Tràng (1909–2007) là người mẹ Việt Nam anh hùng quê ở xã Long Phước, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, mẹ vừa tần tảo nuôi con, vừa âm thầm tham gia giao liên, tiếp tế lương thực và hỗ trợ lực lượng cách mạng. Chiến tranh đã cướp đi người chồng, năm người con và hai người con dâu của mẹ. Dẫu phải chịu những mất mát đau thương liên tiếp, mẹ vẫn kiên cường bám trụ quê hương, tiếp tục giúp đỡ cách mạng. Cuộc đời mẹ là câu chuyện xúc động về lòng yêu nước, tình mẫu tử và sự hy sinh thầm lặng của những gia đình Việt Nam trong chiến tranh
Tuổi thơ và cuộc sống của người mẹ vùng đất Long Thành
Năm 1909, tại vùng quê Long Phước, Long Thành, Đồng Nai, mẹ Võ Thị Tràng chào đời. Mẹ lớn lên trong cuộc sống lao động bình dị của người dân Nam Bộ, nơi con người gắn bó với ruộng vườn, xóm làng và luôn đùm bọc nhau khi khó khăn.
Khi trưởng thành, mẹ kết duyên với ông Nguyễn Văn Thu, người quê Hải Hưng, vào làm công nhân tại đồn điền cao su Phước Hòa. Hai vợ chồng cùng xây dựng gia đình, nuôi dạy con cái trong hoàn cảnh còn nhiều thiếu thốn.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông Nguyễn Văn Thu tham gia hoạt động Việt Minh tại địa phương. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, ông thoát ly gia đình để tham gia kháng chiến. Từ đó, mẹ phải một mình gánh vác việc nhà, nuôi năm người con còn nhỏ, trong khi cuộc sống ngày càng khó khăn.
Người mẹ âm thầm cống hiến cho cách mạng
Năm 1949, trong một trận càn của quân Pháp vào vùng căn cứ, chồng mẹ bị bắt rồi mất tích. Nỗi đau mất chồng khiến cuộc sống gia đình càng thêm chông chênh. Thế nhưng, mẹ không chỉ cố gắng nuôi con mà còn tham gia công tác giao liên, vận chuyển lương thực và tiếp tế cho lực lượng kháng chiến.
Công việc ấy vô cùng nguy hiểm. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến mẹ và những người liên quan bị bắt. Có lần, mẹ bị địch bắt đưa lên đồn tra khảo, đánh đập dã man nhằm buộc mẹ khai báo thông tin về cách mạng. Dù phải chịu nhiều đau đớn, mẹ vẫn kiên quyết giữ bí mật, không phản bội đồng đội.
Sau khi được thả, mẹ đưa các con đi lánh nạn, tìm cách mưu sinh bằng việc buôn bán nhỏ để nuôi gia đình. Cuộc sống nay đây mai đó, thiếu thốn đủ đường, nhưng mẹ vẫn giữ vững tinh thần và tiếp tục hướng về cách mạng.
Khi các con trưởng thành, mẹ lần lượt chứng kiến họ nối bước cha, tham gia kháng chiến. Niềm tự hào của một người mẹ có những người con yêu nước luôn song hành với nỗi lo lắng thường trực trước hiểm nguy của chiến tranh.
Những người con lên đường chiến đấu
Năm 1963, bốn người con của mẹ lần lượt tham gia hoạt động cách mạng. Nguyễn Văn Tuấn thoát ly ra căn cứ, sau này trở thành bí thư chi bộ xã. Hai người con là Nguyễn Văn Hà và Nguyễn Văn Nhựt tham gia lực lượng vũ trang địa phương. Người con gái Hương Lan gia nhập đoàn văn công tỉnh, góp sức phục vụ kháng chiến.
Đến năm 1967, người con út Nguyễn Văn Bửu cũng tham gia lực lượng an ninh vũ trang. Các con đều chọn con đường chiến đấu vì quê hương, để lại mẹ ở nhà cùng các con dâu và những đứa cháu nhỏ.
Trong hoàn cảnh chiến tranh ngày càng khốc liệt, mẹ vẫn động viên các con dâu vững lòng, chăm lo gia đình và hoàn thành nhiệm vụ. Mẹ hiểu rằng con đường mà các con đã chọn đầy hiểm nguy, nhưng mẹ vẫn tôn trọng lý tưởng của họ và âm thầm làm chỗ dựa tinh thần cho cả gia đình.
Nỗi đau mất chồng, mất con và những người thân yêu
Từ năm 1965 đến năm 1970, gia đình mẹ liên tiếp nhận những tin dữ. Người con gái Hương Lan hy sinh khi đang cùng đồng đội làm nhiệm vụ. Tiếp đó, Nguyễn Văn Tuấn và Nguyễn Văn Nhựt lần lượt ngã xuống trong chiến đấu.
Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai, mẹ lại phải chịu thêm những mất mát khác. Hai người con trai còn lại cũng hy sinh, cùng với hai người con dâu của mẹ. Chỉ trong vài năm, chiến tranh đã cướp đi quá nhiều người thân yêu của một gia đình.
Không có lời nào có thể diễn tả hết nỗi đau của người mẹ phải tiễn chồng, rồi lần lượt mất những người con mà mình đã mang nặng đẻ đau, nuôi nấng trưởng thành. Những mái đầu từng quây quần bên mẹ dần vắng bóng. Những hy vọng giản dị về ngày gia đình đoàn tụ trở thành nỗi mong chờ không thể thực hiện.
Thế nhưng, mẹ Võ Thị Tràng vẫn không gục ngã. Sau những mất mát ấy, mẹ tiếp tục cùng người con dâu cả là chị Sanh bí mật giúp đỡ cán bộ cách mạng, tìm cách tiếp tế cho lực lượng đang hoạt động trong rừng. Đầu năm 1970, mẹ và chị Sanh lại bị bắt giam, tra khảo suốt ba tháng rồi mới được thả.
Ngay cả sau khi ra tù, mẹ vẫn đồng ý để con dâu tiếp tục thoát ly hoạt động. Điều đó cho thấy sự kiên định và tinh thần hy sinh của mẹ không chỉ thể hiện qua những mất mát trong gia đình, mà còn qua những việc làm âm thầm mẹ tiếp tục thực hiện trong hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt.
Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng
Những đóng góp và hy sinh của mẹ Võ Thị Tràng đã được Nhà nước ghi nhận. Mẹ được trao tặng Huân chương Độc lập và được phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17 tháng 12 năm 1994.
Trong những năm tháng sau chiến tranh, mẹ được các đơn vị và địa phương quan tâm phụng dưỡng, chăm sóc. Đó là sự tri ân dành cho người mẹ đã chịu đựng những mất mát lớn lao để góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Ngày 9 tháng 6 năm 2007, mẹ Võ Thị Tràng qua đời. Nhưng câu chuyện về cuộc đời mẹ vẫn được lưu giữ như một phần ký ức không thể quên của vùng đất Đồng Nai.
