Chương I
MIỀN ĐẤT - CON NGƯỜI
Có một miền đất - con người vừa là quê hương tôi, vừa là một địa bàn quân sự trọng yếu, có quan hệ máu thịt với những chiến dịch, những trận đánh mà tôi sẽ kể lại cùng bạn đọc trong tập ký ức này.
Tôi sinh ra và lớn lên tại một tỉnh thuộc Liên khu 5 cũ - một miền quê giàu về tài nguyên, đa dạng về di tích, danh thắng do tạo hóa ban tặng và do cả bàn tay khối óc, kể cả máu xương của các thế hệ tiếp nối tạo dựng lên theo năm tháng.
Từ thủ đô Hà Nội, qua thành Vinh quê Bác, qua cố đô Huế đến đỉnh đèo Hải Vân nhìn xuống là bạn đang đi vào vùng địa đầu quê tôi - đất Quảng Nam, một trong những tỉnh lớn của cả nước. Nhắc đến Quảng Nam - Đà Nẵng là ta liên tưởng đến những cảnh quan mĩ lệ, di tích danh thắng nổi tiếng: Ngũ Hành Sơn, tháp Chiêu Sơn, núi Bà Nà, bảo tàng Chăm - nơi trưng bày lưu giữ hàng nghìn tác phẩm điêu khắc vô giá bằng đá vẽ lại đầy đủ đời sống tâm linh phong phú của cộng đồng người Chăm cách đây hàng chục thế kỷ... cùng những sản phẩm dồi dào, đặc biệt như nước mắm Năm Ô, thuốc lá Cẩm Lệ, quế Trà Mi, khoai Trà Đỏa, lụa Phú Bông, vàng Bồng Miêu, than Nông Sơn, v.v...
Hội An, một phố cổ nổi tiếng nằm gọn bên tả ngạn của sông Thu Bồn, lập nên cách đây vài ba trăm năm, đã có thời nổi tiếng cùng với kinh kỳ và phố Hiến(1) ngoài Bắc... nay vẫn còn giữ lại một nét của thời xa xưa ấy. Nơi đây có nhiều chùa, song nổi tiếng là chùa Bà Mụ, chùa Cầu với những đường nét kiến trúc tinh vi độc đáo. Đến Hội An, ta không thể không ăn những món ăn đặc biệt của xứ Quảng: mắm nêm, canh hến, cao lầu(2).
Sẽ là thiếu sót khi du khách thăm Quảng Nam lại không thăm một địa danh, một di tích được các nhà nghiên cứu đánh giá ngang hàng với các di tích nổi tiếng trong khu vực Đông Nam Á, như Ăng-co (Cam-pu-chia), Pa-gan (Mi-an-ma), Bô-rơ-bu-đua (In-đô-nê-xi-a). Đó là khu Thánh đô(3) Mỹ Sơn, cách thành phố Đà Nẵng 68 ki-lô-mét về phía tây nam, ẩn sâu trong một thung lũng có đường kính dài 2 ki-lô-mét với vòng núi cao bao kín.
Là thánh đô của vương quốc Chăm-pa, Mỹ Sơn chứa đựng một tổng thể kiến trúc đa dạng nhất của nghệ thuật Chăm với hơn 70 đền tháp và một số bi ký có niên đại liên tục trong nhiều thế kỷ.
Tháp Chàm xây dựng bằng gạch nung. Nhưng kỹ thuật sử dụng gạch ở đây thật tuyệt diệu, tinh vi. Những viên gạch được xếp nằm khít nhau không hề thấy mạch hồ và rất mỏng mà vẫn đứng vững hàng nghìn năm phơi sương gió, mưa nắng. Cát bụi chỉ làm mòn dần chứ không thể bóc rời những viên gạch ấy ra khỏi nhau.
Tháp chính mang tên Ka-lau, là nơi vua và các đại thần cùng giáo sĩ đến hành lễ. Thần thờ duy nhất đặt trong ngôi tháp này là Thần Ba-ha-ơ-re-sva-ra được biểu hiện dưới hình thức một bộ sinh lực khí Lin-ga. Đây là Lin-ga thờ vua - thần xưa nhất tìm thấy ở miền Đông Nam Á.
Lin-ga vật thờ vua - thần có hình dáng thông tục mà khái quát về khởi nguồn cuộc sống con người trong tư duy tâm linh của dân tộc Chăm.
Mặc dầu thời gian có phôi pha, bão lửa chiến tranh xâm lược của quân viễn chinh Mỹ có tàn phá, Thánh đô Mỹ Sơn vẫn đáng được đề nghị UNESCO công nhận là một danh thắng của thế giới, có sức sống trường tồn cả về ngoại hình kiến trúc, và về nội dung độc đáo trong đời sống tâm linh phong phú của cộng đồng dân tộc trên mảnh đất Quảng Nam.
Qua tượng đài chiến thắng Núi Thành xuôi phía nam trên dưới 10 ki-lô-mét là đến Quảng Ngãi - sông Trà, với mười hai cảnh đẹp, trong đó nổi tiếng nhất có: “Thiên ấn niên hà” (dấu nhà trời đóng trên dòng sông), “Long đầu hý thủy” (đầu rồng đùa nước), “Thiên bút phê vân” (bút trời chấm mây), “La Hà thạch trận” (bãi đá La Hà), “Liên trì vục nguyệt” (đầm sen trăng tắm), “Cổ lũy cô thôn” (thôn vắng cổ lũy), “Thạch Bích tà dương” (chiều tà ở Thạch Bích), v.v... cảnh vật thiên nhiên đã vô cùng kỳ thú lại thêm óc tưởng tượng của con người hình dung tô vẽ càng sinh động, nên thơ.
Trà Khúc là dòng sông nhỏ, nước nông nhưng nó đã in hình bao thắng cảnh, khăng khít gắn bó đến nỗi khi nhắc đến núi Ấn - sông Trà là ta nghĩ đó là Quảng Ngãi.
Trà Khúc, cái tên thân thương, bình dị mà thơ mộng đã gắn quyện với núi, với người tạo thành bức tranh thủy mặc gắn cái đẹp của thiên nhiên với cái đẹp của con người nơi đây. Từ xa xưa dòng sông không chỉ in bóng núi Ấn mà còn in cả những bờ xa nước - một hệ thống dẫn thủy nhập điền vừa có chiều dài lịch sử xa xưa vừa mang tính khoa học và thẩm mĩ. Dọc sông cứ cách trăm mét có một bò xe nước, mỗi bò có chín mười bánh xe, có bánh to đến mươi mười hai mét đường kính. Các bò xe thường đặt dưới lùm tre hay bên gốc đa cổ thụ ngày đêm cần mẫn chạy rầm rì không nghỉ, đưa nước vào ruộng đồng, nhờ đó mà đồng ruộng Quảng Ngãi không kém phần phì nhiêu.
Mía và sản phẩm làm từ mía cũng được coi là nét riêng của vùng núi Ấn sông Trà. Mía trồng khắp nơi trong tỉnh, ruộng mía bạt ngàn tít tắp. Mía biến thành đường, nhưng đường được chế biến bằng kỹ thuật thủ công mang tính khoa học và kinh nghiệm dân gian truyền thống thành đủ các thứ đường với các tên gọi: đường bánh, đường phổi, đường phèn, đường dăm, đường trứng cá, v.v...
Ngày nay các loại đường trắng được sản xuất bằng công nghiệp hiện đại, bày bán khắp nơi, nhưng đường thủ công Quảng Ngãi vẫn có chỗ đứng trong thị phần, vì nó ngon, có vị riêng, có thứ đường là vị thuốc như đường phèn, có thứ đường thay cho kẹo như đường phổi.
(1) Kinh kỳ, Hà Nội trước đây. Phố Hiến nơi buôn bán sầm uất thời trước, ở thị xã Hưng Yên.
(2) Một món ăn như phở áp chảo, đậm đà ngon miệng.
(3) Thủ đô của các vị thánh, nơi các vua Chăm-pa hành hương đến hành lễ tổ tiên và vua - thần. | |
« Sửa lần cuối: 22 Tháng Bảy, 2022, 06:56:12 am gửi bởi ptlinh » |  Logged
|
Tự hào thay, mác búp đa
Khởi đầu những bản hùng ca lẫy lừng.
Thô sơ, gian khổ đã từng
Chính quy, hiện đại, không ngừng tiến lên. |
|
|
macbupda Trung tá  Bài viết: 11970  Lính của PTL | 
| Miền Trung những tháng ngày không quên - thượng tướng Nguyễn Nam Khánh« Trả lời #1 vào lúc: 04 Tháng Bảy, 2022, 08:18:25 am » |
Qua đồng muối Sa Huỳnh vượt đèo Bình Đê nhìn xuống là bắt gặp rừng dừa Tam Quan của tỉnh Bình Định.
Phải chăng công uổng, công thừa
Công đâu mà tưới cho dừa Tam Quan.
Thật thế, làm sao mà tưới được dừa Tam Quan? Vì ở đây dừa như rừng. Dừa theo ven sông, dừa men bờ ruộng, dừa leo sườn đồi, dừa ngút ngàn in bóng trên bãi biển. Từ đây trở đi sẽ là xứ dừa của Liên khu 5 anh dùng. Suốt dọc những miền đất ven biển, dù là huyện Hoài Nhơn, Phù Mỹ hay Phù Cát, An Nhơn, ta sẽ thấy bên trái là biển Đông xanh thẳm, trên đầu là bầu trời nhiệt đới xanh trong và bên phải là rừng dừa xanh biếc.
Công dụng của cây dừa thật nhiều. Nhưng yêu mến nhất vẫn là chùm “lơ lửng giữa trời, sông không đến, bến không vào, sao có nước"(1). Quả dừa thật quý. Nước dừa là một loại nước giải khát ngọt ngào và tinh khiết tuyệt vời, nước dừa còn dùng kho cá, kho thịt, nấu canh và chế biến thành loại nước mắm dừa Bình Định - vừa ngọt vừa bùi, vừa thơm vị dừa vừa thừa vị cá, vừa có cái mặn nồng của chất đạm lại vừa có cái dịu ngọt của chất đường. Còn cùi dừa thì hoặc ăn sống với bánh đa(2), kho riêng hoặc kho với thịt làm thức ăn, hoặc làm bánh, làm kẹo. Song chủ yếu dùng để nấu dầu. Một loại dầu rất cần cho công nghệ sản xuất xà phòng.
Quy Nhơn, thị xã tỉnh lỵ tỉnh Bình Định với bao phong cảnh hữu tình. Nếu ta đứng trên núi Bà Hòa vào lúc chiều buông mà ngắm nhìn cảnh quan thị xã cùng vùng phụ cận có khác gì bức tranh thêu nhiều mầu sắc. Nhìn ra phía đông, xa xa ngoài vũng Quy Nhơn là bán đảo Phương Mai. Trên bán đảo có dãy núi cùng tên Phương Mai, cuối dãy núi mang tên mũi Đất nằm sõng soài trên mặt biển là mũi Én. Đây là đại bản doanh của loài chim yến, hàng năm cung cấp tới ba bốn nghìn tổ yến quý giá. Tổ yến đem hấp với lòng đỏ trứng gà và đường phèn Quảng Ngãi thì trở thành món ăn tuyệt vời, vừa ngon vừa bổ.
Loại đặc sản này không phải chỉ có ở Quy Nhơn mà có rải rác từ đảo Vĩnh Sơn (Quảng Bình) cho đến vịnh Hà Tiên giáp giới Cam-pu-chia. Nhưng trong khu vực có một số địa điểm tập trung nhiều nhất, đó là Cù lao Chàm (Quảng Nam), vùng hải phận tỉnh Khánh Hòa (bảy đảo ngoài khơi theo thứ tự từ bắc vào: hòn Chà Là, hòn Hố, hòn Động (hay Đụm), hòn Mun (hay Mơn), hòn Xưởng, hòn Nội, hòn Ngoại...).
Chim én (còn gọi là chim yến) thịt không ngon, lông không đẹp, hót không hay nhưng xưa nay vẫn được người ta nhắc tới luôn, vì loài chim này sản sinh ra một loại thực phẩm rất quý: tổ yến. Tổ yến chữ Hán là yến sào, chính là do chim yến nhỏ dãi ra làm thành tổ trên những hốc đá ngoài các hải đảo.
Người Trung Quốc gọi chim ấy là huyền điểu (chim sắc đen như đá huyền) hoặc du ba điểu (chim bay chơi trên sóng nước). Loại này mình nhỉnh hơn chim sẻ một chút, cánh dài và nhọn, đuôi ngắn, mỏ cong, lông ở lưng và bụng màu xám; lông đuôi và lông cánh đen nhánh như huyền.
Chim én ở trong những hang núi mà cửa quay ra phía đông. Không bao giờ ta bắt gặp chúng làm tổ ở các hang hướng tây. Chim én thường làm tổ vào quãng cuối tháng chạp âm lịch. Ban ngày từ rạng đông cho tới xế chiều chim rời hang bay đi kiếm ăn rất xa. Khi bóng tối sắp buông chim tìm về hang suốt đêm nhả dãi vào những hốc đá làm tổ như kiểu tằm nhả tơ, dãi ra từng dây chằng chịt dính với nhau thành tổ.
Tổ yến là một loại thức ăn rất bổ, rất đắt tiền, một ki-lô-gam ngang giá một lạng vàng, chủ yếu xuất khẩu. Tổ yến có hình dáng một phần tư vỏ quả cam chanh và nhìn như một sợi dệt rối rít, chằng chịt. Các tổ tìm thấy ở hốc đá khô, cao ráo thì màu trắng; còn tổ màu xám, màu xanh thì nằm ở hốc đá ẩm thấp. Có điểm sắc đỏ thường gọi là yến huyết vì người ta cho rằng sắc đỏ là do chim mẹ ứa máu ra. Yến huyết bổ nhất, đắt tiền nhất. Trước năm 1945, mỗi năm ở nước ta thu hoạch được trên một vạn tổ yến. Tổ yến ở Cù lao Chàm quen gọi là yến Quảng, to nhất, nhưng yến Khánh Hòa thơm hơn và nhiều hơn.
Trước kia nguồn lợi này nằm trong tay thực dân Pháp. Chúng độc quyền chiếm các hang chim, cho trưng thầu hoặc thuê nhân công thu lượm và nắm quyền kinh doanh, thu lợi nhuận không nhỏ; còn người đi tìm kiếm tổ yến vẫn phải sống cảnh lặn lội đói nghèo và nguy hiểm.
Đến Bình Định là du khách đến với Tây Sơn thượng đạo (An Khê, Vĩnh Thạnh), căn cứ của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn, thế kỷ XVIII. Đến Bình Định là ta đến với Cây Me, giếng nước ở thôn Phú Lạc, nơi có Nhà bảo tàng Quang Trung trưng bày và lưu giữ nhiều hiện vật lịch sử giúp du khách tìm hiểu một thời huy hoàng của vua Quang Trung được nhân dân ủng hộ, đã đập tan tập đoàn chúa Nguyễn ở Đàng Trong và tập đoàn chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, lập lại sự thống nhất đất nước, đánh tan 20 vạn quân xâm lược nhà Thanh (Trung Quốc), bảo vệ chủ quyền và thống nhất toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam.
Từ Bình Định đi tiếp là tới:
Phú Yên có đỉnh Cù Mông
Có hòn Nhạn Tháp có dòng sông Ba
Câu ca dao giản dị đó đã ghi được những chấm phá có giá của bức tranh địa lý tỉnh Phú Yên. là một tỉnh tuy không lớn nhưng có địa thế đẹp và hùng vĩ.
Sông Ba lớn nhất miền Nam Trung Bộ, bắt nguồn từ Tây Nguyên uốn khúc quanh co từ bắc xuống, qua Cheo Reo rồi quặt sang phía đông băng qua phần nam của Phú Yên mà đổ ra biển, ở miền thượng lưu lòng sông hẹp, lắm thác ghềnh nước chảy xiết nhưng càng về xuôi dòng chảy càng rộng, nước hiền hòa, chậm chạp. Từ Đồng Cam trở xuống dòng sông mang cái tên khác: sông Đà Rằng. Qua một đoạn đường dài gần 300 ki-lô-mét, thu hút hàng chục nhánh sông lớn từ cao nguyên đất đỏ về, sông Ba mang về Phú Yên một khối phù sa tươi tốt khổng lồ bồi đắp nên đồng bằng Tuy Hòa rộng lớn nhất, phì nhiêu nhất của miền Nam Trung Bộ.
Cũng có thể nói đồng bằng Tuy Hòa là một kho lương thực - thực phẩm của Nam Trung Bộ, khắp nơi là những ruộng lúa, những bãi mía mênh mông. Lúa ở đây nhiều loại, tẻ có ba giăng, tám thơm, móng chim, nếp có nếp bầu, nếp tượng thơm và dẻo. Mía Tuy Hòa ngọt, trồng nhiều nhất là ở Đồng Bò, ở đây thực dân Pháp cho lập nhà máy đường.
Tuy An nổi tiếng là bông, vào giữa mùa, cánh đồng tràn ngập một màu trắng mênh mông bát ngát. Bông ở đây không những cung cấp cho nhu cầu trong tỉnh mà còn đi các tỉnh khác của Nam Trung Bộ, ra cả nhà máy dệt Nam Định. Ngoài ra Phú Yên còn nhiều sản vật khác, như thuốc lá Sơn Hòa, khoai lang Suối Mít, đậu tương Hòn Dung, dừa Sông Cầu, Chí Thạnh, muối Lộ Uyên, v.v...
Thị xã Tuy Hòa tuy nhỏ nhưng duyên dáng. Đứng trên núi Nhạn Tháp nhìn về phía tây là hòn Vọng Phu mịt mù mây bạc, quay về phương nam xa xa dãy Đèo Cả khi tỏ khi mờ. Trên đèo có núi Đá Bia cao vút lên như chọc thủng trời xanh, quanh năm mây mù bao phủ. Men theo bờ biển bắt gặp đầm Ô Loan, vũng Xuân Đài, vũng Rô nước trong, gió mát, sóng vỗ thông reo thật nên thơ, ngoạn mục.
(1) Câu đố về quả dừa.
(2) Tục ngữ có câu: đánh chết không chừa cùi dừa bánh đa. | |
Logged |
Tự hào thay, mác búp đa
Khởi đầu những bản hùng ca lẫy lừng.
Thô sơ, gian khổ đã từng
Chính quy, hiện đại, không ngừng tiến lên. |
|
|
macbupda Trung tá Bài viết: 11970 Lính của PTL |
| Miền Trung những tháng ngày không quên - thượng tướng Nguyễn Nam Khánh« Trả lời #2 vào lúc: 04 Tháng Bảy, 2022, 08:20:12 am » |
Nam chân Đèo Cả là cảng cá Đại Lãnh thuyền bè đầy ắp, nhộn nhịp đông vui thuộc địa đầu của tỉnh Khánh Hòa. Trước khi vào thành phố Nha Trang, ta phải qua Vạn Ninh, Ninh Hòa, một thời tự hào là huyện có nhiều loại hàng lâm sản quý như gạc nai, trầm hương, loại hàng hóa được trao đổi khắp trong Nam, ngoài Bắc mỗi khi có xe hỏa chạy qua ga Ninh Hòa; cũng là thế mạnh xuất khẩu một thời.
Nha Trang, một thành phố không lớn của Nam Trung Bộ nhưng phong cảnh hữu tình. Ở đây có sóng nước mênh mông nhưng không dữ dằn, biển phẳng lỳ cát trắng, những lớp sóng nhấp nhô ngày đêm vồ vập. Ở đây lại có dòng sông Cái ghé qua trước khi ra biển. Dòng sông chảy trên phía bắc thành phố cùng với biển ở phía đông bao bọc, Nha Trang như một bán đảo nhưng cũng không xa rừng là mấy. Vị trí nằm sát bên bờ biển, tạo cho Nha Trang một khí hậu hiền hòa. không nóng như đổ lửa mà cũng không lạnh đến thấu xương. Nhiệt độ trung bình tháng giêng là 24oC, tháng tám là 28oC. Nơi đây thường trời quang mây tạnh. Những trận mưa rào về mùa hè chỉ đổ ào ào trong chốc lát, sau đó trở lại sáng trong, đất cát thấm hết nước, đường mịn màng không chút lầy lội.
Nha Trang là nơi nghỉ mát và tắm biển vào loại tốt nhất ở nước ta, nước trong xanh, sóng hiền hòa, bãi tắm thoai thoải, phẳng lỳ không lầy lội, không có lẫn hà cứa chân, đi lại thoải mái.
Nha Trang là nơi lắm cá, có nhiều loại nổi tiếng: cá nụ. cá thu, cá ngừ. Cá mực càng nhiều, to, ngon và giá phải chăng được bán nhiều ở chợ Đầm, ở ga xe lửa phục vụ khách du lịch và tàu xuôi, ngược Bắc Nam. Ban đêm những chiếc thuyền câu mực đốt đuốc, thắp đèn câu đêm, đứng từ bờ nhìn ra chẳng khác ngàn sao lấp lánh.
Đến Nha Trang du khách không thể không đến Cam Ranh, một cảnh quan non nước hữu tình do thiên nhiên ban tặng, ở đây dãy Trường Sơn hùng vĩ không những mở rộng ra sát bờ mà còn vươn những cánh tay dài ra biển. Một cánh tay hay một mũi đất nhô ra biển rồi quặt xuống phía nam song song với bờ biển quặp lại thành một vùng biển dài như chắn gió biển Đông, tạo ra một Cam Ranh có chiều dài trên 20 ki-lô-mét, chiều ngang trên 10 ki-lô-mét. Cam Ranh thực sự là một hồ nước hiền lành, kín đáo với độ sâu từ 16 đến 24 mét, thuận tiện cho hàng trăm tàu lớn, kể cả tàu sân bay (hàng không mẫu hạm) ẩn nấp, cập bến.
Nằm sát biển nhưng Cam Ranh lại sẵn nước ngọt. Thủy triều xuống đến đâu, chỉ cần moi cát lên là có nước ngọt. Sát Cam Ranh có ngọn núi Rồng (giống như đầu con rồng đang vươn ra biển, nên người ta gọi là Hòn Rồng). Trước đây đồng bào Thượng ở rải rác trên đỉnh núi thường đốt lửa, những đóm lửa đó nhiều lúc đã trở thành những ngọn đèn phương hướng cho các tàu bè ra vào Cam. Ranh hoặc ra Bắc vào Nam. Rõ ràng Cam Ranh hội đủ điều kiện cho việc xây dựng một hải cảng. Nước sâu, kín gió, tàu bè có thể vào ra dễ dàng, có thể tránh được gió to, sóng dữ, lại sẵn nước ngọt để dự trữ trên tàu. Hồi Nga - Nhật chiến tranh (1905) cả một hạm đội của Nga Hoàng đã vào đây trú ẩn. Trong chiến tranh thế giới lần thứ hai (1939 - 1945) có lúc Nhật đã đưa hàng trăm chiến hạm vào Cam Ranh. Và trong cuộc chiến tranh xâm lược miền Nam nước ta, đế quốc Mỹ đã biến Cam Ranh thành một quân cảng và là một căn cứ quân sự lớn để đánh phá phong trào kháng chiến của nhân dân Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.
Không chỉ có thế. Vùng biển Cam Ranh còn là nguồn hải sản dồi dào, đặc biệt là ba ba, đồi mồi, trứng víc...
Ninh Thuận có thị xã tỉnh lỵ là Phan Rang. Con sông Dinh cắt đôi Ninh Thuận thành hai vùng: Thuận Nam, Thuận Bắc. Cái tên địa lý mà đầy tính trữ tình của thơ ca. Ninh Thuận có thác Krông-pha ngoạn mục, cách thị trấn Tháp Chàm hơn 30 ki-lô-mét về phía tây, có lưu lượng nước lớn thuận tiện cho quy hoạch thủy lợi và thủy điện phục vụ cho sản xuất và đời sống của một tỉnh được xếp vào vùng ít mưa.
Ninh Thuận được xem là xứ sở của các cánh đồng nho bát ngát chạy dọc theo chiều dài của tỉnh, cho sản phẩm là những chùm nho chín ngả màu tím sẫm được người tiêu dùng cả nước biết đến vì nó chứa nhiều vi lượng rất cần cho sự sống. Một thời nơi đây sản phẩm, thuốc lá được xếp vào loại nhiều và chất lượng, phong phú về chủng loại, hàng năm các hãng thuốc lá nổi tiếng của Pháp như Bát-tô, Cô-táp, Mích... đặt đại lý thu mua. Miền biển Ninh Thuận có những cơ sở sản xuất muối lớn: Phương Cửu, Ninh Chữ, Cà Ná. Sở muối Cà Ná thời trước có tới 500 công nhân, ngày mùa lên tới ba bốn nghìn công nhân. Muối Cà Ná thuộc loại dùng trong công nghiệp, xuất nhiều ra nước ngoài.
Tháp Chàm, Đầm Vua, Núi Đền... là những di tích danh thắng hấp dẫn du khách muốn có phút giây thư giãn để chiêm ngưỡng, thả tâm hồn mình vào dĩ vãng xưa trên con đường xuyên Việt vào Nam hay ra Bắc.
Bình Thuận với tỉnh lỵ là thị xã Phan Thiết, một tỉnh cuối cùng của Nam Trung Bộ quê tôi, cách thành phố Hồ Chí Minh khoảng 200 ki-lô-mét.
Nhắc đến Bình Thuận, điều người ta nghĩ đến ngay không phải là những danh lam thắng cảnh mà là một đặc sản nổi tiếng - nước mắm! Hầu hết các thị xã, thị trấn lớn của tỉnh đều nằm trên bờ biển và nghề nước mắm tại đây rất phát triển.
Kể từ ngoài vào các thị xã, thị trấn ấy là La Gàn, Phan Rí, Mũi Né, Phan Thiết, La Gi; khách đến chơi đây, bất cứ nơi nào sẽ được thưởng thức bữa cơm toàn cá. Cá thu ăn gỏi, cá chuồn gành kho nghệ, cá ngọn nguồn nấu canh chua, cá mại nướng chả, cá núc (cá song) ăn sống với “mù tạt”... rồi mắm cá mòi ăn lót với cá sông, mắm cá ngừ ngấu, mắm cá cơm hấp tới dừ... mỗi thứ một vị ngon riêng. Đến nhà nào ta cũng bắt gặp thùng ướp cá để làm nước mắm cao ngất ngưởng, quá đầu người. Nước mắm trong như hổ phách, sánh như mật ong, ngọt bùi thơm nức.
Ngoài sản phẩm nước mắm, Bình Thuận còn có đặc sản nổi tiếng nữa là nước khoáng Vĩnh Hảo đang được bán rộng rãi tại thị trường trong nước và xuất khẩu; vì nước suối Vĩnh Hảo có nhiều chất khoáng hòa tan như sắt, i-ốt, brô-muya có giá trị lớn về y học và sức khỏe con người. Trước đây trong đại chiến thế giới lần thứ hai (1939-1945) nước suối nổi tiếng của Pháp là nước suối Vi-sy không chở sang Việt Nam được, thực dân Pháp mới nghĩ tới việc điều chế nước suối Vĩnh Hảo và sau đó dùng thấy tác dụng không kém gì nước khoáng Vi-sy.
Đến Bình Thuận, nơi du khách thường đến thăm đầu tiên là ngôi trường Dục Thanh nhỏ bé và giản dị nằm bên bờ nam sông Ca Ty, từ lâu đã trở thành, một di tích lịch sử mang tầm vóc lớn lao của cả nước. Nơi đây Bác Hồ - thầy giáo Nguyễn Tất Thành, một thời là thầy giáo của trường này trước khi Người xuống tàu ra nước ngoài tìm đường cứu nước vào những năm đầu của thế kỷ XX. Du khách có thể đi thăm Núi Ông; thăm chiến khu Ô-rô, căn cứ kháng chiến hồi chín năm với bao chuyện chính sử mang tính dã sử, huyền thoại mà sống động về hiện thực với bao bi tráng; hoặc ra bãi biển Phú Hải, đứng trên đồi có lầu ông Hoàng... Tất cả phong cảnh vùng biển khơi Phan Thiết nên thơ nằm gọn dưới tầm mắt bạn.
Nhưng một miền quê mà tôi gắn bó còn bao gồm cả vùng Tây Nguyên với năm cao nguyên được tính theo thứ tự từ Bắc vào Nam: Kon Tum, Plây Cu, Đắc Lắc, Lâm Viên và Di Linh, giữ vị thế trọng yếu trên bán đảo Đông Dương, có diện tích 67.000 ki-lô-mét vuông, giáp với Hạ Lào, đông bắc Cam-pu-chia, là cửa ngõ đi vào Sài Gòn, Nam Bộ.
Tây Nguyên một vùng đất giàu có của Tổ quốc. Núi đồi Tây Nguyên mang trên mình những cánh rừng nguyên sinh, chứa nhiều gỗ quý, nhiều dã thú, sơn cầm; lòng đất Tây Nguyên ấp ủ nhiều khoáng sản; đồng cỏ Tây Nguyên xanh tươi mườn mượt; sông ngòi Tây Nguyên có sức nước dồi dào. Tây Nguyên còn là xứ sở của phong tục, lễ hội và những truyện cổ tích chất phác mà giàu tính nhân văn, của những bản trường ca giàu tính chiến đấu và trữ tình. Phong cảnh Tây Nguyên như một bức tranh nhiều màu sắc và đường nét thơ, có sức thu hút hấp dẫn du khách. Những đỉnh núi cao Ngọc Linh, Ngọc Long, Chu Yang Sin quanh năm tuyết phủ. Kon Tum có thác Yaly cao trên 40 mét, Gia Lai có hồ Tơ-rưng trong trẻo, có suối Ya Pét ánh bạc, có Biển Hồ trong xanh lúc nào cũng đầy nước; Đắc Lắc có suối Đrông Sập, thác Đrông Linh và hồ Lắc mênh mông, v.v... |
|
|
