Món nợ ân tình với những người không trở về

Chiến tranh đã lùi xa, những cánh rừng năm xưa giờ đã xanh trở lại, những hố bom dần được lấp đầy và trên nhiều vùng đất từng ngập khói lửa, cuộc sống đã hồi sinh mạnh mẽ. Nhưng trong ký ức của những người lính từng đi qua chiến tranh, có những điều thời gian không thể nào xóa nhòa.

Đó là hình ảnh của những đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường.

Ông Hoàng Văn Vượng thường nói rằng mình là người may mắn. May mắn vì đã nhiều lần bước qua ranh giới giữa sự sống và cái chết. May mắn vì sau những trận pháo kích dữ dội, sau những chiến dịch đầy gian khổ, ông vẫn còn được trở về với quê hương, được gặp lại gia đình và được sống trong hòa bình.

Nhưng mỗi khi nghĩ đến điều đó, trong lòng ông lại dâng lên một cảm giác khó diễn tả.

Đó không phải là niềm tự hào vì mình còn sống.

Mà là sự biết ơn đối với những người đã chấp nhận hy sinh để những người khác có cơ hội trở về.

Ông tâm sự bằng giọng trầm lắng:

"Hôm nay mình có được cuộc sống này là phải nhờ các anh hùng liệt sĩ, các thương binh, bệnh binh và các gia đình chính sách..."

Đó là lời nói mộc mạc của một người lính đã đi hết cuộc chiến. Không phải một bài phát biểu, cũng không phải những câu khẩu hiệu quen thuộc, mà là sự chiêm nghiệm được đúc kết từ cả một cuộc đời.

Trong chiến tranh, ông đã chứng kiến biết bao người đồng đội ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Có người mới mười chín, đôi mươi.

Có người còn chưa kịp lập gia đình.

Có người vừa nhận được thư nhà thì đã bước vào trận đánh cuối cùng của cuộc đời.

Họ ngã xuống để đồng đội tiếp tục tiến lên.

Họ chấp nhận hy sinh để đất nước có ngày thống nhất.

Nhiều năm sau chiến tranh, mỗi lần đến nghĩa trang liệt sĩ, ông đều dành rất nhiều thời gian đứng lặng trước những hàng bia trắng.

Có những cái tên ông từng quen biết.

Có những người từng cùng ăn chung một nắm cơm, cùng mắc võng dưới cánh rừng, cùng vượt qua những trận mưa bom bão đạn.

Giờ đây, tất cả chỉ còn lại trên tấm bia đá.

Ông luôn tự nhủ rằng, những người còn sống phải có trách nhiệm sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh ấy.

Không chỉ bằng những lời tri ân trong các dịp lễ.

Mà bằng chính cách sống mỗi ngày.

Biết yêu quê hương.

Biết giữ gìn hòa bình.

Biết trân trọng những điều bình dị mà thế hệ cha anh đã phải đánh đổi bằng máu xương để có được.

Ông cũng không bao giờ quên những thương binh, bệnh binh – những người trở về từ chiến tranh nhưng mang theo trên cơ thể và trong tâm hồn những vết thương không bao giờ lành hẳn.

Có người mất một phần cơ thể.

Có người mang trong mình di chứng suốt đời.

Có người đêm đêm vẫn giật mình bởi những ký ức của chiến trường.

Họ là những người đã để lại một phần tuổi trẻ nơi bom đạn.

Bên cạnh đó là những người mẹ Việt Nam anh hùng, những người vợ liệt sĩ, những gia đình chính sách đã lặng lẽ gánh chịu nỗi đau mất mát suốt nhiều thập kỷ.

Họ không trực tiếp cầm súng, nhưng sự hy sinh của họ cũng lớn lao không kém.

Chính vì vậy, mỗi lần được mời nói chuyện với thế hệ trẻ, ông Hoàng Văn Vượng luôn mong các em hiểu rằng, lòng biết ơn không chỉ thể hiện bằng những bó hoa hay những nén hương trong ngày 27 tháng 7.

Điều quan trọng hơn là phải sống có trách nhiệm với bản thân, với gia đình và với Tổ quốc.

Bởi hòa bình không phải là điều tự nhiên mà có.

Hòa bình được viết nên từ máu của những người đã ngã xuống.

Được gìn giữ bằng sự cống hiến của những người trở về.

Và được tiếp nối bằng trách nhiệm của các thế hệ hôm nay.

Khép lại câu chuyện, ông lặng lẽ nhìn về phía xa, nơi bầu trời quê hương đang yên bình sau bao năm tháng khói lửa.

Ông nói chậm rãi:

"Chúng tôi chỉ mong thế hệ sau biết quý trọng cuộc sống hôm nay. Bởi để có được ngày hôm nay, đã có biết bao người không còn được trở về."

Đó không chỉ là lời nhắn gửi của riêng ông Hoàng Văn Vượng.

Đó còn là tiếng lòng của cả một thế hệ đã đi qua chiến tranh, mang theo ký ức về những người đồng đội mãi mãi dừng lại ở tuổi thanh xuân để đất nước được nở hoa trong hòa bình.