MỘT BỮA CƠM CHIẾN HÀO

Ở Thành cổ Quảng Trị, ăn được một bữa cơm đúng nghĩa là điều xa xỉ.

Phần lớn thời gian, người lính chỉ nhét vội mấy viên lương khô vào miệng, uống ngụm nước đục ngầu rồi lại lao ra chiến hào. Nhưng hôm ấy, hiếm hoi lắm, đơn vị ông được lệnh tạm nghỉ vài giờ. Hậu cần kịp chuyển lên một nồi cơm nhỏ và ít muối vừng.

Một bữa cơm chiến hào.

Cả tiểu đội ngồi quây lại trong một đoạn hầm rộng hơn bình thường. Nồi cơm đặt giữa, còn bốc hơi nghi ngút. Mùi cơm nóng lan ra, thơm đến lạ. Ông nuốt nước bọt, bụng cồn cào. Đã mấy ngày rồi ông chưa được ăn một bữa ra hồn.

Thằng Dũng cười:
– Không biết bao lâu rồi tao mới được ngửi mùi cơm thế này.

Anh Lợi – tiểu đội phó – xới cơm, chia đều từng bát. Không ai lấy nhiều. Ở đây, chia không đều là điều không thể chấp nhận. Mỗi hạt cơm đều quý như máu.

Ông cầm bát cơm trên tay, tay run run. Bát cơm nóng làm ấm cả lòng bàn tay lạnh buốt. Ông cúi xuống, ăn từng thìa nhỏ, nhai chậm. Chưa bao giờ cơm lại ngon đến thế.

Họ nói chuyện rất khẽ. Chuyện quê nhà. Chuyện sau chiến tranh sẽ làm gì. Có người nói sẽ đi học tiếp. Có người nói về cưới vợ. Những câu chuyện rất đời, rất bình thường, nhưng ở chiến trường, nó trở nên quý giá vô cùng.

Ông đang đưa thìa cơm lên miệng thì một tiếng rít quen thuộc vang lên.

– Pháo! – ai đó kịp hét.

Mọi thứ diễn ra chỉ trong tích tắc. Nồi cơm bị hất tung. Bát rơi vỡ. Cơm trắng văng khắp nền hầm, trộn lẫn với bùn đất. Một quả pháo nổ gần đó, sức ép làm cả đoạn hào rung chuyển dữ dội.

Ông ngã dúi dụi, đầu đập vào vách đất. Tai ù đặc. Khi định thần lại, ông thấy khói bụi mù mịt. Mùi cơm cháy khét trộn với mùi thuốc súng.

– Dũng đâu? – ông gọi.

Không có tiếng trả lời.

Khi khói tan bớt, ông nhìn thấy Dũng nằm bất động ở góc hầm. Một mảnh pháo đã cướp đi sinh mạng của cậu ngay trong bữa ăn.

Bát cơm của Dũng vẫn còn dang dở, nằm lật úp bên cạnh. Cơm trắng vãi ra đất, lẫn với máu đỏ sẫm.

Không ai nói gì. Không ai khóc. Họ chỉ đứng lặng, nhìn bữa cơm chưa kịp ăn hết đã hóa thành tang lễ.

Chiến tranh tàn nhẫn đến mức không cho con người hưởng trọn vẹn một điều bình thường nhất: một bữa cơm.

Tối hôm ấy, khi mọi thứ đã lắng xuống, ông nhặt lại mấy hạt cơm còn dính trên vạt áo, phủi bùn, bỏ vào miệng. Ông nhai rất chậm. Không phải vì đói, mà vì ông không muốn để phí bất cứ thứ gì – như không muốn để phí sự hy sinh của những người vừa ngã xuống.

Bữa cơm chiến hào ấy, mãi mãi không trọn vẹn. Nhưng nó khắc sâu vào ký ức ông, như một lời nhắc nhở đau đớn: giữa chiến tranh, sự sống mong manh hơn cả hạt cơm trong lòng bàn tay.