Một bức tranh – Một đời dâng hiến

Lê Duy Ứng sinh năm 1947 tại làng Cổ Hiền, xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình – mảnh đất giàu truyền thống cách mạng và văn hóa. Ông lớn lên trong một gia đình có căn cốt nghệ thuật, được thừa hưởng năng khiếu hội họa từ người cha – họa sĩ, nhà báo Lê Yến. Từ thuở ấu thơ, Lê Duy Ứng đã sớm được dìu dắt bởi thầy Bùi Đình Sơn, người đặt những nét bút đầu tiên cho hành trình nghệ thuật của ông. Mới học lớp 4, cậu bé Lê Duy Ứng đã có triển lãm tranh đầu tay với chủ đề “Xấu nên tránh, tốt nên làm”, thể hiện tư duy nhân văn và lý tưởng sống trong sáng vượt xa lứa tuổi.

Trưởng thành trong khói lửa chiến tranh, Lê Duy Ứng vừa là người lính, vừa là nghệ sĩ. Ông mang quân hàm Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, là họa sĩ, nhà điêu khắc, và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông đã trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch lớn của dân tộc, từ 81 ngày đêm khốc liệt bảo vệ Thành cổ Quảng Trị đến Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, chứng kiến tận mắt tinh thần chiến đấu quả cảm của quân đội ta và sự ác liệt của chiến trường.

Giữa chiến tranh, cây bút và trang giấy của ông không chỉ ghi lại hình ảnh chiến đấu, mà còn lưu giữ linh hồn của một thời đại. Trong một trận đánh dữ dội, khi đang ký họa hình ảnh người lính xạ thủ với ánh mắt kiên cường, bàn tay siết chặt cò súng giữa mưa bom bão đạn, một tiếng nổ dữ dội bất ngờ ập đến. Khi tỉnh lại, Lê Duy Ứng nhận ra mình đã bị thương nặng, thị lực không còn, xung quanh chỉ còn tiếng bom đạn dội vào không gian và sự im lặng đau xót của người đồng đội đã ngã xuống.

Trong khoảnh khắc ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh như sợi chỉ, Lê Duy Ứng không hoảng loạn, không tuyệt vọng. Trái lại, ông giữ được sự tỉnh táo phi thường. Nghĩ rằng mình khó có thể sống sót, ông tự nhủ phải để lại một điều gì đó có ý nghĩa – một dấu ấn của niềm tin, của lý tưởng, của lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc và Bác Hồ kính yêu.

Chợt nhớ đến bức tranh vẽ bằng máu của họa sĩ Diệp Minh Châu, giữa chiến trường rực lửa, Lê Duy Ứng đã đưa ra một quyết định vượt lên nỗi đau thể xác: vẽ chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng chính máu của mình. Trên tháp xe tăng, ông trải tờ giấy crô-ki, dồn toàn bộ ý chí và niềm tin còn sót lại để phác họa gương mặt Bác. Phía trên bức vẽ là hình ảnh lá cờ Tổ quốc và cờ Đảng – biểu tượng thiêng liêng của độc lập, tự do. Dưới bức tranh, ông viết dòng chữ như một lời thề gửi lại cho mai sau:

“Ánh sáng niềm tin.

Con nguyện dâng Người tuổi thanh xuân.”

Hoàn thành bức vẽ, Lê Duy Ứng gấp lại, đặt vào túi áo ngực trái – nơi trái tim người lính đang đập vì Tổ quốc – rồi lịm đi.

Mười lăm năm sau ngày đất nước thống nhất, vào năm 1990, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, bức tranh đặc biệt ấy được trân trọng đưa từ Bảo tàng Quân đội về trưng bày tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, trở thành một hiện vật lịch sử vô giá.

Cuộc đời và hành trình sáng tạo của Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, họa sĩ Lê Duy Ứng là minh chứng sống động cho sức mạnh của lý tưởng, của niềm tin và ý chí con người Việt Nam. Đó là câu chuyện lay động lòng người, truyền cảm hứng sâu sắc cho các thế hệ hôm nay về lòng yêu nước, sự hy sinh và khát vọng cống hiến không ngừng cho Tổ quốc.