Một đánh ba, thoát vòng vây
Ngày 4/1/1979, hạ sĩ Trần Thanh Bình (ở Vĩnh Phúc) thuộc Đồn 33 Công an Vũ trang Lai Châu (nay Đồn Biên phòng cửa khẩu Ma Lù Thàng) nhận lệnh cùng 2 đồng đội ra trạm gác với nhiệm vụ "30 phút một lần gọi về, báo cáo hoạt động bên kia biên giới". Trận đánh nhỏ nhưng khốc liệt đang chờ đón họ.
"Khi đi, tôi mang ống nhòm, đeo súng, dao, cầm điện thoại còn các chiến sĩ tên Vượng và Cù mỗi người mang một AK và 2 lựu đạn để sẵn sàng chiến đấu bởi lúc đó tình hình rất căng thẳng", ông Bình nhớ lại.
Ngày thường, đi tuần thường mang chó theo nhưng lần này người hạ sĩ lại "đuổi nó về". Ông rất tiếc về sai lầm này bởi quân khuyển có thể sớm phát hiện ra địch phục kích.
Từ đồn vượt 3km đường núi dày đặc sương mù, tổ ba người tới một khúc cua như khuỷu tay gập, cách biên giới khoảng 900m. Ở đó, hạ sĩ Bình thấy 2 đầu người, đội mũ Trung Quốc đang nhô lên sau vách đá nên hô "địch, bắn" rồi xả liên thanh được vài viên thì nhận ra mình ở giữa vòng vây của khoảng 10 lính Trung Quốc.
Theo ông Bình, "Bên kia" lúc phục kích, mỗi người họ cầm một súng ngắn cùng một dùi cui. Khi vừa nổ súng, ông bị dùi cui "táng thẳng vào đầu", choáng váng nằm im dưới đất chứng kiến hai đồng đội của mình chiến đấu giáp lá cà. Anh Vượng hy sinh tại chỗ còn anh Cù bị bắt - kết quả của cuộc phục kích bất ngờ với quân số vượt trội.

Trong lúc nửa tỉnh, nửa mơ với đầu đầy máu, ông Bình thấy 2 lính Trung Quốc mỗi người cầm một tay mình kéo về phía biên giới. Qua khu vực thường giã gạo nấu cơm ở trạm gác, người hạ sĩ này nhớ địa hình nơi đây là dốc suối Nậm Na, có thể lăn xuống, bơi qua bờ bên kia cũng là đất Việt Nam nên quyết định đào thoát.
"Tôi vùng dậy bất ngờ, đấm vào yết hầu một người khiến đối phương nằm ra đất. Người còn lại lập tức bắn súng ngắn, viên đạn xuyên qua đùi làm tôi "tí vào chỗ hiểm". Tôi đá người này xuống vực", ông Bình nhớ lại.
Người lính Trung Quốc thứ 3 nổ súng bắn ông Bình nhưng may mắn chỉ trúng hộp đạn đeo trước ngực nên không thương vong. "Tôi lao thẳng vào người này, cả hai cùng lăn xuống con dốc rồi vật lộn, súng ống, dùi cui rơi ra hết. Mình nhặt được viên đá để đập buộc đối phương bỏ chạy và mình cũng chạy", ông kể.
Lúc đó, phía Trung Quốc tập trung kéo, đẩy chiến sĩ Cù về biên giới nên không đuổi ông Bình, chỉ cho súng bắn theo.
Sau khi qua suối, người hạ sĩ cố leo lên ngọn đồi cỏ tranh, cởi áo ngủ vứt lên cành cây để đồng đội có thể thấy rồi ngất đi vì mệt và mất máu. Đồn 33 khi đó nghe tiếng súng, cho ca nô đi tuần và phát hiện, đưa ông Bình về bệnh viện Phong Thổ, giao bác sĩ cùng thầy cô cắm bản chăm sóc.
"Năm 1983, tôi ra quân nhưng ban đầu không lấy được vợ vì tin đồn "bị bắn mất gáo", ông cười và cho biết sau đã lấy vợ, sinh 5 con.
Về phần đồng đội của mình, ông Bình cho hay chiến sĩ Cù bị địch bắt, giam 2 năm rồi trả về qua phía Lạng Sơn. Mấy năm gầy đây, họ tìm lại được nhau, biết rằng ông Cù cũng như mình, ban đầu khó lấy vợ vì vướng tin đồn "bị địch tiêm thuốc lúc ở tù".
Những câu chuyện về những trận đánh nhỏ lẻ như trên còn xảy ra rất nhiều trên toàn tuyến biên giới phía Bắc. Bị vong lục (là Văn bản do cơ quan có thẩm quyền của quốc gia công bố nhằm làm rõ quá trình diễn biến của vấn đề, sự kiện nào đó đã bị xuyên tạc hoặc vi phạm nhằm khẳng định sự thật và tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của dư luận quốc gia và quốc tế) của Bộ Ngoại giao Việt Nam thể hiện, trước khi tấn công diện rộng, Trung Quốc gây ra những sự kiện biên giới phức tạp. Các hoạt động khiêu khích, lấn chiếm hoặc tấn công nhỏ được tổ chức ngày càng nhiều, năm 1974 có 179 vụ nhưng đến 1977 tăng lên 873 vụ.


