Một đời vì độc lập tự do
Bài viết kể về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lai, người chiến sĩ biệt động Sài Gòn đã hoạt động bí mật ngay giữa lòng địch. Với sự mưu trí, gan dạ và tinh thần hy sinh, ông xây dựng cơ sở, thu thập thông tin, vận chuyển vũ khí và chuẩn bị cho những trận đánh quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Chiến tranh đã đi qua nhưng những ký ức về một thời đau thương và hào hùng vẫn còn in đậm trong tâm trí nhiều người Việt Nam. Để đất nước có được độc lập, hòa bình, biết bao thế hệ đã phải hy sinh tuổi trẻ, sức lực và cả tính mạng. Trong những mất mát ấy, những người mẹ có chồng, có con hy sinh nơi chiến trường phải chịu nỗi đau vô cùng lớn. Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Truyện và Nguyễn Thị Cháu ở Hưng Nguyên, Nghệ An là những hình ảnh tiêu biểu cho sự hy sinh thầm lặng đó.
Mẹ Nguyễn Thị Truyện ở xóm 1, xã Hưng Thịnh, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An. Khi được mọi người đến thăm, mẹ đã 101 tuổi. Tuổi cao khiến đôi mắt mẹ đã mờ, tai nghe không còn rõ và trí nhớ cũng giảm đi nhiều. Những câu chuyện về quá khứ có lúc mẹ nhớ, có lúc quên. Tuy nhiên, khi nhắc đến những người con đã hy sinh, trong ánh mắt và giọng nói của mẹ vẫn hiện lên sự xúc động cùng niềm tự hào.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, mẹ Truyện đã động viên các con lên đường nhập ngũ. Năm 1965, người con trai cả của mẹ là Nguyễn Văn Nguyệt tình nguyện tham gia quân đội và vào chiến trường miền Nam. Tiếp nối truyền thống của gia đình, người con trai thứ ba Nguyễn Văn Vương cũng tình nguyện tham gia chiến trường khi mới tròn 17 tuổi.
Những người con ra đi mang theo tuổi trẻ và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc. Ở quê nhà, mẹ vừa tự hào vừa mong ngóng từng tin tức của con. Thế nhưng chiến tranh đã không cho mẹ được hưởng niềm vui đoàn tụ. Trong khoảng thời gian gần hai năm, từ năm 1970 đến năm 1972, mẹ liên tiếp nhận giấy báo tử của hai người con trai.
Nỗi đau mất con đối với bất kỳ người mẹ nào cũng khó có thể diễn tả bằng lời. Với mẹ Truyện, nỗi đau ấy càng lớn khi hai người con đều hy sinh lúc còn rất trẻ. Đặc biệt, đến nay phần mộ của liệt sĩ Nguyễn Văn Vương vẫn chưa được tìm thấy. Chiến tranh đã kết thúc nhưng trong lòng mẹ vẫn còn một nỗi mong mỏi: tìm được nơi người con của mình đang yên nghỉ.
Dù chịu nhiều đau thương, mẹ Truyện vẫn luôn tự hào về các con. Mẹ hiểu rằng các con đã hy sinh vì sự nghiệp giải phóng và bảo vệ Tổ quốc. Năm 2014, mẹ được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Danh hiệu cao quý ấy là sự ghi nhận đối với những hy sinh to lớn mà mẹ và gia đình đã dành cho đất nước.
Một người mẹ khác ở Hưng Nguyên cũng mang trong mình nỗi đau tương tự là mẹ Nguyễn Thị Cháu. Mẹ có bảy người con, trong đó hai người con trai đầu là Hoàng Văn Xoan và Hoàng Trung Tính đã hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ năm 1972. Một người hy sinh tại chiến trường Quảng Trị, người còn lại hy sinh trên chiến trường Lào.
Hai người con ra đi để lại khoảng trống lớn trong gia đình. Tuy vậy, mẹ Cháu vẫn luôn động viên các con, các cháu phải biết cố gắng vươn lên trong cuộc sống. Mẹ cũng nhắc nhở thế hệ sau phải ghi nhớ công lao của những người đã hy sinh để đất nước có được độc lập. Qua những lời tâm sự của mẹ, có thể thấy bên cạnh nỗi đau vẫn luôn có niềm tự hào.
Câu chuyện của các mẹ cho chúng ta hiểu rằng sự hy sinh trong chiến tranh không chỉ diễn ra ở nơi chiến trường. Những người mẹ ở hậu phương cũng phải chịu đựng sự xa cách, chờ đợi và mất mát. Họ đã tiễn những người con thân yêu ra trận nhưng nhiều người không bao giờ có cơ hội nhìn thấy con trở về.
Ngày nay, khi đất nước sống trong hòa bình, Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn quan tâm đến các gia đình chính sách. Nhiều hoạt động đền ơn đáp nghĩa được thực hiện như xây dựng nhà tình nghĩa, trao sổ tiết kiệm, thăm hỏi và phụng dưỡng các Mẹ Việt Nam Anh hùng. Những việc làm ấy thể hiện truyền thống tốt đẹp “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Thế hệ trẻ hôm nay cần biết trân trọng những hy sinh của cha ông. Chúng ta cần tìm hiểu lịch sử, biết ơn các anh hùng liệt sĩ, các Mẹ Việt Nam Anh hùng và những người có công với đất nước. Lòng biết ơn không chỉ thể hiện bằng lời nói mà còn cần được biến thành hành động cụ thể như học tập tốt, sống có trách nhiệm và góp sức xây dựng quê hương.
Những người mẹ như Nguyễn Thị Truyện và Nguyễn Thị Cháu đã chịu những mất mát không thể bù đắp nhưng vẫn giữ niềm tin và niềm tự hào về đất nước. Sự hy sinh của các mẹ và những người con đã góp phần làm nên nền hòa bình hôm nay. Vì vậy, thế hệ trẻ càng phải biết trân trọng cuộc sống, giữ gìn hòa bình và sống xứng đáng với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.



