Một đời vì mọi người

Chiến tranh có thể để lại những thương tật suốt đời, nhưng không thể làm mất đi ý chí của những người từng chiến đấu vì Tổ quốc. Với nhiều thương binh, cuộc sống sau chiến tranh tiếp tục là hành trình vượt lên chính mình. Ông Hồ Mơ ở Quảng Trị đã chọn cách sống ấy: lao động, làm kinh tế và dùng thành quả của mình để giúp những người xung quanh.

74 tuổi, ông Hồ Mơ, người dân tộc ở thôn Prin C, xã À Dơi, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, vẫn giữ được sự nhanh nhẹn đáng nể. Chân phải của ông là một chiếc chân giả, hậu quả của một trận đánh năm 1969. Nhưng nhìn ông bước đi trong hành lang hội nghị, ít ai nghĩ rằng ông từng mất gần một năm để tập lại từng bước chân sau khi bị thương.

Ông nhập ngũ từ năm 1956. Trong những năm chiến tranh, ông chiến đấu ở nhiều đơn vị và cuối cùng trở thành Tiểu đoàn trưởng K2 trên chiến trường Quảng Trị. Đơn vị của ông từng trải qua rất nhiều trận đánh. Ông luôn đề cao kỷ luật, yêu cầu bộ đội chỉ rút quân khi có lệnh và phải giữ vững đội hình trong những thời khắc khó khăn nhất.

Một trong những trận đánh năm 1969 đã thay đổi cuộc đời ông. Ông vướng phải mìn, chân phải bị dập nát. Trong lúc đau đớn, ông vẫn đủ tỉnh táo để nhận ra xung quanh còn nhiều quả mìn chưa phát nổ. Ông lập tức ra lệnh cho đồng đội rút lui để tránh thương vong.

Sau quá trình điều trị, chân phải của ông buộc phải cưa bỏ. Từ một người lính quen với chiến trường, ông phải học lại cách đi đứng. Những ngày tập đi bằng chân giả đầy đau đớn, nhưng ông vẫn kiên trì. Ông không muốn thương tật trở thành giới hạn cho phần đời còn lại.

Năm 1980, ông nghỉ hưu. Sau hai năm làm Chủ tịch xã À Dơi, ông nhận quản lý 54 ha rừng ở đồi Phù Nhoi. Tại đây, ông nhận ra một vấn đề lớn: bà con muốn sản xuất nhưng giao thông quá khó khăn.

Không có máy móc hiện đại, ông bắt đầu bằng cuốc và xẻng. Suốt hai tháng, ông một mình đào đắp hơn 3 km đường. Dù chỉ có một chân, mỗi ngày ông vẫn mang theo cơm nước, dao rựa và dụng cụ để vào rừng làm việc từ sáng đến tối.

Con đường hoàn thành giúp xe ô tô có thể đi vào khu vực sản xuất. Bà con thuận tiện hơn trong việc đi lại, vận chuyển nông sản và phát triển kinh tế. Khi đường bị sạt lở, ông lại tìm cách sửa chữa. Sau đó, ông mua xe ủi cho con trai để có thể chủ động khắc phục những đoạn đường hư hỏng.

Từ chính mảnh đất ấy, ông phát triển kinh tế gia đình. Ông có 15 con trâu, 30 con bò, 15 con dê và hơn 100 con ngan, vịt. Thu nhập mỗi năm khoảng 400 triệu đồng. Nhưng điều đặc biệt là ông không giữ phần lớn số tiền ấy cho riêng mình.

Ông chỉ giữ khoảng 50 triệu đồng, còn khoảng 350 triệu đồng được ông dùng để hỗ trợ bà con khó khăn. Người thì được giúp con giống, người được hỗ trợ vốn chăn nuôi. Với ông, giúp bà con có phương tiện làm ăn để tự vươn lên thoát nghèo mới là cách giúp thiết thực nhất.

Từ một người lính chiến đấu chống quân thù đến một người nông dân giúp dân chống đói nghèo, ông Hồ Mơ vẫn giữ nguyên một phẩm chất: luôn nghĩ đến người khác trước khi nghĩ đến mình. Hành trình của ông cho thấy thương tật có thể làm thay đổi cơ thể, nhưng không thể khuất phục ý chí của con người.