Một đợi vượt lên số phận
Một năm sau lần thoát hiểm trong rừng Sác, người lính đặc công được điều động về địa bàn Thủ Đức. Trong một trận đánh ác liệt tại đây, ông Chương tiếp tục bị thương nặng, buộc phải ra miền bắc điều trị. Các bác sĩ đã cảnh báo rằng, nếu phẫu thuật, khả năng phải cắt bỏ chân là rất cao.
Không chấp nhận viễn cảnh tàn phế, ông quyết tâm tự phục hồi. Mỗi sáng, ông dùng dây dù buộc vào cổ chân, vắt qua song cửa, nhờ người nhà kéo căng để nắn lại xương. Sau gần nửa năm kiên trì luyện tập trong đau đớn, ông có thể tập tễnh bước đi với đôi nạng gỗ.
Khi thấy con trai có thể đi lại, cha ông đã cố gắng xin việc cho con tại nhiều nơi. Tuy nhiên, những nơi ông đến đều lắc đầu từ chối, lo ngại với tình trạng của người thương binh. Những lần bị từ chối liên tiếp ấy đã giáng một đòn mạnh vào tinh thần của chàng trai trẻ, khiến ông chìm trong khủng hoảng.
Nhưng rồi, ông Chương nhận ra rằng chỉ có học hành mới có thể thay đổi số phận. “Tôi tự mình mượn sách, ôn luyện lại kiến thức phổ thông bị gián đoạn, cố gắng học tập để lấy lại những năm tháng đã mất”, ông nói.
Đến năm 1970, ông thi đỗ vào Đại học Bách khoa Hà Nội và sau đó được cử đi đào tạo tại Liên Xô. Thế nhưng, mùa đông lạnh giá ở Leningrad khiến những vết thương chiến tranh tái phát dữ dội, buộc ông phải chuyển về Đại học Tổng hợp Kharkov, nơi có khí hậu ôn hòa hơn.
Thế nhưng không chỉ vậy. Suốt năm đầu tiên, ngôn ngữ xa lạ như một bức tường ngăn cách ông với kiến thức. “Thế rồi, trong một kỳ nghỉ hè, một giáo sư người Nga thấy được sự cố gắng của tôi và mời về ở cùng để kèm cặp thêm. Kể từ đó, tôi thức trắng đêm để học, từng bước vượt qua rào cản ngôn ngữ”, ông chia sẻ.
Chàng thanh niên dần tự tin hơn để tiếp cận tri thức và trở thành học viên xuất sắc. Thậm chí vào năm ba đại học, ông trở thành sinh viên nước ngoài duy nhất tại Đại học Kharkov đạt giải Nhì nghiên cứu khoa học cấp thành phố, với đề tài "Văn hóa và tôn giáo trong chiến tranh Việt Nam".
Tốt nghiệp năm 1977, ông trở về nước, công tác tại Thư viện tỉnh Hà Nam Ninh, rồi sau đó đảm nhiệm cương vị Giám đốc Thư viện tỉnh Nam Định. Người cựu chiến binh năm xưa đã bước sang hành trình mới, tiếp tục phụng sự đất nước bằng trí tuệ và trái tim son sắt.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chiến sĩ đặc công Hoàng Dương Chương đã lập nhiều chiến công xuất sắc, vinh dự được trao tặng danh hiệu “Dũng sĩ diệt cá sấu”, “Dũng sĩ diệt Mỹ, đánh tàu chiến”, cùng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Hai, hạng Ba; Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba và Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Ba.
Không chỉ lập chiến công trên chiến trường, ông Hoàng Dương Chương còn có nhiều đóng góp trên mặt trận văn hóa. Ông được Nhà nước và các tổ chức trao tặng nhiều huy chương ghi nhận cho sự nghiệp phát triển văn hóa, thông tin, công đoàn, khoa học và công nghệ.
Nay dù đã 83 tuổi, người chiến sĩ đặc công năm xưa vẫn không ngừng say mê hoạt động nghiên cứu, tích cực đóng góp cho công cuộc bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc. Hiện, ông đã xuất bản nhiều cuốn sách, mà ông tâm đắc nhất là cuốn Địa danh Nam Định, và đang hoàn thành những công trình nghiên cứu về con người, sự kiện tại Nam Định để lưu giữ giá trị lịch sử của mảnh đất quê hương.
