Một quả bom giữa lòng Cò Nòi – Dấu ấn người Anh hùng Nguyễn Tiến Thụ

Có những khoảnh khắc trong lịch sử chỉ kéo dài vài phút, nhưng âm vang của nó có thể đi qua nhiều thế hệ. Giữa tháng 3 năm 1954, tại trọng điểm Cò Nòi – Hát Lót, khi những đoàn xe đang ngày đêm vận chuyển người và hàng hóa hướng về Điện Biên Phủ, bom đạn của máy bay Pháp trút xuống không ngừng. Trong số những người bám trụ nơi “túi bom” ấy có Nguyễn Tiến Thụ, Đại đội phó Đại đội 40 Thanh niên xung phong.

Khi ấy, bom bươm bướm – một loại bom mới – trở thành nỗi ám ảnh trên tuyến đường. Những quả bom nhỏ nằm rải rác, có quả mắc trên cành cây, có quả vương trên mặt đất, nhưng chỉ một sơ suất cũng có thể cướp đi mạng sống. Sau những mất mát của đồng đội, Nguyễn Tiến Thụ hiểu rằng muốn bảo vệ người phía sau, phải tìm ra bí mật của thứ vũ khí này.

Ông xung phong nhận nhiệm vụ.

Một hầm cá nhân được đào xuống đất. Một tấm ván đặt ngang miệng hầm. Trên đầu người chiến sĩ trẻ là chiếc mũ sắt. Quả bom được đưa lên. Phía sau những gốc cây, đồng đội lặng im dõi theo. Nguyễn Tiến Thụ đưa tay tháo ngòi nổ, trong khi mỗi động tác đều có thể là ranh giới giữa sự sống và cái chết.

Rồi điều kỳ diệu xảy ra. Ngòi nổ được tháo ra an toàn. Bí mật của quả bom đã được mở ra, và từ đó, cách phá bom bươm bướm được phổ biến cho các tổ phá bom trên toàn mặt trận. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Nguyễn Tiến Thụ cùng đồng đội đã phá 120 quả bom các loại; riêng ông bốn lần bị sức ép bom và đất đá vùi lấp nhưng vẫn trở lại nhiệm vụ.

Năm 2014, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhìn lại Điện Biên Phủ, chiến thắng không chỉ được viết bằng những trận đánh trên đồi cao. Có khi, lịch sử được mở ra từ một hầm đất nhỏ, nơi một người lính trẻ đưa quả bom lên đầu để tìm cách tháo nó – và từ đó mở thêm một con đường sống cho đồng đội.