Một thời hoa lửa _ Mẹ Nhu

Anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Dảnh (Tức mẹ Nhu)

Mẹ Nhu tên thật là Lê Thị Dảnh sinh năm 1914, quê quán ở phường Thanh Lộc Đán (nay thuộc phường Thanh Khê), Thành phố Đà Nẵng. Mẹ Nhu là một cơ sở cách mạng quan trọng của lực lượng biệt động thành phố Đà Nẵng. Công lao to lớn của mẹ là vào giữa những năm 1966-1967, khi quân địch ráo riết lùng sục cơ sở cách mạng ở Đà Nẵng, Mẹ Nhu đã cùng gia đình đào hai căn hầm bí mật ngay dưới nền nhà của mình ở Thanh Khê. Đây là nơi trú ẩn tuyệt đối an toàn và tin cậy để nuôi giấu, che chở cho các cán bộ, chiến sĩ biệt động quận nhì (nay là quận Thanh Khê) hoạt động trong nội thành. Mẹ chăm sóc các chiến sĩ như con ruột, thức trắng nhiều đêm để cảnh giới, bảo vệ họ khỏi sự kiểm soát gắt gao của địch. Từ những căn hầm bí mật này, lực lượng cách mạng đã xuất kích nhiều lần, đánh hiểm, gây thiệt hại lớn cho địch, làm chúng hoang mang, khiếp sợ. Ngoài công lao nuối nâng và cung cấp chỗ ở cho các chiến sĩ, mẹ Nhu còn hy sinh anh dũng ở trận chiến 7 Dũng sĩ Thanh Khê. Ngày 26/12/1968, tên Lữ Hùng kẻ phản bội đã chỉ điểm nơi trú ẩn của các chiến sĩ, hơn 5 giờ sáng ngày 26/12/1968, quân địch đã huy động lực lượng lớn bao vây nhà Mẹ Nhu. Chúng bắt Phạm Phú Long (con trai Mẹ Nhu) và tra tấn dã man ngay tại sân nhà hòng buộc Mẹ phải khai ra vị trí hầm bí mật, nhưng không thành công. Khi không moi được tin tức từ người con trai, địch quay sang tra khảo Mẹ. Bất chấp đòn roi và súng đạn chĩa vào người, Mẹ Nhu vẫn giữ vững khí tiết, hiên ngang trước quân thù: "Tôi sống giữa thành phố, làm chi mà có hầm hố? Tôi không biết! Nếu tôi nuôi cộng sản trong nhà thì các ông là quân ăn hại hay sao mà không biết?" Khi tên phản bội Lữ Hùng dẫn lính về chỉ điểm hầm, Mẹ Nhu biết không thể che giấu được nữa, đã thét lên một câu nói đi vào lịch sử:” Nó phản bội rồi các con ơi! Đánh đi!’’. Lời thét của Mẹ vừa dứt, tên ác ôn đã nổ súng bắn Mẹ gục ngay giữa nhà. Máu của Mẹ đã đổ xuống để bảo vệ cho các chiến sĩ. Nhận được tín hiệu cảnh báo quyết tử của Mẹ, các chiến sĩ biệt động từ dưới hầm nhà Mẹ Nhu và nhà Mẹ Hiền gần đó đã đồng loạt bật nắp hầm, xông lên chiến đấu dữ dội. Trận chiến diễn ra suốt ngày, 7 dũng sĩ biệt động đã chiến đấu ngoan cường, tiêu diệt nhiều tên địch, gây kinh hoàng cho quân Mỹ và Ngụy, sau đó rút về căn cứ an toàn. Câu chuyện về Mẹ Nhu là biểu tượng cao quý, ý nghĩa to lớn của tình yêu nước, sự dũng cảm, kiên cường không sợ chết không sợ hy sinh của Mẹ. Mẹ đã chấp nhận cái chết để đảm bảo an toàn cho các chiến sĩ, cho cách mạng. Sự hy sinh của Mẹ đã mở đầu cho chiến công vang dội của 7 dũng sĩ Thanh Khê. Mẹ Nhu đại diện cho hàng ngàn người mẹ, người dân miền Nam đã thầm lặng, bền bỉ làm hậu phương vững chắc, chấp nhận mọi hiểm nguy để che chở cho cách mạng. Ngày nay, Nhà lưu niệm Mẹ Nhu và 7 Dũng sĩ Thanh Khê là di tích lịch sử cấp quốc gia và tượng đài Mẹ Nhu sừng sững ở cửa ngõ thành phố Đà Nẵng là lời nhắc nhở sâu sắc về một thời kỳ hào hùng và sự hy sinh không thể nào quên của Mẹ Việt Nam Anh hùng.