Một thời hoa lửa về người lính quân y Trương Minh Phụ

Giữa những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, có những con người không trực tiếp cầm lá cờ chiến thắng, cũng không phải lúc nào đứng ở mũi xung kích, nhưng sự cống hiến của họ đã góp phần giữ lại sự sống cho biết bao đồng đội. Ông Trương Minh Phụ, sinh năm 1951, quê tại xóm Nghĩa An, xã Khánh, tỉnh Nghệ An, là một trong những người lính như thế.

Ngày 15 tháng 12 năm 1969, khi vừa bước sang tuổi mười tám, ông lên đường nhập ngũ. Từ mái nhà tranh nghèo miền Trung đầy gió Lào và nắng lửa, chàng thanh niên xứ Nghệ khoác ba lô vào quân đội với niềm tin giản dị: đất nước còn chiến tranh thì thanh niên phải có mặt nơi tiền tuyến.

Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế làm cán bộ quân y, kiêm cận vũ cho trung đoàn trưởng Trần Trọng Trai thuộc Trung đoàn E66, Sư đoàn 304, Quân đội nhân dân Việt Nam. Công việc của một người lính quân y không chỉ là băng bó vết thương. Họ còn là những người đi sau đội hình chiến đấu, len lỏi giữa bom đạn để tìm người bị thương, chống chọi với bệnh tật, thiếu thuốc men và cái chết luôn cận kề.

Trường Sơn – nơi kẻ thù vô hình mang tên sốt rét

Những năm hành quân trên dãy Trường Sơn và chiến trường Quảng Trị, điều khiến người lính khiếp sợ không chỉ là bom B-52 hay pháo hạm mà còn là bệnh sốt rét rừng.

Đó là thứ bệnh âm thầm cướp đi sức chiến đấu của cả đơn vị. Có những chiến sĩ đang khỏe mạnh, chỉ sau vài cơn rét run đã mê man, môi tím tái, người nóng như lửa. Thuốc men vô cùng thiếu thốn. Mỗi viên ký ninh đều quý hơn vàng. Nước sạch hiếm, bông băng thiếu, cáng thương được ghép từ cành cây rừng.

Theo lời kể của ông, trong suốt thời gian làm nhiệm vụ quân y, ông Trương Minh Phụ cùng đồng đội đã cứu chữa và chăm sóc hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ mắc sốt rét cũng như những người bị thương trong quá trình hành quân và chiến đấu. Nhiều đêm, ông gần như thức trắng để theo dõi từng nhịp thở của thương binh giữa tiếng côn trùng và tiếng bom vọng về từ phía trước.

Có những người được cứu sống. Cũng có những người mãi mãi nằm lại dưới tán rừng già Trường Sơn. Người quân y chỉ lặng lẽ gấp tấm tăng phủ lên đồng đội rồi tiếp tục công việc của mình.

Chiến tranh không cho phép ai có nhiều thời gian để đau buồn.

Lam Sơn 719 – thử thách của lòng quả cảm

Đầu năm 1971, chiến dịch Lam Sơn 719 nổ ra trên hướng Đường 9 – Nam Lào, một trong những chiến dịch ác liệt nhất của cuộc kháng chiến. Trong đội hình chiến đấu của Sư đoàn 304, những người lính Trung đoàn E66 vừa chiến đấu vừa bảo đảm cứu chữa thương binh giữa địa hình rừng núi hiểm trở.

Bom đạn cày nát những cánh rừng. Trực thăng quần thảo suốt ngày. Đường tiếp tế bị đánh phá liên tục. Mỗi lần đưa thương binh ra phía sau là một lần đối mặt với cái chết.

Người quân y theo ông Phụ kể lại, khi đó phải băng bó ngay dưới hố bom, truyền dịch trong giao thông hào, thậm chí mổ cấp cứu dưới ánh đèn pin được che kín bằng tấm áo mưa để tránh máy bay phát hiện.

Chiến tranh không có khái niệm an toàn.

Quảng Trị – nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau một gang tay

Năm 1972, chiến trường Quảng Trị bước vào giai đoạn khốc liệt nhất.

Theo ký ức của ông Trương Minh Phụ cùng đơn vị đã bám trụ chiến đấu hơn ba mươi ngày đêm trong khu vực Thành cổ Quảng Trị và các trận đánh lân cận.

Đất rung chuyển bởi pháo binh.

Ban ngày khói lửa phủ kín bầu trời.

Ban đêm là tiếng rên của thương binh xen lẫn tiếng cuốc xẻng đào công sự.

Không có mét đất nào không hứng bom.

Không có giờ phút nào thực sự yên tĩnh.

Một người lính quân y phải bò qua những đoạn hào ngập nước, mang theo túi cứu thương nặng trĩu. Có khi vừa cúi xuống băng bó thì loạt pháo tiếp theo lại trút xuống.

Ông từng chứng kiến nhiều đồng đội vừa trò chuyện buổi sáng thì buổi chiều chỉ còn lại chiếc mũ cối vùi trong đất đỏ.

Theo các tài liệu lịch sử ông kể lại, trong cuộc tiến công năm 1972, lực lượng của Sư đoàn 304 đã tham gia nhiều trận đánh quan trọng tại Quảng Trị; Trung đoàn 56 của Quân lực Việt Nam Cộng hòa đã đầu hàng tại căn cứ Carroll sau sức ép tiến công của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong suốt chiến dịch, các đơn vị của Sư đoàn 304 cũng liên tục giao chiến với lực lượng Thủy quân Lục chiến và Nhảy dù của đối phương ở nhiều hướng chiến trường.

Đối với người lính quân y, chiến thắng không chỉ là chiếm được mục tiêu mà còn là giữ thêm được một mạng sống.

Mùa xuân năm 1975

Sau nhiều năm chiến đấu liên tục, mùa xuân năm 1975 mở ra thời khắc quyết định.

Theo lời kể của ông Trương Minh Phụ tiếp tục cùng đơn vị tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh trong đội hình tiến vào Sài Gòn. Trong đó ông trực thuộc sư đoàn trong 5 cánh quân tiến vào Sài Gòn, đơn vị của ông có nhiệm vụ bảo vệ vòng ngoài sau khi lực lượng chủ công tiến vào Dinh Độc Lập bắt sống Tổng thống Dương Văn Minh đến nơi phát đi lời tuyên bố đầu hàng vô điều kiện.

Trở về

Khi tiếng súng đã im, người lính trở về quê hương. Ông không mang theo chiến lợi phẩm. Chỉ mang theo những vết sẹo, những ký ức không thể xóa nhòa và tên của những đồng đội đã mãi mãi nằm lại. Giờ đây có những người con đẻ của ông mang di chứng chất độc màu gia cam vĩnh viễn. Thời gian có thể làm bạc mái tóc. Nhưng không thể làm phai ký ức về một thời tuổi trẻ hiến dâng cho Tổ quốc. Có những chiến công được ghi trong sử sách. Có những cống hiến chỉ còn trong ký ức của đồng đội.

Người lính quân y Trương Minh Phụ thuộc về những con người bình dị ấy – những người đã lặng lẽ giữ sự sống giữa lằn ranh của cái chết để góp phần làm nên ngày đất nước hòa bình.