Một Thời Tuổi Trẻ

Ở Nhơn Hòa Lập, khi nhắc đến “một thời tuổi trẻ”, người ta không chỉ nhớ về những năm tháng đã qua, mà nhớ về một giai đoạn mà tuổi trẻ gắn liền với ruộng đồng, với bến kinh, với rừng tràm và cả những biến động lớn lao của quê hương. Đó là thời mà thanh xuân không chỉ có ước mơ, mà còn có trách nhiệm, không chỉ có những ngày bình yên, mà còn có cả những ngày phải trưởng thành rất nhanh giữa hoàn cảnh khắc nghiệt.

Tuổi trẻ ngày ấy bắt đầu rất giản dị. Là những buổi sáng theo cha ra đồng, chân lấm bùn nhưng lòng đầy háo hức. Là những buổi chiều chèo xuồng qua con kinh nhỏ, mang theo gạo, theo thư, theo những công việc không tên nhưng quan trọng với xóm làng. Là những ngày ngồi trên bờ ruộng nghe người lớn kể chuyện quê hương, chuyện đất này đã từng trải qua bao mùa nước nổi, bao lần thay đổi mà vẫn đứng vững.

Nhưng rồi có những năm tháng mà tuổi trẻ ở Nhơn Hòa Lập không còn chỉ gắn với học hành hay lao động thường ngày. Trong thời chiến, họ lớn lên giữa những nhiệm vụ thầm lặng: người thì làm giao liên, người thì giữ bến, người thì tham gia du kích, người thì âm thầm hỗ trợ trong những căn nhà nhỏ ven kinh. Tuổi trẻ khi ấy không có nhiều lựa chọn, nhưng lại có một điểm chung rất rõ: ai cũng muốn giữ cho quê hương mình được an toàn.

Có những chàng trai mới lớn đã quen với việc đi trong đêm, chèo xuồng không đèn qua những con kinh dài hun hút. Có những cô gái tuổi mười sáu, mười bảy đã trở thành người đưa tin, giữ liên lạc giữa các điểm trong vùng căn cứ. Họ đi qua rừng tràm không phải bằng sự liều lĩnh, mà bằng sự hiểu biết về từng lối nước, từng bờ cây, từng dấu hiệu nhỏ của quê nhà. Tuổi trẻ của họ vì thế không ồn ào, nhưng lại bền bỉ và sâu sắc hơn bất kỳ điều gì.

Có những buổi chia tay không lời hứa hẹn. Chỉ là một cái nhìn lâu hơn thường ngày ở bến nước, một cái gật đầu trước khi xuồng rời đi, và một sự im lặng đủ để hiểu rằng mỗi người đều đang mang trên vai một phần trách nhiệm của vùng đất này. Có người trở về, có người đi mãi không quay lại, nhưng ký ức về họ vẫn ở lại trong từng con kinh, từng rặng tràm, từng câu chuyện mà người sau kể lại.

Rồi chiến tranh đi qua, tuổi trẻ Nhơn Hòa Lập bước sang một trang khác. Họ không còn phải đi trong đêm tối hay đối mặt với những hiểm nguy cũ, mà bắt đầu xây dựng quê hương bằng những công việc bình dị hơn: làm ruộng, học hành, mở đường, dựng nhà, phát triển xóm ấp. Nhưng trong họ vẫn còn nguyên tinh thần của một thời đã sống hết mình vì quê hương, vẫn là sự gắn bó, nghĩa tình và trách nhiệm không lời.

Ngày nay, khi nhìn lại “một thời tuổi trẻ”, người ta không chỉ thấy những gian khó, mà còn thấy một vùng ký ức đẹp đẽ của Nhơn Hòa Lập — nơi tuổi trẻ không trôi qua một cách vô nghĩa, mà đã hòa vào đất, vào nước, vào từng nhịp sống của quê hương. Và chính từ những năm tháng ấy, một thế hệ đã được hình thành: biết yêu quê hương sâu sắc hơn, biết trân trọng bình yên hơn, và biết giữ gìn những gì mình đang có bằng tất cả sự trưởng thành của mình./.