Một thời xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước
Tôi gặp ông vào một buổi chiều trung tuần tháng 4/2025, ấn tượng đầu tiên của tôi về ông là phẩm chất của một “người lính Cụ Hồ” đúng nghĩa. Tuy đã 76 tuổi nhưng những bước chân nhanh nhẹn, nụ cười và ánh mắt của người lính bước ra từ cuộc chiến tranh khiến tôi cảm thấy mình thật nhỏ bé. Được cùng ông ngồi chia sẻ, tâm sự và nói về những năm tháng ác liệt ấy giúp tôi thêm tự hào và biết ơn thế hệ cha anh đã giúp thế hệ trẻ chúng tôi có được cuộc sống hòa bình và hạnh phúc như ngày nay...
Đại tá Đồng Xuân Hiển sinh năm 1949, sinh ra và lớn lên trong một gia đình truyền thống cách mạng tại xã Thủy Sơn, Thủy Nguyên, Hải Phòng. Trong thời điểm đất nước bị chia cắt, từ nhỏ ông đã nhận thức được sự mất mát, đau khổ và cả sự căm thù giặc Mỹ. Đến năm 1966, thời điểm mà chiến tranh chống Mỹ, cứu nước diễn ra căng thẳng, tình hình quốc tế và trong nước phức tạp. Tháng 7/1966, đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh bằng không quân đánh phá miền Bắc, trên Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam, lời kêu gọi Nhân dân cả nước quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vang lên: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do...”.
Sau lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1966, cả nước quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, thực hiện phong trào “thanh niên 3 sẵn sàng”, “phụ nữ 3 đảm đang”. Nhớ lại, thời điểm đó ông đang học lớp 10 tại TP Hải Phòng, tuy nhiên, vì tinh thần dân tộc, vì sự quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ, ông cùng thế hệ thanh niên thời đó đã “gác bút” để xung phong nhập ngũ, tham gia chiến trường.
Sau khi kết thúc khóa huấn luyện tân binh, vào tháng 3/1967, ông cùng các đồng đội được điều động đến Sư đoàn 2, Chiến trường Quân khu 5 thực hiện nhiệm vụ. Chặng đường hành quân gặp nhiều gian nan, vất vả. Khó khăn nhất trong lúc hành quân là đơn vị luôn phải đối mặt với loạt bom B-52 của Mỹ đánh phủ đầu. Những năm tháng đó là những năm tháng không thể nào quên đối với “cậu thanh niên” Đồng Xuân Hiển. Sự tàn khốc của chiến tranh là điều không tránh khỏi, nhưng nó đã vượt xa sự tưởng tượng của ông. Đây là khoảng thời gian khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Đến năm 1968, thời điểm Đảng ta quyết định mở cuộc “Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân” vào Tết Mậu Thân, ông đã chỉ huy một đại đội đánh xuống Đà Nẵng làm suy yếu lực lượng địch và tạo sự xáo trộn trong các chiến lược phòng thủ của quân Mỹ và Ngụy. Đặc biệt nhất là cuộc tấn công vào Thành cổ Quảng Trị năm 1972, nơi được mệnh danh là “cối xay thịt” của quân giải phóng, sự ác liệt ấy có lẽ cả đời này ông cũng không bao giờ quên, bởi lẽ đồng đội của ông hy sinh quá nhiều, dòng sông Thạch Hãn nhuộm đỏ máu chiến sĩ, nơi mà những người đồng đội của ông nằm xuống mãi mãi. Nói đến đây, ông như nghẹn lại bởi nhắc về một quá khứ hào hùng nhưng cũng đầy đau thương, mất mát của dân tộc ta
