MÙA HOA ĐÀO NỞ MUỘN

Trên một sườn núi cao của Sùng Đô có một cây đào già đứng lặng lẽ trước căn nhà gỗ nhỏ của ông Mùa A Dênh — một cựu chiến binh người Mông.

Người trong bản gọi đó là “cây đào chờ người”.

Bởi suốt bao nhiêu năm, cây đào ấy chỉ nở rực rỡ nhất vào đúng những ngày cuối tháng ba.

Ông Dênh sinh năm 1952.

Ngày trẻ, ông nổi tiếng là chàng trai thổi khèn hay và leo núi khỏe nhất bản.

Mỗi mùa xuân đến, ông thường cùng bạn bè lên đồi hái đào rừng mang về cắm trước nhà.

Trong một lần đi hội xuân, ông quen một cô gái người Mông tên là Ly.

Cô có đôi mắt rất sáng và thích đứng nghe ông thổi khèn dưới gốc đào đầu bản.

Ngày chia tay sau hội, cô gái cười rồi nói:

“Nếu sau này anh đi xa… mùa đào nở em vẫn chờ.”

Ít lâu sau, chiến tranh đến.

Ông Dênh lên đường nhập ngũ.

Trước ngày đi, ông đào một cây đào nhỏ sau nhà rồi nói với Ly:

“Khi nào cây này nở đẹp nhất… anh sẽ về.”

Nhưng chiến tranh kéo dài hơn cả những gì người ta tưởng.

Ông được phân vào đơn vị bộ binh chiến đấu nơi chiến trường miền Nam.

Những năm tháng ấy đầy bom đạn và mất mát.

Có những đêm giữa rừng sâu, nghe tiếng gió thổi qua tán cây, ông lại nhớ đến cây đào nhỏ nơi quê nhà và lời hẹn của cô gái năm xưa.

Một lần trong trận chiến ác liệt, đơn vị ông bị vây giữa rừng.

Nhiều đồng đội hy sinh.

Ông cũng bị thương nặng ở chân.

Trong lúc nằm điều trị tại quân y, điều khiến ông sợ nhất không phải đau đớn… mà là không biết quê hương giờ ra sao, cây đào còn sống không và người con gái ấy có còn chờ mình nữa không.

Ngày hòa bình lập lại, ông trở về Sùng Đô với chiếc ba lô cũ và một chân tập tễnh vì vết thương chiến tranh.

Con đường vào bản năm ấy phủ đầy sương núi.

Khi tới trước căn nhà cũ, ông lặng người.

Cây đào nhỏ ngày nào đã lớn, cành phủ kín khoảng sân.

Nhưng người con gái ông thương đã mất trong một trận bệnh nặng nhiều năm trước.

Người thân kể lại rằng, năm nào đến mùa xuân cô cũng ra ngồi dưới gốc đào đợi ông trở về.

Nghe xong, ông Dênh lặng lẽ ngồi dưới gốc cây suốt cả buổi chiều.

Không ai thấy ông khóc.

Chỉ thấy bàn tay ông run run đặt lên thân đào đã xù xì theo năm tháng.

Từ đó, ông sống một mình trong căn nhà nhỏ bên sườn núi.

Ông không lấy vợ.

Ngày ngày lên nương, chiều về lại chăm sóc cây đào cũ.

Điều kỳ lạ là cây đào ấy thường nở muộn hơn những cây khác trong bản.

Khi đào khắp núi đã tàn, cây trước nhà ông mới bắt đầu bung những bông hoa hồng nhạt giữa màn sương cuối xuân.

Người dân trong bản bảo:

“Chắc cây đào cũng đang chờ ai đó.”

Nhiều năm sau, trẻ con trong bản rất thích sang nhà ông nghe kể chuyện chiến tranh và nghe ông thổi khèn dưới gốc đào.

Không chỉ người ở Sùng Đô, thanh niên từ Suối Quyền, Nậm Mười và Sơn Lương mỗi mùa xuân cũng tìm đến ngắm cây đào nở muộn ấy.

Một chiều cuối tháng ba, khi những cánh hoa đào bay nhẹ trong gió núi, đứa cháu nhỏ hỏi ông:

“Ông ơi, sao ông không chặt cây đào già này đi trồng cây mới?”

Ông nhìn lên những nhành hoa hồng nhạt đang rung nhẹ giữa trời chiều rồi chậm rãi nói:

“Vì có những điều trong đời… dù không còn nữa nhưng vẫn đáng để mình nhớ cả một đời.”

Ngoài kia, mây trắng vẫn trôi chậm trên những đỉnh núi Tây Bắc.

Còn trước căn nhà nhỏ cuối bản, cây đào già vẫn nở muộn mỗi độ xuân về như một lời hẹn năm xưa chưa bao giờ mất đi giữa đại ngàn.