MÙA HOA LỬA BÊN DÒNG THƯƠNG
Tháng năm năm ấy, mùa hè đến sớm.
Những chùm hoa phượng đỏ rực cháy lên khắp con đường làng nhỏ ven sông ở Bắc Giang. Mỗi chiều, tiếng ve ran như một bản hợp xướng bất tận, vang vọng qua mái ngói cũ, qua cánh đồng lúa đang thì con gái và qua cả đôi mắt của những người trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa chiến tranh. An khi ấy vừa tròn mười chín tuổi. Cậu cao gầy, nước da rám nắng vì những ngày chèo thuyền phụ cha trên sông Thương. Người trong làng thường bảo An ít nói, nhưng đôi mắt lại chứa cả bầu trời mùa hạ. Còn Mai — cô gái có mái tóc dài ngang lưng và giọng hát dịu như gió đồng — là người duy nhất khiến An biết đỏ mặt. Họ quen nhau dưới gốc phượng già cạnh trường huyện. Ngày bế giảng cuối cùng trước khi chiến tranh lan tới, Mai mặc chiếc áo dài trắng đã sờn cổ tay. Gió tháng năm thổi tung tà áo và những cánh phượng đỏ rơi đầy trên vai cô. “Sau này cậu sẽ đi đâu?” Mai hỏi. An nhìn lên bầu trời đỏ rực hoàng hôn. “Nếu đất nước cần, tớ sẽ đi.” Mai im lặng. Cô cúi xuống nhặt một cánh hoa phượng ép vào trang sách cũ rồi khẽ nói: “Vậy nhớ trở về.” --- Chiến tranh đến nhanh hơn tất cả tưởng tượng. Những đoàn người nối nhau rời làng. Tiếng loa phát thanh vang lên mỗi sáng. Những thanh niên trai tráng lần lượt khoác ba lô nhập ngũ. Con đường đất năm nào ngập màu áo xanh bộ đội. Ngày An lên đường, trời mưa rất to. Mai đứng dưới mái đình làng, tay ôm chiếc nón lá đã ướt sũng. Cô muốn nói điều gì đó nhưng cổ họng nghẹn cứng. An bước lại gần. “Tớ sẽ về.” “Bao giờ?” “Ngày phượng nở đẹp nhất.”
Mai bật cười, nhưng nước mắt lại rơi. Cô tháo chiếc khăn tay màu thiên thanh đưa cho An. “Nếu nhớ quê… thì nhìn nó.” Chiếc xe tải quân đội chuyển bánh giữa màn mưa trắng xóa. Mai chạy theo rất lâu cho tới khi chỉ còn thấy màu bụi đỏ mờ xa. --- Những năm tháng sau đó là chuỗi ngày dài của bom đạn. An cùng đơn vị hành quân qua rừng sâu, qua những cung đường cháy khét mùi thuốc súng. Có những đêm cả đại đội nằm im dưới hầm tránh pháo, nghe tiếng máy bay gầm xé bầu trời. Trong balô của An luôn có một cánh phượng ép khô và chiếc khăn màu thiên thanh. Mỗi lần nhớ quê, cậu lại lấy chúng ra nhìn. Một người đồng đội từng hỏi: “Có người yêu à?” An cười nhẹ. “Ừ… nhưng cô ấy đang đợi ở mùa hè.” --- Ở quê nhà, Mai trở thành cô giáo dạy trẻ trong làng sơ tán. Trường học dựng bằng tre nứa giữa rừng. Bảng đen làm từ gỗ cháy. Lũ trẻ học bài trong tiếng bom vọng xa. Nhưng mỗi sáng, Mai vẫn cài lên tóc một bông phượng đỏ. Người ta bảo cô ngốc. Bởi giữa chiến tranh mà còn giữ thói quen của những ngày thanh bình. Chỉ riêng Mai hiểu rằng mình đang cố giữ lại chút mùa hè cho người sẽ trở về. --- Một buổi chiều cuối tháng sáu. Đơn vị của An nhận nhiệm vụ giữ một cao điểm chiến lược. Trận đánh kéo dài suốt ba ngày ba đêm. Đất đá rung chuyển bởi pháo kích. Đêm cuối cùng, khi lửa cháy đỏ cả triền đồi, An bị thương. Cậu nằm giữa chiến hào, máu thấm đẫm vai áo. Trong cơn mê man, An nghe tiếng ve kêu. Rồi thấy con đường làng ngập hoa phượng. Thấy Mai đứng dưới gốc cây năm cũ. Cô cười với cậu. “Mùa hè tới rồi.” --- Khi tỉnh dậy, An đã ở bệnh xá dã chiến. Người y tá nói cậu may mắn sống sót. Ngoài trời, mưa rừng rơi lộp bộp trên mái lá. An chợt nhớ lời hứa năm nào. “Ngày phượng nở đẹp nhất… mình phải trở về.” --- Hai năm sau chiến tranh kết thúc. Ngày An trở lại quê nhà, con đường ven sông đã đổi khác. Những hố bom được lấp đầy bằng màu xanh của lúa mới. Tiếng trẻ con cười vang dưới hàng phượng đỏ rực. An đứng lặng trước ngôi trường cũ. Dưới gốc phượng già, Mai đang dạy học. Cô quay lại. Chiếc phấn trên tay rơi xuống đất. Hai người nhìn nhau rất lâu, như thể muốn bù lại những năm tháng chia xa. Mai bước tới trước. “Cậu về thật rồi…” An cười. “Vì phượng đã nở.”Gió mùa hạ thổi qua, cuốn theo hàng trăm cánh hoa đỏ rực bay kín khoảng sân trường. Tiếng ve lại vang lên. Nhưng lần này, không còn tiếng bom nữa. Chỉ còn mùa hè. Chỉ còn những người sống sót đi qua chiến tranh và học cách yêu thương cuộc đời thêm một lần nữa. --- Hồi kết Nhiều năm sau, người ta vẫn thấy một đôi vợ chồng già thường ngồi bên bến sông mỗi chiều hè. Bà lão thích nhặt hoa phượng ép vào sách. Ông lão thì luôn mang theo một chiếc khăn màu thiên thanh đã bạc màu theo năm tháng. Và mỗi khi lũ trẻ hỏi: “Ông bà quen nhau từ bao giờ?” Họ chỉ mỉm cười nhìn về phía trời đỏ rực hoa phượng. Như nhìn lại cả một thời hoa lửa đã đi qua.
