Mùa Xuân 1975 – người đi qua hơn nửa thế kỷ chiến tranh

Đầu năm 1975, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân diễn ra.

Các chiến dịch liên tiếp giành thắng lợi.

Cuối tháng 4, chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu.

Ngày 30/4/1975, Sài Gòn được giải phóng.

Chiến tranh kết thúc.

Đất nước thống nhất.

Với Trần Nam Trung, đây là một thời khắc đặc biệt.

Bởi ông đã bắt đầu hoạt động cách mạng từ năm 1927.

Gần nửa thế kỷ trước.

Ông từng bị bắt.

Từng ở tù.

Từng hoạt động tại Ba Tơ.

Từng lãnh đạo kháng chiến ở Trung Bộ.

Từng tham gia Điện Biên Phủ.

Từng trở lại miền Nam sau Genève.

Và đã trải qua những năm tháng dài ở Trung ương Cục miền Nam.

Đến năm 1975, ông đã 63 tuổi.

Nhưng điều quan trọng hơn con số ấy là những người cùng thế hệ với ông đã lần lượt ngã xuống trong suốt chặng đường dài.

Có người chết trong nhà tù.

Có người hy sinh ở Ba Tơ.

Có người nằm lại ở chiến trường Liên khu 5.

Có người không trở về từ Điện Biên.

Có người hy sinh ở miền Nam.

Có những người từng cùng ông hoạt động nhưng không kịp nhìn thấy ngày đất nước thống nhất.

Trần Nam Trung đã nhìn thấy.

Nhưng có lẽ chiến thắng ấy cũng khiến người sống phải nhớ đến những người đã mất.

Bởi một cuộc chiến kéo dài hàng chục năm không thể được tính bằng một ngày chiến thắng.

Nó được tính bằng những năm tuổi trẻ đã mất.

Những gia đình đã chia lìa.

Những vùng quê bị bom đạn tàn phá.

Và những con người đã nằm lại.

Ngày 30/4 vì thế vừa là ngày của chiến thắng, vừa là một dấu mốc để nhìn lại cái giá của chiến tranh.

Trần Nam Trung là một trong những người đã đi gần như trọn con đường ấy.

Chú thích ảnh: Trần Nam Trung trong giai đoạn cuối cuộc kháng chiến và tư liệu về ngày miền Nam được giải phóng năm 1975.
Nguồn ảnh: Thông tấn xã Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Báo Quân đội nhân dân.