MÙA XUÂN 1975 – NHỮNG NGÀY THẦN TỐC TẬP 3: 32 GIỜ

Đêm 28 tháng 3.

Đà Nẵng không ngủ.

Những con đường trong thành phố đầy người.

Có người tìm cách rời đi.

Có người đứng bên đường nhìn những đoàn xe quân sự.

Có những đơn vị đang rút chạy.

Có những nơi tiếng súng vẫn vang lên.

Một thành phố từng được xem là căn cứ quân sự quan trọng nhất miền Trung đang rơi vào tình trạng hỗn loạn.

Nhưng ở bên ngoài thành phố...

những cánh quân vẫn tiến.

Trong sở chỉ huy chiến dịch, một sĩ quan cúi xuống bản đồ.

“Các hướng đã áp sát.”

Một người khác báo cáo:

“Phía Bắc đang phát triển tốt.”

“Phía Nam tiếp tục tiến.”

“Các đơn vị phía Tây đang vượt qua tuyến phòng thủ.”

Lê Trọng Tấn lặng lẽ nghe.

Trước mặt ông là một bản đồ đã có rất nhiều dấu đánh dấu.

Những đường màu.

Những mũi tên.

Những vị trí vừa chiếm được.

Những mục tiêu đang chờ.

Ông nhìn đồng hồ.

Thời gian đang trôi.

Ba ngày.

Không còn là một con số trên giấy nữa.

Nó đã trở thành cuộc đua thực sự.

Ở một nơi khác của chiến trường...

Chu Huy Mân cũng đang theo dõi tình hình.

Ông hiểu rất rõ Quân khu 5.

Hiểu từng vùng đất.

Hiểu những tuyến đường.

Hiểu khả năng của các đơn vị địa phương.

Nhưng giờ đây...

mọi thứ đã vượt ra khỏi phạm vi của một địa phương.

Đây là một chiến dịch lớn.

Quân chủ lực từ phía Bắc xuống.

Các lực lượng Quân khu 5 từ phía Nam lên.

Các đơn vị địa phương hoạt động ngay trong khu vực.

Tất cả phải cùng hướng về một mục tiêu.

Đó là lúc kinh nghiệm chiến trường và nghệ thuật chỉ huy được đặt vào cùng một bài toán.

Một bức điện được truyền đi.

Các đơn vị nhận nhiệm vụ.

Không cần những câu chữ dài.

Mệnh lệnh càng lúc càng ngắn.

Tiến.

Khẩn trương.

Không để địch co cụm.

Phát triển vào thành phố.

Đêm càng sâu.

Nhưng chiến trường không ngừng chuyển động.

Những đoàn xe tăng vẫn tiến.

Bánh xích nghiền trên mặt đường.

Phía sau là bộ binh.

Phía trước là những mục tiêu chưa rõ hình dạng trong bóng tối.

Một người lính trẻ ngồi trên xe.

Anh nhìn về phía trước.

Có lẽ anh cũng không biết rằng chỉ vài giờ nữa...

mình sẽ bước vào một trong những thành phố lớn nhất miền Trung.

Rạng sáng 29 tháng 3.

Trời còn chưa sáng hẳn.

Những trận địa pháo bắt đầu khai hỏa.

Tiếng nổ vang lên liên tiếp.

Âm thanh dội qua những vùng đất quanh Đà Nẵng.

Đó là thời điểm những mũi tiến công đồng loạt phát triển.

Phía Bắc.

Phía Tây Bắc.

Phía Tây Nam.

Phía Nam.

Và phía Đông Nam.

Nhiều hướng.

Một mục tiêu.

Từ phía Bắc...

những đơn vị của Quân đoàn 2 vượt qua các vị trí then chốt.

Các chiến sĩ tiến nhanh.

Xe tăng theo sau.

Mục tiêu không phải dừng lại quá lâu ở từng điểm.

Phải mở đường.

Phải tiến.

Phải đưa đội hình vào thành phố càng nhanh càng tốt.

Một người chỉ huy nhìn đồng hồ.

“Bao lâu nữa?”

“Đang tiếp tục phát triển.”

“Phải nhanh hơn.”

Mệnh lệnh được truyền xuống.

Những chiếc xe lại tăng tốc.

Ở phía Nam...

các lực lượng Quân khu 5 tiếp tục tiến lên.

Những đơn vị đã chiến đấu nhiều ngày.

Mệt mỏi.

Nhưng không dừng.

Họ biết các cánh quân khác cũng đang tiến.

Nếu một hướng chậm...

toàn bộ thế trận có thể bị ảnh hưởng.

Vì vậy họ tiếp tục.

Ở phía Tây...

những con đường dẫn vào Đà Nẵng trở thành tuyến tiến quân.

Bộ binh tiến trước.

Xe tăng tiến sau.

Pháo binh hỗ trợ.

Thông tin liên lạc liên tục hoạt động.

Một chiến dịch quy mô lớn đang được vận hành như một cỗ máy khổng lồ.

Mỗi đơn vị là một bánh răng.

Mỗi mệnh lệnh là một tín hiệu.

Chỉ cần một bộ phận ngừng hoạt động...

toàn bộ hệ thống sẽ gặp khó khăn.

Khoảng thời gian này...

có một điều đặc biệt xảy ra.

Không chỉ quân chủ lực tiến.

Các lực lượng tại chỗ cũng hoạt động.

Cơ sở cách mạng.

Lực lượng vũ trang địa phương.

Quần chúng.

Những người đã chuẩn bị từ trước.

Tất cả góp phần làm cho hệ thống phòng thủ của đối phương tan rã nhanh hơn.

Đó là điều mà một chiến dịch quân sự đơn thuần không thể làm được.

Muốn giải phóng một thành phố lớn...

không chỉ cần sức mạnh của những đơn vị chủ lực.

Mà còn cần sự phối hợp của cả một thế trận.

Buổi sáng 29 tháng 3.

Những tiếng súng bắt đầu vọng vào thành phố.

Người dân nhìn về phía cửa ngõ.

Những đoàn quân đang tiến tới.

Có người đóng cửa.

Có người đứng nhìn.

Có người tìm đường trở về nhà.

Một thành phố từng đầy tiếng động...

bỗng trở nên hỗn loạn.

Ở sở chỉ huy...

một sĩ quan báo cáo:

“Các đơn vị đã vào khu vực ven đô.”

Lê Trọng Tấn nhìn bản đồ.

Khoảng cách đã rất ngắn.

Ông hiểu rằng...

nếu lúc này dừng lại để củng cố quá lâu...

thời cơ có thể trôi qua.

Ông đưa ra quyết định:

Tiếp tục tiến.

Những chiếc xe tăng tiến vào.

Phía trước là đường phố.

Những ngôi nhà.

Những con đường rộng.

Những giao lộ.

Đây không còn là chiến trường vùng núi.

Không còn là những con đường rừng.

Đây là thành phố.

Và trong thành phố...

mọi thứ đều có thể xảy ra.

Một chiếc xe tăng dừng lại ở một ngã đường.

Người chỉ huy nhìn bản đồ.

Một người lính chạy đến.

“Đường này đi đâu?”

“Về phía trung tâm.”

“Có đơn vị nào phía trước không?”

“Đang liên lạc.”

Máy vô tuyến vang lên.

Một giọng nói truyền tới.

“Tiếp tục.”

Chiếc xe tăng khởi động.

Bánh xích chuyển động.

Nó tiến về phía trước.

Ở một hướng khác...

những người lính cũng đang tiến.

Có những nơi gần như không còn sức kháng cự.

Có những nơi vẫn còn tiếng súng.

Nhưng toàn bộ hệ thống phòng thủ đã mất khả năng phối hợp như trước.

Các đơn vị bị chia cắt.

Các tuyến chỉ huy bị rối loạn.

Một số lực lượng tìm đường rút.

Một số cố gắng chống trả.

Nhưng vòng vây đã khép lại.

Đến giữa buổi sáng...

nhiều mục tiêu quan trọng lần lượt rơi vào tay quân giải phóng.

Các cánh quân tiến sâu hơn.

Đà Nẵng không còn là một pháo đài.

Nó đang trở thành một thành phố ở bên kia của chiến tranh.

Một người lính bước xuống xe.

Anh nhìn xung quanh.

Có lẽ đây là lần đầu tiên anh nhìn thấy thành phố ở khoảng cách gần đến vậy.

Những ngôi nhà.

Những con đường.

Những hàng cây.

Và phía xa...

biển.

Anh không nói gì.

Chỉ nhìn.

Rồi lại quay về với nhiệm vụ.

Trong sở chỉ huy...

một bản báo cáo mới được gửi tới.

Các hướng tiến công đang gặp nhau.

Lê Trọng Tấn nhìn đồng hồ.

Thời gian vẫn chưa hết.

Nhưng chiến dịch đã bước vào giờ quyết định.

Ông nhớ đến cuộc trao đổi trước đó.

Bảy ngày.

Năm ngày.

Ba ngày.

Không ai biết lúc ấy quyết định ba ngày có thực hiện được hay không.

Nhưng bây giờ...

câu trả lời đang hiện ra trên bản đồ.

Đến trưa...

các cánh quân tiếp tục tiến.

Một số đơn vị đã tiến rất sâu.

Những mục tiêu quan trọng tiếp tục được kiểm soát.

Các tuyến đường chính được mở.

Các lực lượng đối phương ngày càng mất khả năng tổ chức.

Nhưng vẫn còn một mục tiêu quan trọng.

Một biểu tượng.

Một nơi mà việc chiếm giữ nó sẽ đánh dấu sự kết thúc của một chế độ quân sự tại thành phố.

Sở chỉ huy Quân đoàn 1 của đối phương.

Và xa hơn nữa...

sân bay Đà Nẵng.

Một người chỉ huy nhìn bản đồ.

Ngón tay dừng lại ở sân bay.

Ông nói:

“Phải chiếm được.”

Không cần nói thêm.

Mọi người hiểu.

Chiều 29 tháng 3.

Các đơn vị tiếp tục tiến vào trung tâm.

Xe tăng xuất hiện trên những con đường lớn.

Bộ binh theo sau.

Người dân bắt đầu xuất hiện nhiều hơn.

Một số đứng bên đường.

Một số nhìn những đoàn quân đi qua.

Có những ánh mắt lo lắng.

Có những ánh mắt tò mò.

Và có những ánh mắt nhẹ nhõm.

Một chiếc xe tăng tiến qua một giao lộ.

Người dân đứng hai bên đường.

Không còn những tiếng súng dữ dội như buổi sáng.

Chiến trường đang chuyển sang một trạng thái khác.

Tại một vị trí chỉ huy...

một sĩ quan nhận được tin:

“Đà Nẵng cơ bản đã được kiểm soát.”

Ông nhìn đồng hồ.

Rồi nhìn bản đồ.

Không ai reo lên.

Không ai ăn mừng lớn.

Bởi chiến tranh chưa kết thúc hoàn toàn.

Nhưng tất cả đều hiểu...

Đà Nẵng đã sụp đổ.

Chiều 29 tháng 3 năm 1975.

Đà Nẵng được giải phóng.

Chiến dịch Đà Nẵng kết thúc nhanh chóng.

Một trong những trung tâm quân sự lớn nhất miền Nam đã nằm trong tay quân giải phóng.

Và điều đáng chú ý nhất...

là thời gian.

Từ mệnh lệnh ba ngày...

đến một chiến dịch hoàn thành trong ba ngày.

Ở Hà Nội...

một bức điện báo cáo được gửi về.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận tin.

Ông đọc.

Không cần nói nhiều.

Bởi ông biết...

quyết định ba ngày đã trở thành hiện thực.

Nhưng ông cũng biết...

Đà Nẵng chỉ là một bước.

Phía trước...

vẫn còn Sài Gòn.

Ở chiến trường...

Lê Trọng Tấn nhìn thành phố.

Một thành phố lớn đã được giải phóng.

Ông không nghĩ đến chiến công của riêng mình.

Ông nghĩ đến những đơn vị đã hành quân.

Những người lính đã chiến đấu.

Những người đã hy sinh.

Những người đã làm nhiệm vụ thông tin.

Những người lái xe.

Những người kéo pháo.

Những người sửa đường.

Tất cả đã tạo nên ba ngày ấy.

Một vị tướng có thể đưa ra mệnh lệnh.

Nhưng lịch sử được tạo nên bởi hàng vạn con người biến mệnh lệnh thành hành động.

Đêm 29 tháng 3.

Đà Nẵng yên tĩnh hơn.

Những đoàn quân vẫn còn di chuyển.

Những người lính vẫn đang làm nhiệm vụ.

Nhưng trên bầu trời...

không còn những trận không kích như trước.

Một thành phố vừa bước ra khỏi chiến tranh.

Trong một căn phòng chỉ huy...

tấm bản đồ Đà Nẵng vẫn nằm trên bàn.

Một người sĩ quan lấy bút đánh dấu.

Đà Nẵng.

Đã giải phóng.

Ông nhìn sang chiếc đồng hồ.

Ba ngày.

Đúng ba ngày.

Mệnh lệnh đã hoàn thành.

Nhưng phía trước...

lại xuất hiện một bản đồ khác.

Một thành phố khác.

Một mục tiêu lớn hơn.

Sài Gòn.

Và cuộc hành quân thần tốc...

vẫn chưa kết thúc.