MÙA XUÂN 1975 – NHỮNG NGÀY THẦN TỐC - TẬP 4: HUẾ – CÁNH CỬA PHÍA BẮC

Tháng 3 năm 1975.

Miền Trung đang thay đổi từng ngày.

Những tin tức từ Tây Nguyên liên tục được truyền về.

Rồi đến Quảng Trị.

Rồi Huế.

Rồi Đà Nẵng.

Mỗi thắng lợi lại mở ra một khả năng mới.

Nhưng cũng đặt ra một yêu cầu mới:

Không được để đối phương có thời gian củng cố.

Ngày 20 tháng 3.

Những thông tin từ chiến trường phía Bắc Quân khu 5 được báo cáo liên tục.

Các đơn vị của đối phương đang có dấu hiệu rút lui.

Nhưng rút lui không có nghĩa là tan rã ngay lập tức.

Nếu họ có thời gian tập trung...

họ có thể tạo ra một tuyến phòng thủ mới.

Nếu họ co cụm được về Huế...

Huế có thể trở thành một trung tâm kháng cự.

Nếu Huế đứng vững...

Đà Nẵng sẽ có thêm thời gian.

Vì thế...

Huế phải được đánh nhanh.

Trong hệ thống chỉ huy chiến dịch lúc ấy, Thượng tướng Chu Huy Mân có một vai trò đặc biệt.

Ông hiểu chiến trường Quân khu 5.

Ông biết những con đường.

Biết địa hình.

Biết các đơn vị.

Biết cả những lực lượng địa phương đã bám trụ nơi đây suốt nhiều năm.

Đó là lợi thế mà không phải một vị tướng từ nơi khác đến có thể có ngay lập tức.

Nhưng lợi thế ấy chỉ phát huy tác dụng khi được kết nối với sức mạnh của quân chủ lực.

Một bản đồ được trải ra.

Huế nằm ở phía Bắc.

Đà Nẵng nằm ở phía Nam.

Giữa hai thành phố là những tuyến đường quan trọng.

Nếu Huế được giải phóng...

cánh quân từ phía Bắc có thể tiếp tục phát triển xuống.

Nếu Đà Nẵng bị cô lập...

toàn bộ miền Trung sẽ thay đổi.

Một thế trận mới đang hình thành.

Tại chiến trường...

những đơn vị bắt đầu chuyển động.

Pháo binh vào vị trí.

Bộ binh tiến lên.

Xe tăng chuẩn bị.

Các đơn vị thông tin thiết lập liên lạc.

Lực lượng địa phương hoạt động.

Tất cả cùng hướng về một mục tiêu:

Huế.

Ngày 21 tháng 3.

Các lực lượng bắt đầu tiến công mạnh vào tuyến phòng thủ bên ngoài.

Đối phương chống trả.

Có những nơi giao tranh rất dữ dội.

Nhưng sức ép từ nhiều hướng ngày càng lớn.

Những tuyến phòng thủ lần lượt bị phá vỡ.

Ở một sở chỉ huy...

một sĩ quan cúi xuống bản đồ.

“Phía Bắc thế nào?”

“Đang tiến.”

“Phía Tây?”

“Tiếp tục phát triển.”

“Phía Nam?”

“Đang áp sát.”

Người chỉ huy nhìn những mũi tên.

Ba hướng.

Bốn hướng.

Nhiều đơn vị cùng lúc chuyển động.

Đó chính là điều khiến hệ thống phòng thủ phía đối phương không thể tập trung toàn bộ lực lượng vào một điểm.

Trong chiến tranh...

đánh vào một nơi không phải lúc nào cũng có nghĩa là chỉ tiến thẳng vào nơi đó.

Đôi khi...

phải đánh vào nhiều nơi cùng lúc.

Để đối phương không biết đâu là hướng chính.

Để họ không thể điều quân tự do.

Để mỗi đơn vị phải tự lo cho vị trí của mình.

Và khi một hệ thống phòng thủ mất khả năng phối hợp...

sự tan rã có thể đến rất nhanh.

Ở Huế...

những người dân bắt đầu cảm nhận sự thay đổi.

Các tuyến đường đông người hơn.

Tin tức truyền đi nhanh.

Người ta nghe nói các lực lượng giải phóng đang tiến gần.

Nhưng không ai biết chính xác chuyện gì sẽ xảy ra.

Một thành phố cổ đứng trước một thời khắc lịch sử.

Ngày 23 tháng 3.

Các lực lượng tiếp tục áp sát.

Một số tuyến đường bị cắt.

Một số vị trí quan trọng bị đánh chiếm.

Đối phương ngày càng mất khả năng tổ chức phòng thủ liên tục.

Ở phía ngoài...

vòng vây đang khép lại.

Ở phía trong...

sự hoang mang tăng lên.

Một đơn vị báo cáo:

“Đường đã mở.”

Một mệnh lệnh lập tức được truyền xuống:

“Phát triển.”

Những người lính tiếp tục tiến.

Không dừng lâu.

Không để khoảng trống.

Ngày 24 tháng 3.

Các cánh quân tiến sâu hơn.

Những vị trí phòng thủ quan trọng lần lượt bị phá vỡ.

Phía Tây.

Phía Nam.

Phía Bắc.

Các lực lượng đồng thời ép vào.

Huế không còn nhiều không gian để tổ chức phòng thủ.

Trong một căn phòng chỉ huy...

Chu Huy Mân nhìn bản đồ.

Ông không chỉ nhìn vào những vị trí đã chiếm được.

Ông nhìn vào những khoảng trống.

Khoảng trống nào còn?

Tuyến đường nào chưa kiểm soát?

Đơn vị nào đang tiến?

Đơn vị nào cần phối hợp?

Một chiến dịch lớn không thể chỉ dựa vào một trận đánh thắng.

Phải biến những thắng lợi nhỏ thành một thế trận hoàn chỉnh.

Ngày 25 tháng 3.

Huế đứng trước thời khắc quyết định.

Các đơn vị quân giải phóng đã tiến vào thành phố.

Những con đường lần lượt được kiểm soát.

Các vị trí quân sự quan trọng bị chiếm.

Một thành phố từng là trung tâm của miền Trung đang thay đổi từng giờ.

Trong thành phố...

người dân đứng nhìn những đoàn quân.

Có người đứng bên cửa.

Có người nhìn từ ban công.

Có người bước ra đường.

Nhưng phía trên tất cả...

là một bầu không khí rất khác.

Không còn sự chắc chắn của những ngày trước.

Không ai biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.

Một người lính đi qua một con phố.

Anh nhìn những ngôi nhà cổ.

Nhìn những hàng cây.

Nhìn dòng sông.

Đây là Huế.

Một thành phố mà anh từng nghe tên rất nhiều lần.

Nhưng giờ đây...

anh đang đứng trong thành phố ấy.

Không phải với tư cách một người đến thăm.

Mà là một người lính đang hoàn thành nhiệm vụ.

Ngày 26 tháng 3.

Buổi sáng.

Một khoảnh khắc lịch sử diễn ra.

Lá cờ giải phóng tung bay ở khu vực Phu Văn Lâu.

Huế được giải phóng.

Tin tức nhanh chóng lan đi.

Những người lính nhìn lá cờ.

Có người im lặng.

Có người mỉm cười.

Có người chỉ đứng nhìn thật lâu.

Bởi họ hiểu...

một chặng đường lớn vừa được mở ra.

Huế đã được giải phóng.

Nhưng với những người chỉ huy...

không có thời gian để dừng lại lâu.

Bởi phía Nam...

là Đà Nẵng.

Một mục tiêu lớn hơn.

Một thành phố lớn hơn.

Một căn cứ quân sự quan trọng hơn.

Và thời gian...

vẫn đang chạy.

Tại Tổng hành dinh...

Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận tin.

Huế đã giải phóng.

Một thành phố lớn đã nằm trong tay quân giải phóng.

Nhưng ngay lập tức...

ánh mắt lại hướng về phía Nam trên bản đồ.

Đà Nẵng.

Lê Trọng Tấn cũng nhận được những báo cáo mới.

Huế đã mở cánh cửa phía Bắc.

Các lực lượng có thể tiếp tục phát triển xuống.

Những đơn vị đang tiến về Đà Nẵng.

Những tuyến phòng thủ đang tan rã.

Một cơ hội lớn đang xuất hiện.

Và chính tại thời điểm ấy...

mệnh lệnh ba ngày được đặt ra.

Nếu Đà Nẵng được giải phóng nhanh...

cục diện miền Trung sẽ hoàn toàn thay đổi.

Không cần chờ đợi.

Không cần cho đối phương thời gian.

Không cần một cuộc chiến kéo dài.

Phải thần tốc.

Chiều 26 tháng 3.

Một đoàn quân rời Huế.

Họ đi về phía Nam.

Qua những con đường vừa được giải phóng.

Hướng về Đà Nẵng.

Một người lính quay đầu nhìn lại.

Phía sau là Huế.

Phía trước là một thành phố khác.

Anh không biết rằng chỉ vài ngày nữa...

Đà Nẵng cũng sẽ được giải phóng.

Trong sở chỉ huy...

bản đồ miền Trung được mở rộng.

Huế đã được đánh dấu.

Một đường nối từ Huế xuống Đà Nẵng.

Những mũi tên bắt đầu xuất hiện.

Một vị tướng nói:

“Không để địch có thời gian.”

Một sĩ quan đáp:

“Rõ.”

Đêm xuống.

Huế yên tĩnh hơn.

Lá cờ vẫn tung bay.

Nhưng ở phía Nam...

những đoàn quân đang chuyển động.

Có những chiến thắng mở ra bằng tiếng súng.

Nhưng có những chiến thắng lại mở ra bằng việc giành được thời gian.

Huế đã được giải phóng.

Và cùng với Huế...

một chiếc đồng hồ khác bắt đầu chạy.

Ba ngày.

Ba ngày để Đà Nẵng kết thúc.

Ba ngày để biến thắng lợi ở Huế thành một đòn quyết định.

Máy quay từ từ rời khỏi Huế.

Dòng sông Hương hiện lên dưới ánh chiều.

Lá cờ tung bay.

Rồi hình ảnh chuyển dần về phía Nam.

Những đoàn quân đang hành quân.

Một bản đồ hiện ra.

Huế.

Đà Nẵng.

Khoảng cách giữa hai thành phố dần được nối bằng những mũi tên.

Dòng chữ xuất hiện:

“26 THÁNG 3 NĂM 1975.”

“HUẾ ĐÃ ĐƯỢC GIẢI PHÓNG.”

Sau đó:

“MỤC TIÊU TIẾP THEO: ĐÀ NẴNG.”

Màn hình tối.

Một giọng đọc vang lên:

“Ba ngày.”

“Chỉ ba ngày.”

“Và mùa Xuân 1975 lại tiến thêm một bước về phía Nam.”