Mùa xuân đỏ lửa trên quê hương Tam Kỳ (1)

Tháng Ba năm 1975, khi những cơn gió đầu xuân còn mang theo hơi lạnh cuối mùa, mảnh đất Tam Kỳ đã bước vào những ngày tháng lịch sử không thể nào quên. Sau bao năm chìm trong bom đạn và mất mát, quê hương ấy cuối cùng cũng chờ được thời khắc của tự do. Chiến dịch giải phóng Tam Kỳ diễn ra trong khí thế thần tốc của quân và dân ta trên khắp chiến trường miền Nam. Những ngày ấy, từng con đường, từng mái nhà, từng cánh đồng ở Tam Kỳ đều in dấu chân của bộ đội, du kích và nhân dân địa phương. Không ai bảo ai, tất cả cùng hướng về một khát vọng duy nhất: giành lại quê hương.

Người dân Tam Kỳ khi ấy vẫn thường kể về hình ảnh những đoàn quân hành quân xuyên đêm. Ánh đèn dầu leo lét bên hiên nhà trở thành tín hiệu dẫn đường. Những bà mẹ gói vội nắm cơm, những cô gái thanh niên xung phong chuyển thư, tải đạn, những chàng trai tuổi vừa đôi mươi khoác súng lên đường mà chưa hẹn ngày trở lại. Có lẽ chính tinh thần ấy đã làm nên dáng hình của một thế hệ:

“Ôi Tổ quốc, nếu cần, ta chết
Cho mỗi ngôi nhà, ngọn núi, con sông.” - Chế Lan Viên, Sao chiến thắng

Bom đạn có thể tàn phá nhà cửa, nhưng không thể dập tắt ý chí của con người Tam Kỳ. Trong những ngày chiến sự ác liệt nhất, nhiều người dân vẫn âm thầm che giấu cán bộ cách mạng, nuôi thương binh và tiếp tế cho bộ đội. Có người ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, để rồi mãi mãi nằm lại trong lòng đất mẹ quê hương.

Ngày 24/3/1975, Tam Kỳ được giải phóng. Khoảnh khắc lá cờ cách mạng tung bay giữa thị xã là khoảnh khắc biết bao người đã bật khóc. Đó không chỉ là niềm vui chiến thắng, mà còn là giây phút kết thúc những tháng năm sống giữa khói lửa chiến tranh. Những con người năm ấy đã sống đúng như lời thơ của Nguyễn Khoa Điềm:

“Có biết bao người con gái, con trai
Trong bốn nghìn lớp người giống ta lứa tuổi
Họ đã sống và chết
Giản dị và bình tâm
Không ai nhớ mặt đặt tên
Nhưng họ đã làm ra Đất Nước.” - Đất Nước

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, Tam Kỳ hôm nay đã đổi thay rất nhiều. Những con đường rộng mở, những hàng cây xanh và nhịp sống bình yên khiến người ta khó hình dung nơi đây từng là chiến trường khốc liệt. Nhưng lịch sử chưa bao giờ ngủ yên. Nó vẫn hiện diện trong những nghĩa trang liệt sĩ, trong ký ức của các cựu chiến binh và trong lòng biết ơn của thế hệ trẻ hôm nay.

Chiến dịch giải phóng Tam Kỳ không chỉ là một chiến thắng quân sự, mà còn là biểu tượng cho lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của con người Quảng Nam cũ nói riêng và toàn nước nói chung. Hơn cả như thế, với thế hệ trẻ hôm nay, nhắc lại những năm tháng ấy không phải để sống mãi trong quá khứ, mà để hiểu rằng hòa bình hôm nay đã được đánh đổi bằng cả tuổi xuân và máu của biết bao người đi trước.