Mùa xuân không ngủ

Lịch sử dân tộc Việt Nam đã ghi dấu mùa xuân năm 1968 như một mốc son đặc biệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân diễn ra đồng loạt trên khắp miền Nam, tạo nên bước ngoặt quan trọng của chiến trường. Để làm nên chiến thắng ấy không chỉ có những người trực tiếp cầm súng ngoài mặt trận mà còn có biết bao người dân âm thầm góp sức nơi hậu phương, trong đó có những gia đình cách mạng trên vùng đất Hưng Long.

Nhắc đến những năm tháng ấy, người dân Hưng Long vẫn còn nhớ đến Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Như, người phụ nữ nông dân bình dị đã dành trọn cuộc đời cho cách mạng. Sinh ra và lớn lên trên chính mảnh đất Hưng Long, mẹ sớm thấu hiểu nỗi cơ cực của người dân trong chiến tranh. Chồng mất sớm, mẹ một mình tần tảo nuôi tám người con khôn lớn trong điều kiện vô cùng thiếu thốn. Cuộc sống vốn đã khó khăn nhưng chưa bao giờ làm vơi đi lòng yêu nước và niềm tin của mẹ vào cách mạng.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, xã Hưng Long giữ vị trí quan trọng ở cửa ngõ phía tây nam Sài Gòn. Những cánh đồng, con rạch và vườn cây rậm rạp của Hưng Long trở thành nơi che chở cho cán bộ, chiến sĩ hoạt động bí mật. Nhiều tuyến giao liên được hình thành, nối các căn cứ cách mạng với nội đô. Chính trong bối cảnh ấy, ngôi nhà của mẹ Nguyễn Thị Như trở thành một cơ sở cách mạng tin cậy.

Theo hồ sơ ghi nhận, mẹ tham gia hoạt động cách mạng, có công nuôi giấu cán bộ và nhà mẹ là nơi trao đổi thông tin liên lạc. Công việc ấy diễn ra lặng lẽ nhưng vô cùng nguy hiểm. Mỗi lần cán bộ về cơ sở đều phải giữ tuyệt đối bí mật. Mỗi bữa cơm, mỗi chỗ nghỉ qua đêm hay một mẩu giấy ghi tin tức đều có thể trở thành chứng cứ khiến cả gia đình đối mặt với sự truy bắt của địch.

Cuối năm 1967, khi lực lượng cách mạng khẩn trương chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, không khí ở vùng ven Sài Gòn trở nên đặc biệt khẩn trương. Nhiều cán bộ, chiến sĩ bí mật hành quân qua địa bàn Bình Chánh để tiến về các mục tiêu trong nội đô. Những cơ sở cách mạng như gia đình mẹ Nguyễn Thị Như tiếp tục làm nhiệm vụ tiếp nhận, bảo vệ và hỗ trợ lực lượng trước giờ xuất kích.

Không ai biết chính xác đã có bao nhiêu lượt cán bộ từng dừng chân tại căn nhà nhỏ ấy. Chỉ biết rằng trong suốt những ngày chuẩn bị chiến dịch, ngọn đèn trong căn bếp của mẹ thường sáng muộn hơn mọi ngày. Những bữa cơm đạm bạc được chuẩn bị bằng tất cả tấm lòng của người mẹ dành cho những người con đang mang trên vai nhiệm vụ lớn lao của dân tộc. Những lời động viên được gửi gắm bằng ánh mắt, bằng sự quan tâm âm thầm nhiều hơn là bằng lời nói.

Trong thời điểm cuộc Tổng tiến công nổ ra vào đêm Giao thừa và rạng sáng Tết Mậu Thân năm 1968, cả vùng đất Hưng Long rung chuyển bởi tiếng súng từ nhiều hướng. Người dân hiểu rằng thời khắc lịch sử đã đến. Dẫu không trực tiếp cầm súng ngoài chiến trường, những người mẹ, người chị nơi hậu phương vẫn dõi theo từng bước chân của lực lượng cách mạng bằng tất cả niềm tin và sự hy sinh thầm lặng.

Đối với mẹ Nguyễn Thị Như, mùa xuân năm ấy không có những ngày sum họp như bao gia đình khác. Điều mẹ mong mỏi nhất là các con bình an và đất nước sớm thống nhất. Sáu người con trai của mẹ đều tham gia hoạt động cách mạng. Mỗi người một nhiệm vụ nhưng đều chung một lý tưởng giải phóng quê hương.

Sau cuộc Tổng tiến công Xuân Mậu Thân, chiến trường miền Nam tiếp tục diễn ra vô cùng ác liệt. Địch tăng cường các cuộc càn quét nhằm triệt phá cơ sở cách mạng ở vùng ven Sài Gòn. Bình Chánh và Hưng Long tiếp tục là những địa bàn chịu nhiều tổn thất. Dẫu vậy, phong trào cách mạng vẫn được giữ vững nhờ sự kiên trung của cán bộ và sự chở che của nhân dân.

Gia đình mẹ Nguyễn Thị Như cũng tiếp tục đồng hành cùng cách mạng trong những năm tháng cam go ấy. Những người con của mẹ lần lượt lên đường làm nhiệm vụ. Trong số đó, Nguyễn Văn Bé trở thành Trung đội phó Quân đội nhân dân Việt Nam và anh dũng hy sinh năm 1969 khi tuổi đời còn rất trẻ. Trước đó, người con Nguyễn Văn Huyện cũng đã hy sinh trong sự nghiệp cách mạng. Hai lần tiễn con cho Tổ quốc là hai lần trái tim người mẹ phải gánh chịu nỗi đau tưởng như không gì bù đắp được.

Thế nhưng, giống như hàng nghìn bà mẹ Việt Nam trong thời chiến, mẹ Nguyễn Thị Như đã biến nỗi đau thành sức mạnh. Mẹ vẫn tiếp tục tin tưởng vào thắng lợi cuối cùng của dân tộc và tiếp tục làm những công việc bình dị để hỗ trợ cách mạng cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng.

Mùa xuân năm 1975, khi non sông thu về một mối, niềm vui của đất nước cũng là lúc những gia đình có người thân hy sinh lặng lẽ nhớ về những người không còn trở lại. Thành quả của hòa bình hôm nay được xây đắp từ biết bao sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ như mẹ Nguyễn Thị Như và của những người con đã ngã xuống vì độc lập dân tộc.

Năm 2015, Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với những cống hiến to lớn của mẹ và gia đình trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Nhưng hơn tất cả mọi danh hiệu, điều còn mãi chính là hình ảnh người mẹ Hưng Long lặng lẽ gìn giữ ngọn lửa yêu nước giữa những năm tháng chiến tranh ác liệt.

Hôm nay, trên quê hương Hưng Long đang từng ngày đổi mới, câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Như vẫn được nhắc lại như một phần ký ức không thể phai mờ. Đó không chỉ là câu chuyện của một gia đình có hai người con liệt sĩ, mà còn là câu chuyện về sức mạnh của lòng dân trong những ngày lịch sử. Chính những ngôi nhà bình dị, những người mẹ âm thầm và những tấm lòng son sắt đã góp phần tạo nên mùa xuân lịch sử năm 1968, để đất nước có được mùa xuân hòa bình hôm nay.