Mùa xuân không tiếng pháo

Bác Lợi kể, năm ấy bác vừa tròn 20 tuổi, đang đóng quân ở mặt trận biên giới. Tết đến rồi, nhưng pháo thay bằng tiếng nổ của đạn cối, tiếng đất đá đổ ầm ầm trên mái hầm.

Đêm giao thừa, trong hầm chỉ có vài ngọn đèn dầu leo lét. Cả đơn vị ngồi quây lại, mỗi người một mẩu bánh chưng khô do hậu phương gửi ra. Dù nhỏ nhoi nhưng ai cũng nâng niu.

Bác nhớ như in giây phút chỉ huy nhỏ nhẹ nói:

“Anh em ăn Tết vội đi, tí nữa vào ca trực… đêm nay địch hay đánh lắm.”

Giao thừa của chiến tranh.
Không phút giây yên bình.
Không tiếng pháo nổ mừng năm mới.
Chỉ có tiếng súng vọng lên từ xa như kéo dài nỗi chia cắt quê hương.

Bỗng anh Thành – người lính trẻ quê Nam Định – rút trong ba lô ra một chiếc kèn harmonica. Anh thổi bài “Xuân chiến khu”. Tiếng kèn run run, hòa cùng tiếng gió rít qua miệng hầm, nghe mà nghèn nghẹn.

Bác Lợi kể, lúc ấy bác nhớ nhà quá. Nhớ bát canh măng mẹ nấu, nhớ nồi bánh chưng đặt cạnh bếp rơm, nhớ tiếng pháo đì đùng xóm trên xóm dưới.

“Nhưng nơi bọn bác ở… tiếng pháo chỉ là ước mơ.”

2. Đêm giao thừa trong lửa đạn

Khoảng gần 1 giờ sáng, pháo địch bất ngờ trút xuống. Đất rung lên từng đợt. Cả đơn vị nhốn nháo lao vào vị trí chiến đấu.

Mùa xuân như bị xé ra bởi tiếng nổ.

Bác Lợi khi đó trực chiến ở điểm cao. Trong làn khói trắng, bác nghe tiếng anh Thành hét:

“Lợi, nằm xuống!”

Ngay sau đó là tiếng nổ chát chúa. Khi đất đá lắng lại, bác bò tới thì thấy anh Thành đã nằm bất động. Chiếc harmonica còn vương bên tay, méo mó, lấm đầy bùn đất.

Đêm giao thừa năm ấy, đơn vị của bác mất ba người.
Tên của họ đến bây giờ bác vẫn nhớ như khắc vào tim.

“Các cháu hỏi Tết của bác ngày xưa có vui không?” – bác Lợi nghẹn giọng – “Vui chứ… vì còn được sống. Nhưng đó là một Tết… không bao giờ bác muốn nhớ lại.”

3. Mùa xuân ngày trở về

Nhiều năm sau khi hòa bình lập lại, bác Lợi mới được đón Tết trong yên bình. Lần đầu nghe tiếng pháo hội làng nổ râm ran, bác sững người. Tay run lên.

“Bác từng sợ tiếng nổ, nhưng cũng từng thèm tiếng pháo biết bao.”

Bác Lợi bảo ngày ấy, bác thầm hứa:

“Nếu còn sống trở về, bác sẽ thắp nén hương cho những đồng đội đã nằm lại. Bác sẽ thay họ mà sống tiếp, mà đón Tết, mà nắm tay mẹ trong đêm giao thừa.”

Và bác đã làm đúng lời hứa đó.

4. Món quà của sự bình yên

Kể đến đây, bác Lợi nhìn lũ trẻ, mỉm cười:

“Giờ các cháu được ăn Tết có tiếng cười, có bánh mứt, có hoa đào, hoa mai… tất cả những thứ đó đổi bằng máu, bằng tuổi trẻ của biết bao người lính.”

Rồi bác chậm rãi nói:

“Mùa xuân không tiếng pháo ngày xưa khiến bác hiểu một điều:
Tiếng pháo đẹp thật, nhưng tiếng cười của hòa bình… mới là món quà quý nhất.”

Gió xuân thổi nhẹ qua hiên.
Lũ trẻ im phăng phắc.
Còn bác Lợi nhìn hoa đào mà mắt hơi ươn ướt.

Phải, mùa xuân năm nay tràn đầy tiếng cười.
Nhưng trong tim người lính già, vẫn còn một góc nhỏ dành cho mùa xuân không tiếng pháo – mùa xuân của chiến tranh, của mất mát, nhưng cũng là mùa xuân của lòng kiên cường và hy vọng.