MƯỜI BÔNG HOA TRINH LIỆT Ở NGÃ BA ĐỒNG LỘC
Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước, có một địa danh đã trở thành biểu tượng thiêng liêng cho ý chí sắt đá và sự hy sinh lẫm liệt của tuổi trẻ Việt Nam: Ngã ba Đồng Lộc. Tại mảnh đất "túi bom" này, mười cô gái thanh niên xung phong tuổi đời mới đôi mươi đã dâng hiến cả thanh xuân để giữ vững mạch máu giao thông cho tiền tuyến, viết nên một huyền thoại bất tử trong lòng dân tộc.
Vào những năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh) được ví như "yết hầu" giao thông bị nghẹt thở. Đây là điểm giao cắt huyết mạch giữa đường 15A và đường 28, con đường duy nhất để chi viện cho miền Nam khi Quốc lộ 1 đã bị không quân Mỹ phong tỏa hoàn toàn. Để cắt đứt sự chi viện ấy, từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1968, quân đội Mỹ đã trút xuống đây hàng vạn quả bom trong hơn 1.800 đợt đánh phá điên cuồng. Đất đá bị xới đi xới lại, không một ngọn cỏ nào có thể mọc nổi, chỉ còn lại màu nâu xám của khói bom và sự khốc liệt của chiến trường.
Giữa tâm điểm của cái chết ấy, Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552 (Tổng đội 55 TNXP Hà Tĩnh) vẫn kiên cường bám trụ. Tiểu đội gồm 10 cô gái do chị Võ Thị Tần làm tiểu đội trưởng, độ tuổi chỉ từ 17 đến 24. Họ sống trong hang, làm việc dưới làn bom đạn nhưng tinh thần luôn lạc quan, tiếng hát luôn át tiếng bom. Nhiệm vụ của họ là san lấp hố bom, dẫn đường cho xe qua – một công việc đòi hỏi sự dũng cảm và đối mặt trực diện với tử thần trong từng tích tắc.
Ngày 24 tháng 7 năm 1968 trở thành một nốt trầm nghiệt ngã trong bản anh hùng ca này. Khoảng 16 giờ 30 phút, sau nhiều đợt ném bom, tiểu đội nhận lệnh ra san lấp hố bom để thông đường cho xe chạy đêm. Khi các chị đang hăng hái làm việc, một tốp máy bay Mỹ bất ngờ quay lại trút bom. Một quả bom định mệnh đã rơi trúng miệng hầm nơi các chị trú ẩn. Đất đá sụp đổ, khói bụi mịt mù. Đồng đội điên cuồng đào bới trong nước mắt, lần lượt tìm thấy 9 thi thể. Riêng chị Hồ Thị Cúc, phải đến ngày thứ ba, đồng đội mới tìm thấy chị trong tư thế ngồi dưới hố sâu, tay vẫn cầm chiếc cuốc gỗ. Hình ảnh ấy đau đớn đến mức tác giả Yến Thanh đã thốt lên những vần thơ nghẹn ngào: "Cúc ơi! Em ở đâu?... Về với anh chị em... Cúc ơi!".
Các chị ra đi khi mái tóc còn xanh, có người còn chưa kịp có người yêu, hành trang để lại chỉ là những bức thư dang dở gửi mẹ hay những chiếc lược nhựa giản đơn. Sự hy sinh của 10 cô gái Đồng Lộc không chỉ là một mất mát, mà đã trở thành ngọn đuốc thổi bùng ý chí chiến đấu cho hàng triệu thanh niên thời bấy giờ, minh chứng cho khát vọng hòa bình cháy bỏng của cả một dân tộc.
Giờ đây, mười đóa hoa Đồng Lộc đã nằm lại mãi mãi trong lòng đất Hà Tĩnh, nhưng tên tuổi của các chị đã hóa thân vào mây trời và sông núi. Ngã ba Đồng Lộc ngày nay không còn tiếng bom gầm, chỉ có màu xanh dịu dàng của cây lá và dòng người thành kính nghiêng mình trước những linh hồn trinh liệt. Câu chuyện về các chị sẽ mãi là bài học vô giá về lòng yêu nước, nhắc nhở chúng ta về cái giá của hòa bình và trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với Tổ quốc.
