Mười Cô Gái Ngã Ba Đồng Lộc (1)
Câu chuyện “Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc” là một trong những bi tráng sử đầy xúc động của dân tộc Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, gắn liền với địa danh Ngã ba Đồng Lộc – huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.
Trong những năm 1964–1968, cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ diễn ra ác liệt. Ngã ba Đồng Lộc là một điểm giao thông huyết mạch thuộc tuyến đường Trường Sơn, nơi nối liền các hướng ra tiền tuyến miền Nam. Hàng ngày, hàng nghìn lượt xe, bộ đội, lương thực, vũ khí đi qua đây. Vì tầm quan trọng chiến lược đó, nơi này trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt của máy bay Mỹ — mỗi mét đất hầu như đều bị bom cày xới.
Giữa “tọa độ lửa” ấy, Đại đội 552 – Tổng đội Thanh niên xung phong 55 Hà Tĩnh được giao nhiệm vụ đảm bảo giao thông thông suốt, san lấp hố bom, mở đường cho xe qua.
Trong đại đội có Tiểu đội 4 gồm 10 cô gái tuổi chỉ mười tám đôi mươi, mang trong mình sức trẻ, niềm tin và lòng yêu nước:Võ Thị Tần (Tiểu đội trưởng, 24 tuổi),Trần Thị Rạng (Tiểu đội phó, 22 tuổi),Võ Thị Hà (19 tuổi),Nguyễn Thị Xuân (22 tuổi),Dương Thị Xuân (19 tuổi),Nguyễn Thị Cúc (20 tuổi),Trần Thị Hường (19 tuổi),Hà Thị Xuân (18 tuổi),Hồ Thị Cúc (18 tuổi),Nguyễn Thị Nhỏ (17 tuổi)
Trận bom định mệnh ngày 24 tháng 7 năm 1968
Ngày hôm ấy, sau khi hoàn thành việc san lấp hố bom để thông đường cho đoàn xe qua, 10 cô gái đang ở lại hiện trường thì bất ngờ máy bay Mỹ quay lại trút bom lần nữa. Một quả bom rơi trúng vị trí các cô đang làm việc. Cả 10 nữ thanh niên xung phong hy sinh anh dũng, khi tuổi đời còn rất trẻ.
Sau trận bom, đồng đội mất nhiều ngày mới tìm thấy và đưa thi thể các cô lên khỏi hố sâu. Trong tay cô Võ Thị Tần, người ta vẫn thấy còn nắm chặt chiếc xẻng, như biểu tượng cho tinh thần “Đường chưa thông, tim chưa nghỉ”.
Sự hy sinh của mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của tuổi trẻ Việt Nam trong thời hoa lửa.Ngày nay, Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc là địa chỉ đỏ linh thiêng, nơi nhân dân cả nước và du khách quốc tế đến dâng hương tưởng niệm.
Họ ra đi khi tuổi đời còn xanh,
Nhưng tên họ ở lại với non sông.
Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc –
Mười bông hoa đỏ rực trong tim Tổ quốc



