Mười đóa hoa bất tử bên Ngã ba Đồng Lộc

Để bảo vệ huyết mạch giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam, Tiểu đội 4 thanh niên xung phong gồm 10 cô gái tuổi mười tám đôi mươi ngày đêm san lấp hố bom dưới mưa bom bão đạn. Trong một trận oanh tạc ác liệt, một quả bom rơi sát hầm trú ẩn đã vùi lấp cả mười cô gái, khắc họa khúc tráng ca bất tử về sự hy sinh của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ.

Vào những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt nhất, Ngã ba Đồng Lộc (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) nằm trên con đường huyết mạch 15A được ví như một "yết hầu" hiểm yếu. Toàn bộ xe vận tải chi viện vũ khí, đạn dược, lương thực từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam đều phải đi qua điểm nút giao thông này.

Nhận rõ tầm quan trọng sống còn của Đồng Lộc, đế quốc Mỹ đã biến nơi đây thành một "túi bom", một "chảo lửa" thực sự. Mỗi ngày, hàng chục lượt máy bay quần đảo, trút xuống hàng ngàn quả bom phá, bom nổ chậm, bom từ trường hòng bẻ gãy tuyến đường, chặn đứng dòng người và xe ra tiền tuyến. Mặt đất ở Đồng Lộc bị cày xới tơi bời, không còn một ngọn cỏ hay cành cây nào sống sót, đất đá biến thành bụi đỏ và khét lẹt mùi thuốc súng.

Giữa mảnh đất thử thách lòng người ấy là sự hiện diện của Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552 (Tổng đội Thanh niên xung phong 55 Hà Tĩnh). Tiểu đội gồm 10 cô gái tuổi đời còn rất trẻ, từ mười bảy đến hai mươi bốn, do chị Võ Thị Tần làm Tiểu đội trưởng và chị Hồ Thị Cúc làm Tiểu đội phó.

Nhiệm vụ của mười cô gái là thường trực túc trực bên sườn đồi, cứ sau mỗi đợt bom dội là lập tức cầm cuốc, xẻng lao ra mặt đường để san lấp hố bom, rà phá bom nổ chậm, cắm tiêu định hướng và dẫn đường cho những đoàn xe vượt qua trọng điểm trước khi trời sáng. Với tinh thần "Sống bám cầu bám đường, chết kiên cường dũng cảm", "Tim có thể ngừng đập nhưng mạch máu giao thông không thể tắc", các chị đã kiên cường vượt qua hàng trăm trận oanh kích dữ dội của địch.

Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, sau những đợt bom cày nát đoạn đường máng nước gần chân đồi Mười, con đường độc đạo lại bị chia cắt hoàn toàn. Nhận lệnh khẩn cấp, Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần cùng chín chị em lập tức ra trận địa, chia nhau thoăn thoắt cuốc đất, gánh đá san lấp hố sâu để chuẩn bị cho đoàn xe xuất kích lúc chập tối.

Đến khoảng 16 giờ 30 phút, khi công việc san lấp gần hoàn tất thì từng tốp máy bay phản lực Mỹ bất ngờ lao tới từ hướng biển. Tiếng rít xé gió gầm rú đinh tai nhức óc. Nhận thấy nguy hiểm, Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần kịp hô lớn lệnh cho cả tiểu đội rút nhanh vào căn hầm chữ A khoét sâu bên sườn đồi để trú ẩn.

Nhưng loạt bom định mệnh rải thảm đã ập xuống. Một quả bom phá nặng nề rơi trúng ngay sát cửa căn hầm chữ A, phát nổ dữ dội. Khối lượng đất đá khổng lồ đổ sập xuống, vùi lấp toàn bộ căn hầm cùng mười cô gái thanh niên xung phong quả cảm.

Khói bom vừa tan, đồng đội và các chiến sĩ công binh nghẹn ngào lao tới dùng tay, dùng xẻng đào bới trong làn nước mắt ràn rụa. Lần lượt từng người được tìm thấy: Võ Thị Tần, Dương Thị Xuân, Nguyễn Thị Nhỏ, Nguyễn Thị Xuân, Trần Thị Hường, Hà Thị Tần, Trần Thị Rạng, Võ Thị Hợi, Võ Thị Hà... Riêng Tiểu đội phó Hồ Thị Cúc bị đất đá vùi sâu ở phía sau, phải đến ba ngày đêm tìm kiếm trong nỗi xót xa vô hạn của đồng đội mới tìm thấy thi thể chị.

Mười đóa hoa trinh liệt đã ngã xuống giữa độ tuổi thanh xuân đẹp nhất của đời người, hiến dâng trọn vẹn tuổi trẻ cho mạch đường Tổ quốc thông suốt. Tấm gương hy sinh oanh liệt của mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc đã tạc nên tượng đài bất tử trong lòng dân tộc, nhắc nhở muôn đời sau về cái giá của hòa bình, độc lập hôm nay.