Mười hai năm tù và những năm tháng Sơn La

Năm 1930, sau khi tham gia cuộc vận động thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương ở Bắc Kỳ, Đặng Xuân Khu được chỉ định vào Ban Tuyên truyền cổ động Trung ương.

Hoạt động cách mạng của ông diễn ra trong điều kiện chính quyền thực dân tăng cường truy bắt những người cộng sản. Cuối năm 1930, Đặng Xuân Khu bị bắt và bị kết án 12 năm tù cấm cố, sau đó bị đày lên nhà tù Sơn La.

Nhà tù Sơn La là một trong những nơi thực dân Pháp giam giữ nhiều cán bộ cách mạng. Điều kiện sinh hoạt khắc nghiệt, chế độ lao dịch nặng nề và sự kiểm soát chặt chẽ khiến cuộc sống của tù nhân vô cùng khó khăn.

Trong hoàn cảnh ấy, những người cộng sản vẫn tìm cách tổ chức học tập, trao đổi lý luận và giữ gìn tinh thần đấu tranh. Đối với Đặng Xuân Khu, những năm tháng trong tù trở thành một giai đoạn thử thách lớn.

Cuối năm 1936, trước sự thay đổi của tình hình chính trị tại Pháp và phong trào đấu tranh đòi tự do, dân chủ ở Việt Nam, ông được trả tự do. Sau khi ra tù, ông nhanh chóng trở lại hoạt động cách mạng.

Quãng thời gian tù đày đã trở thành một phần quan trọng trong quá trình trưởng thành của Trường Chinh, chuẩn bị cho ông đảm nhiệm những nhiệm vụ ngày càng lớn trong phong trào cách mạng.