Mười một năm tuổi xuân trên tuyến lửa Trường Sơn – Câu chuyện của cựu Thanh niên xung phong Nguyễn Thị Dung

Trong quá trình sưu tầm những câu chuyện về các cựu Thanh niên xung phong trên địa bàn tỉnh Lai Châu, tôi có cơ hội gặp gỡ bà Nguyễn Thị Dung, sinh năm 1945, dân tộc Kinh, hiện đang sinh sống tại khu Thác Cạn, thị trấn Tam Đường, tỉnh Lai Châu. Dáng người nhỏ nhắn, mái tóc đã bạc trắng nhưng mỗi khi nhắc đến những năm tháng tham gia Thanh niên xung phong, đôi mắt bà vẫn ánh lên niềm tự hào. Bà bảo rằng, đó là quãng thời gian gian khổ nhất nhưng cũng đáng nhớ nhất trong cuộc đời mình.

Bà kể, năm 1961, khi vừa tròn mười sáu tuổi, bà tình nguyện tham gia lực lượng Thanh niên xung phong. Sau thời gian huấn luyện, bà được biên chế vào Đoàn 559, đơn vị nổi tiếng với nhiệm vụ mở đường, bảo đảm giao thông và vận chuyển hậu cần trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Trong suốt 11 năm, từ năm 1961 đến năm 1972, bà cùng đồng đội làm nhiệm vụ trên Đường 9 và chiến trường Nam Lào, những địa bàn có ý nghĩa chiến lược trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Ngồi bên chén trà, bà kể cho tôi nghe về cuộc sống nơi rừng Trường Sơn. Những cánh rừng bạt ngàn vừa là nơi làm việc, vừa là nơi ăn ở của các đội viên Thanh niên xung phong. Ban ngày, mọi người tham gia mở đường, san lấp hố bom, sửa chữa những đoạn đường bị bom địch đánh phá, vận chuyển vật tư và bảo đảm giao thông để các đoàn xe tiếp tục hành quân vào chiến trường. Công việc thường diễn ra trong điều kiện vô cùng nguy hiểm. Có khi vừa nghe tiếng máy bay, mọi người phải nhanh chóng xuống hầm trú ẩn, rồi ngay sau đó lại tiếp tục ra hiện trường làm nhiệm vụ để bảo đảm tuyến đường không bị gián đoạn.

Bà nhớ có những đêm cả đơn vị làm việc dưới ánh đèn mờ hoặc ánh trăng, bởi ban ngày máy bay địch thường xuyên trinh sát và đánh phá. Tiếng cuốc, tiếng xẻng xen lẫn tiếng xe vận tải tạo nên một khung cảnh mà đến hôm nay bà vẫn không thể quên. Mỗi người đều hiểu rằng, nếu chậm thông đường một giờ thì tiền tuyến sẽ chậm nhận được lương thực, vũ khí và thuốc men. Vì vậy, dù mệt mỏi hay nguy hiểm, tất cả vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Không chỉ đối mặt với bom đạn, những người Thanh niên xung phong còn phải chiến đấu với thiên nhiên khắc nghiệt của dãy Trường Sơn. Những cơn mưa rừng kéo dài khiến đường sá lầy lội, nước suối dâng cao. Mùa khô thì nắng nóng gay gắt, bụi đỏ phủ kín quần áo. Nhiều người mắc sốt rét rừng, có người vừa khỏi bệnh lại tiếp tục lao động. Bữa cơm chỉ có gạo độn, rau rừng và lương khô nhưng ai cũng nhường nhau từng ngụm nước, từng phần ăn để cùng vượt qua gian khó.

Bà xúc động nhất khi nhắc đến những người đồng đội đã từng cùng mình sống, chiến đấu trên tuyến đường Trường Sơn. Có người hôm trước còn cùng nhau làm việc, hôm sau đã phải chia tay vì chuyển đơn vị hoặc hy sinh khi làm nhiệm vụ. Những mất mát ấy càng khiến bà và đồng đội thêm quyết tâm giữ vững ý chí, tiếp tục công việc còn dang dở. Với bà, tình đồng đội là tài sản quý giá nhất mà những năm tháng Thanh niên xung phong đã mang lại.

Lắng nghe câu chuyện của bà, tôi cảm nhận rõ sự hy sinh thầm lặng của những nữ Thanh niên xung phong trên tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn. Họ không trực tiếp cầm súng chiến đấu ngoài mặt trận nhưng lại ngày đêm góp sức giữ cho mạch máu giao thông luôn thông suốt, góp phần quan trọng vào thắng lợi của dân tộc.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ và trở về quê hương, bà Nguyễn Thị Dung tiếp tục lao động, xây dựng gia đình và nuôi dạy các con trưởng thành. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, bà luôn giữ tinh thần lạc quan và phát huy phẩm chất của người Thanh niên xung phong năm xưa. Với bà, những năm tháng cống hiến đã trở thành hành trang quý báu để vượt qua mọi thử thách trong cuộc sống.

Trước khi chia tay, bà nắm lấy tay tôi và chậm rãi nói: "Thế hệ chúng tôi đã trải qua chiến tranh nên càng hiểu giá trị của hòa bình. Các cháu hôm nay hãy biết trân trọng cuộc sống, chăm chỉ học tập, sống nhân ái và có trách nhiệm với quê hương. Mỗi việc tốt các cháu làm hôm nay đều là cách tiếp nối truyền thống của các thế hệ đi trước."

Rời ngôi nhà nhỏ của bà Nguyễn Thị Dung, trong tôi vẫn còn vang vọng những câu chuyện về tuyến đường Trường Sơn, về Đường 9, về Nam Lào và những con người đã dành trọn tuổi xuân cho đất nước. Mười một năm cống hiến của bà không chỉ là ký ức của một cá nhân mà còn là minh chứng cho tinh thần bất khuất, lòng dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng của lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam. Những câu chuyện ấy sẽ luôn là ngọn lửa truyền cảm hứng, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay biết trân trọng hòa bình và tiếp tục cống hiến để xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu mạnh.