Mười năm tuổi xuân giữa chiến trường miền Nam

TỪ TUỔI 18 ĐÃ MANG TRONG MÌNH LÝ TƯỞNG CỐNG HIẾN

Con đường của ông đến với quân ngũ bắt đầu từ rất sớm.

Khi mới 18 tuổi, ông đã tham gia công tác cách mạng ở địa phương và từng là một cán bộ Đoàn. Ở độ tuổi mà hôm nay nhiều bạn trẻ mới bắt đầu định hình ước mơ của mình, ông đã sớm ý thức về trách nhiệm với quê hương, đất nước.

Những năm tháng ấy, chiến tranh vẫn hiện hữu trong đời sống của mỗi gia đình.

Thanh niên lớn lên trong một hoàn cảnh mà việc lên đường nhập ngũ, tham gia công tác và góp sức cho đất nước là một phần của lý tưởng tuổi trẻ.

Năm 1967, ông chính thức vào chiến trường.

Khi ấy, ông khoảng 25 tuổi.

Một chàng trai trẻ, chưa lập gia đình và trong lòng vẫn có người thương nơi quê nhà.

Nhưng ông đã lựa chọn lên đường.

Tình cảm riêng được đặt lại phía sau.

Gia đình được gửi lại quê hương.

Tuổi trẻ được gửi vào chiến trường.

Có lẽ khi ấy, ông cũng không thể hình dung rằng quyết định năm 1967 sẽ đưa mình đi qua một hành trình kéo dài tới mười năm.

MÙA XUÂN MẬU THÂN VÀ BƯỚC CHÂN ĐẦU TIÊN VÀO CHIẾN TRƯỜNG

Năm 1968, ông tham gia trận chiến đầu tiên trong chiến dịch Mậu Thân tại Huế.

Đơn vị của ông thuộc Sư đoàn 324, hoạt động ở vòng ngoài, phối hợp với các lực lượng chủ lực trực tiếp chiến đấu ở khu vực bên trong.

Đó là lần đầu tiên người lính trẻ thực sự đối diện với chiến trường.

Những điều từng được học trong quá trình huấn luyện giờ đây trở thành hiện thực.

Chiến trường không giống những gì có thể hình dung từ hậu phương.

Ở đó có sự căng thẳng.

Có gian khổ.

Có những cuộc hành quân liên tục.

Và có sự sống, cái chết luôn hiện diện trong từng nhiệm vụ.

Trận đánh đầu tiên năm 1968 mở ra một chặng đường dài.

Sau đó, ông tiếp tục ở lại chiến trường miền Nam.

Mười năm.

Mười năm ấy gần như trọn một phần tuổi xuân.

NGÀY ĐI ĐÁNH, ĐÊM CŨNG ĐI ĐÁNH

Khi được hỏi về những kỷ niệm đáng nhớ nhất trong mười năm chiến đấu, ông nói rằng kỷ niệm thì rất nhiều.

Nhưng có lẽ điều khó quên nhất chính là nhịp sống của người lính giữa chiến trường.

Ông kể:

Có ngày cao điểm phải trải qua 5 đến 6 trận đánh.

Ngày đi đánh.

Đêm cũng đi đánh.

Những cuộc chiến nối tiếp nhau khiến người lính gần như không có một khoảng thời gian bình thường.

Một ngày của người lính không được tính bằng giờ làm việc hay giờ nghỉ.

Nó được tính bằng nhiệm vụ.

Bằng những cuộc hành quân.

Bằng những trận đánh.

Và bằng số người còn trở về sau mỗi lần đối mặt với chiến trường.

Đồng đội của ông thường nói với nhau rằng một ngày đánh đến năm trận mà vẫn sống sót trở về thì đúng là may mắn.

Một câu nói tưởng như đùa vui giữa những người lính nhưng lại phản ánh một sự thật nghiệt ngã.

Bởi trong chiến tranh, không ai biết được trận đánh tiếp theo sẽ mang đến điều gì.

TUỔI TRẺ CỦA MỘT THẾ HỆ ĐÃ HÒA VÀO CHIẾN TRƯỜNG

Mười năm ở miền Nam không chỉ lấy đi thời gian của người lính.

Nó lấy đi những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ.

Đó là khoảng thời gian đáng lẽ một chàng trai có thể lập gia đình, xây dựng cuộc sống riêng, trở về quê hương và thực hiện những ước mơ của mình.

Nhưng với ông, tất cả những điều ấy được gác lại.

Người thương ở quê nhà vẫn ở đó.

Gia đình vẫn ở đó.

Nhưng ông không có thời gian trở về.

Ông kể rằng suốt 10 năm ở miền Nam, gần như không có thời gian về phép.

Mười năm xa quê.

Mười năm không được sống một cuộc sống bình thường.

Mười năm mà mỗi lần có cơ hội gặp đồng đội cũng có thể là một lần cuối cùng.

Có những người hôm nay còn gặp.

Ngày mai đã nghe tin hy sinh.

Có những người vừa cùng nhau hành quân, cùng nhau chiến đấu, cùng nhau chia sẻ gian khổ, nhưng rồi một ngày cái tên ấy chỉ còn được nhắc lại trong ký ức.

120 CHÀNG TRAI VÀ MỘT SỰ MẤT MÁT KHÔNG THỂ ĐONG ĐẾM

Một trong những ký ức ám ảnh nhất đối với ông là câu chuyện về một đại đội gồm 120 chàng trai trẻ.

Khi giữ cương vị Đại đội trưởng, ông từng ra Vĩnh Phú nhận quân bổ sung.

120 người.

Những chàng trai trẻ, khỏe mạnh và đầy sức sống.

Họ bước vào chiến trường mang theo tuổi trẻ của mình.

Có thể mỗi người đều có một quê hương để nhớ.

Một gia đình để trở về.

Một người thân đang chờ đợi.

Một ước mơ riêng.

Nhưng chiến tranh đã nhanh chóng làm thay đổi tất cả.

Chỉ sau một vài trận đánh, đại đội 120 người chỉ còn khoảng 20–23 người sống sót.

Những người còn lại hy sinh hoặc bị thương.

Chỉ một con số thôi cũng đủ cho thấy chiến tranh khốc liệt đến mức nào.

Nhưng với người từng sống giữa họ, đó không bao giờ chỉ là một con số.

Đó là những người đồng đội từng đứng bên cạnh mình.

Là những tiếng gọi trong đội hình.

Là những khuôn mặt từng hiện diện trong cuộc sống hàng ngày.

Và rồi từng người một biến mất khỏi đội hình.

Ông nói rằng khi nhìn lại, không có một cái giá nào có thể bù đắp được những mất mát của chiến tranh.

“THẰNG A, THẰNG B CÒN SỐNG KHÔNG?”

Trong mười năm chiến đấu, tình đồng đội trở thành một phần không thể tách rời khỏi cuộc sống của ông.

Những người lính cùng nhau đi qua gian khổ.

Nhưng cũng chính họ phải chứng kiến sự ra đi của nhau.

Ông kể rằng anh em gặp nhau đôi khi chỉ kịp hỏi:

“Thằng A, thằng B còn sống không?”

Một câu hỏi rất ngắn.

Nhưng đằng sau nó là cả một nỗi lo.

Bởi trong chiến tranh, chỉ cần một người vắng mặt cũng có thể là một dấu hiệu đau lòng.

Có khi hôm nay vừa gặp nhau.

Ngày mai đã nghe tin người đồng đội hy sinh.

Những cái tên như Thắng, Hùng hay những người đồng đội khác trở thành những cái tên được nhớ mãi trong ký ức.

Không phải vì họ nổi tiếng.

Mà vì họ đã từng sống cùng một thế hệ.

Từng chiến đấu cùng nhau.

Và rồi có người không còn cơ hội trở về.

QUẢNG TRỊ VÀ NHỮNG CHIẾN TRƯỜNG KHÔNG THỂ QUÊN

Trong hành trình mười năm ấy, ông từng đi qua Quảng Trị, một trong những chiến trường mà ông đánh giá là đặc biệt khốc liệt.

Nhưng ông cũng nói rằng Quảng Trị chỉ là một điểm trong rất nhiều nơi mà người lính phải đối mặt với chiến tranh.

Điều đó cho thấy ký ức chiến trường của ông không gắn với một địa danh duy nhất.

Miền Nam trong những năm tháng ấy là một không gian rộng lớn của những cuộc hành quân, những trận đánh và những mất mát.

Ở bất cứ nơi nào, người lính cũng phải đối diện với thử thách.

Có những lúc họ phải đi trinh sát trong đêm mưa rét.

Có những lúc khoảng cách giữa ta và địch rất gần.

Có khi người lính trinh sát phải tiếp cận sát vị trí của đối phương mà không được để lộ.

Ông cho rằng những gì người lính trải qua ngoài đời thực còn khắc nghiệt hơn rất nhiều so với những gì có thể tái hiện trên phim ảnh.

Bởi phim ảnh có thể tái hiện một trận đánh.

Nhưng không thể tái hiện đầy đủ mười năm tuổi trẻ của một người lính.

KHI NGƯỜI LÍNH QUÊN ĐI NỖI SỢ

Có một điều ông nói khiến người nghe đặc biệt xúc động: khi bước vào trận, người lính gần như quên hết, không còn nghĩ đến chuyện chết chóc nữa.

Không phải họ không sợ.

Mà bởi họ không còn thời gian để nghĩ về nỗi sợ của riêng mình.

Trước mắt là nhiệm vụ.

Bên cạnh là đồng đội.

Phía sau là quê hương.

Người lính phải tiếp tục.

Đó chính là một phần bản lĩnh được hình thành trong chiến tranh.

Gia đình ở quê nhà cũng hiểu rằng người con của mình có thể hy sinh bất cứ lúc nào.

Họ chờ đợi nhưng không biết ngày trở về.

Người lính chiến đấu ở tiền tuyến.

Gia đình sống trong những tháng ngày chờ tin ở hậu phương.

Cả hai cùng chịu đựng chiến tranh theo những cách khác nhau.

MƯỜI NĂM KHÉP LẠI, NHƯNG KÝ ỨC CÒN Ở LẠI

Năm 1975, miền Nam được giải phóng.

Đất nước bước sang một giai đoạn mới.

Nhưng hành trình quân ngũ của ông chưa kết thúc.

Là người có kinh nghiệm chiến đấu, ông được điều động ra Bắc làm công tác tham mưu tác chiến, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Tính cả những năm tháng sau đó, ông có gần 30 năm trong quân ngũ.

Khi nghỉ hưu, ông trở về địa phương nhưng vẫn tiếp tục tham gia công tác xóm, từng làm Trưởng xóm, Bí thư xóm và phụ trách Hội Người cao tuổi.

Đến nay, ở tuổi 87, ông nhìn lại mười năm tuổi trẻ giữa chiến trường bằng một tâm thế bình thản hơn.

Những mất mát đã trở thành ký ức.

Những đồng đội đã hy sinh đã trở thành một phần của cuộc đời.

Và những năm tháng chiến tranh đã trở thành lịch sử.

Điều khiến ông vui nhất hôm nay là được nhìn thấy thế hệ trẻ sống trong hòa bình.

Ông nhìn những người trẻ khỏe mạnh, rạng rỡ và cảm thấy mừng.

Bởi đó chính là điều mà thế hệ của ông từng mong muốn.

Họ đã đi qua chiến tranh để thế hệ sau không phải sống trong chiến tranh.

Họ đã gửi tuổi trẻ vào chiến trường để hôm nay tuổi trẻ được sống trong những ngày bình yên.

Ông nói một câu rất giản dị:

“Hòa bình, tự do là sướng nhất.”

Có lẽ đó cũng là thông điệp sâu sắc nhất của câu chuyện.

Mười năm ở chiến trường đã lấy đi một phần tuổi trẻ của ông.

Nhưng mười năm ấy cũng để lại cho ông một điều mà không trường lớp nào có thể dạy được: giá trị của sự sống, tình đồng đội và ý nghĩa của hòa bình.

Hôm nay, khi kể lại câu chuyện ấy cho thế hệ trẻ, ông không mong các cháu phải hiểu chiến tranh bằng những đau thương mà ông từng trải qua.

Ông chỉ mong các cháu hiểu rằng cuộc sống bình yên hiện tại là thành quả của biết bao thế hệ.

Hãy học tập.

Hãy rèn luyện.

Hãy có chí hướng.

Hãy sống tử tế và có trách nhiệm với quê hương, đất nước.

Bởi những người lính năm xưa đã dành tuổi xuân của mình cho Tổ quốc.

Và trách nhiệm của thế hệ hôm nay là giữ gìn thành quả hòa bình, xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn.

Mười năm tuổi xuân giữa chiến trường miền Nam đã khép lại từ rất lâu. Nhưng trong ký ức của người lính năm ấy, những người đồng đội, những trận đánh và những năm tháng tuổi trẻ vẫn còn nguyên giá trị. Để mỗi khi câu chuyện được kể lại, chúng ta càng hiểu rằng phía sau cuộc sống bình yên hôm nay là một thế hệ đã từng sống, chiến đấu và hy sinh bằng tất cả tuổi trẻ của mình.