Mười ngọn nến giữa Đất thép thành đồng

Mỗi dân tộc đều có những biểu tượng để nhắc nhớ về lòng yêu nước.

Nếu nước Nga có "Người mẹ Tổ quốc", nếu nước Pháp có nàng Jeanne d'Arc, thì Việt Nam có những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – những người mẹ bình dị đã lặng lẽ hiến dâng những điều quý giá nhất của cuộc đời mình cho độc lập dân tộc.

Và trong số hàng vạn người mẹ ấy, có một người mẹ mà mỗi lần nhắc đến, lòng tôi lại lặng đi.

Đó là Mẹ Nguyễn Thị Rành.

Người dân Củ Chi vẫn trìu mến gọi Mẹ bằng cái tên rất thân thương: Má Tám Rành, Má Tám Trầu, Bà mẹ Củ Chi, Bà mẹ Đất thép.

Nhưng với tôi, Mẹ là biểu tượng của sức mạnh mà không một loại bom đạn nào có thể khuất phục.

Mẹ sinh năm 1900, trong một gia đình nghèo có truyền thống yêu nước ở vùng đất Phước Hiệp. Tuổi thơ của Mẹ là chuỗi ngày cơ cực. Cha bị thực dân Pháp bắt đày ra Côn Đảo rồi biệt tích. Mẹ mất sớm. Cuộc sống nghèo đói khiến cô bé Nguyễn Thị Rành phải đi ở đợ từ khi còn rất nhỏ. Chính những năm tháng ấy đã gieo trong Mẹ lòng căm thù áp bức và tình yêu sâu nặng đối với quê hương.

Lập gia đình, Mẹ cùng chồng gây dựng cuộc sống bằng đôi bàn tay lao động. Gia đình đông con nhưng điều Mẹ luôn dạy các con không phải là cách làm giàu, mà là cách sống có nghĩa, có tình với quê hương.

Khi đất nước bước vào những cuộc kháng chiến trường kỳ, ngôi nhà nhỏ của Mẹ dần trở thành cơ sở cách mạng. Mẹ trực tiếp tham gia nuôi giấu cán bộ, đưa đón giao liên, tiếp tế lương thực, bảo vệ bí mật cho lực lượng kháng chiến ngay giữa vùng địch kiểm soát.

Thế nhưng, điều khiến cả đất nước xúc động không chỉ là những việc Mẹ làm, mà là những gì Mẹ đã chấp nhận mất đi.

Gia đình Mẹ có chín người con, trong đó tám người con trai lần lượt hy sinh, cùng với một cháu nội và một cháu ngoại cũng ngã xuống trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Mỗi lần nhận tin con hy sinh là một lần trái tim người mẹ thêm một vết cắt.

Người đời thường nói mất một người con đã là nỗi đau không gì bù đắp nổi.

Còn Mẹ...

Mẹ phải tiễn hết người con này đến người con khác ra chiến trường.

Có người hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Có người mãi mãi không trở về.

Có người chỉ còn lại tấm giấy báo tử.

Những mất mát ấy nối tiếp nhau qua nhiều năm tháng chiến tranh.

Nhưng điều khiến tôi xúc động nhất là Mẹ chưa bao giờ để nỗi đau riêng làm lung lay niềm tin vào cách mạng.

Trong ký ức của người dân Củ Chi, Má Tám Rành luôn hiện lên với chiếc khăn rằn Nam Bộ, miệng nhai trầu, ánh mắt hiền từ nhưng vô cùng cương nghị.

Người ta kể rằng mỗi khi có người đến chia buồn vì một người con hy sinh, Mẹ chỉ lặng lẽ lau nước mắt rồi động viên những người còn sống tiếp tục chiến đấu.

Bởi Mẹ hiểu rằng, phía sau nỗi đau của gia đình mình còn là khát vọng độc lập của cả dân tộc.

Có lẽ chính vì vậy mà người dân gọi Mẹ bằng cái tên đầy kính trọng: Bà mẹ Củ Chi.

Củ Chi được mệnh danh là "Đất thép thành đồng".

Nhưng nếu chỉ có địa đạo, công sự hay những trận đánh oanh liệt thì chưa đủ để tạo nên vùng đất thép.

Điều làm nên sức mạnh của Củ Chi chính là những con người như Má Tám Rành.

Những người mẹ bình dị đã biến từng mái nhà thành căn cứ cách mạng.

Biến từng bữa cơm thành nguồn tiếp sức cho chiến sĩ.

Biến những giọt nước mắt thành ý chí chiến đấu.

Đó mới là sức mạnh không gì có thể khuất phục.

Năm 1978, Nhà nước phong tặng Mẹ danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những đóng góp đặc biệt xuất sắc đối với sự nghiệp cách mạng. Sau này, Mẹ được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Những danh hiệu ấy là sự ghi nhận xứng đáng, nhưng có lẽ phần thưởng lớn nhất đối với Mẹ chính là ngày đất nước được thống nhất, non sông thu về một mối – điều mà những người con của Mẹ đã đánh đổi bằng chính tuổi xuân và cuộc sống của mình.

Mẹ qua đời năm 1979.

Nhưng câu chuyện về Mẹ chưa bao giờ khép lại.

Ngày nay, tại quê hương Củ Chi, Nhà tưởng niệm Mẹ Nguyễn Thị Rành vẫn là địa chỉ đỏ để nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên, thanh niên và học sinh đến dâng hương, tìm hiểu lịch sử và tri ân những hy sinh to lớn của Mẹ cùng gia đình. Mỗi lần bước chân vào khu tưởng niệm, tôi luôn tự hỏi: Điều gì đã giúp một người mẹ có thể mạnh mẽ đến như vậy?

Có lẽ câu trả lời nằm ở hai chữ Tổ quốc.

Với Mẹ, Tổ quốc lớn hơn nỗi đau riêng.

Độc lập lớn hơn hạnh phúc của một gia đình.

Chính niềm tin ấy đã giúp Mẹ vượt qua những mất mát tưởng chừng không thể vượt qua.

Là một đoàn viên thanh niên sống trong hòa bình hôm nay, tôi hiểu rằng mình sẽ không bao giờ phải đối diện với những lựa chọn khắc nghiệt như thế hệ của Mẹ.

Nhưng tôi có thể học ở Mẹ một điều rất quan trọng.

Đó là sống có trách nhiệm.

Biết yêu đất nước bằng hành động.

Biết cống hiến bằng khả năng của mình.

Biết đặt lợi ích của cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân.

Đó cũng chính là cách thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối ngọn lửa mà Mẹ Nguyễn Thị Rành và biết bao Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đã gìn giữ bằng cả cuộc đời.

Khép lại câu chuyện, trong tâm trí tôi không hiện lên hình ảnh của những huân chương hay những danh hiệu cao quý.

Điều tôi nhớ nhất là hình ảnh một người mẹ Nam Bộ tóc bạc, miệng nhai trầu, lặng lẽ đứng trước những nấm mộ của các con.

Đó là hình ảnh khiến tôi hiểu rằng, chiến thắng của dân tộc Việt Nam không chỉ được làm nên bởi những người cầm súng ngoài chiến hào, mà còn được viết nên từ sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ.

Và có lẽ, trong lịch sử dân tộc, không có ngọn lửa nào thiêng liêng hơn ngọn lửa được thắp lên từ trái tim của những người mẹ Việt Nam.

Đó chính là "ngọn lửa thời hoa lửa" sẽ mãi soi sáng con đường của các thế hệ hôm nay và mai sau.