Mưu trí và dũng cảm
Trong chiến tranh, lòng dũng cảm là điều không thể thiếu. Nhưng với người lính trinh sát, chỉ dũng cảm thôi chưa đủ. Muốn hoàn thành nhiệm vụ, họ còn phải biết quan sát, phán đoán, giữ bình tĩnh và xử lý mọi tình huống bằng sự mưu trí. Đó cũng là điều mà ông Nguyễn Văn Sỹ luôn nhắc đến khi kể về những năm tháng làm nhiệm vụ trên tuyến đầu biên giới.
Sau khi đơn vị được điều động lên Lạng Sơn, người lính trinh sát năm nào lại tiếp tục đảm nhận công việc quen thuộc của mình. Dù chiến trường đã thay đổi, nhiệm vụ của ông vẫn không đổi. Những chuyến đi bí mật, những lần luồn sâu để nắm tình hình vẫn là công việc thường xuyên của đơn vị trinh sát. Đó là nhiệm vụ đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, bởi mọi thông tin thu thập được đều phục vụ cho việc chỉ huy và triển khai nhiệm vụ của các lực lượng phía sau.
Ông kể rằng mỗi lần nhận nhiệm vụ, điều đầu tiên người lính phải chuẩn bị không chỉ là quân tư trang hay vũ khí, mà còn là sự bình tĩnh trong suy nghĩ. Người trinh sát không được phép nóng vội. Mỗi bước đi đều phải cân nhắc, mỗi quyết định đều phải đặt lợi ích của đơn vị lên trên hết.
"Ở chiến trường, nhiều khi sự bình tĩnh còn quan trọng hơn sức mạnh. Chỉ cần hấp tấp một chút là có thể ảnh hưởng đến cả nhiệm vụ."
Lời chia sẻ ấy không phải là bài học được học từ sách vở, mà được đúc kết từ chính những năm tháng ông trực tiếp thực hiện nhiệm vụ.
Ông cho biết, làm trinh sát là luôn phải đối diện với những hiểm nguy ở khoảng cách rất gần. Có những thời điểm chỉ một phút thiếu tập trung cũng có thể khiến nhiệm vụ không thành công. Vì vậy, người lính phải rèn cho mình sự kiên nhẫn, khả năng quan sát và đặc biệt là tinh thần làm chủ bản thân trong mọi hoàn cảnh.
Điều khiến ông nhớ nhất không phải là những lúc căng thẳng, mà là cảm giác trách nhiệm luôn hiện hữu trong từng nhiệm vụ. Ông hiểu rằng phía sau mình là cả đơn vị đang chờ đợi. Một thông tin chính xác sẽ giúp chỉ huy có cơ sở đưa ra quyết định phù hợp. Một sự cẩn trọng của người đi trước có thể góp phần bảo đảm an toàn cho rất nhiều đồng đội phía sau.
Ông thường nói rằng người lính trinh sát không bao giờ hành động đơn độc. Dù trực tiếp thực hiện nhiệm vụ ở phía trước, nhưng phía sau luôn là sự phối hợp, tin tưởng và đồng hành của cả đơn vị. Chính niềm tin ấy đã tiếp thêm sức mạnh để mỗi người hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Có những đêm dài nơi biên giới, khi mọi thứ chìm trong tĩnh lặng, người lính vẫn giữ nguyên sự tập trung. Không phải vì sợ hãi, mà bởi họ hiểu rằng chỉ cần một chút chủ quan cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả chung. Những năm tháng ấy đã rèn luyện cho ông tính cẩn trọng trong từng việc làm, sự điềm tĩnh trước mọi khó khăn và tinh thần không bao giờ lùi bước trước thử thách.
Nhìn lại chặng đường đã qua, ông bảo rằng điều quý giá nhất mà nghề trinh sát mang lại không phải là những lời khen hay thành tích, mà là bản lĩnh. Chính những nhiệm vụ đầy thử thách đã giúp ông hiểu rằng dũng cảm không phải là không biết sợ, mà là biết vượt qua nỗi sợ để hoàn thành trách nhiệm của mình.
Sau này trở về quê hương công tác, những phẩm chất được rèn luyện trong quân ngũ vẫn luôn theo ông. Trong công việc cũng như trong cuộc sống, ông luôn giữ thói quen suy nghĩ cẩn trọng, làm việc có kế hoạch và đặt lợi ích tập thể lên trước. Ông cho rằng đó là món quà lớn nhất mà quân đội đã dành cho mình.
Ông nhìn các đoàn viên thanh niên rồi chậm rãi nói:
"Các cháu hôm nay không còn phải đối mặt với bom đạn như thế hệ chúng tôi, nhưng cuộc sống luôn có những thử thách riêng. Muốn vượt qua khó khăn thì ngoài nhiệt huyết còn phải có tri thức, sự bình tĩnh và bản lĩnh. Có dũng cảm mà thiếu suy nghĩ thì dễ mắc sai lầm. Có kiến thức mà thiếu bản lĩnh thì khó đi đến cùng. Người trẻ cần rèn luyện cả hai."
Câu nói ấy khiến cả hội trường im lặng. Đó không chỉ là lời nhắn gửi của một người cựu chiến binh, mà còn là bài học được đúc kết từ chính những năm tháng ông đi qua giữa lằn ranh của sự sống và cái chết.
Đối với ông Nguyễn Văn Sỹ, mưu trí và dũng cảm luôn là hai phẩm chất không thể tách rời của người lính trinh sát. Một người biết suy nghĩ nhưng không dám hành động sẽ không thể hoàn thành nhiệm vụ. Ngược lại, chỉ có lòng dũng cảm mà thiếu sự tỉnh táo cũng khó bảo vệ được đồng đội và chính mình. Chính sự kết hợp ấy đã giúp ông cùng đơn vị hoàn thành những nhiệm vụ được giao và trở về tiếp tục cống hiến cho quê hương trong thời bình.
Thông điệp
"Dũng cảm là dám đối mặt với khó khăn, còn mưu trí là biết lựa chọn cách đúng để vượt qua khó khăn. Người lính cần cả hai để bảo vệ Tổ quốc. Người trẻ hôm nay cũng vậy, hãy nuôi dưỡng lòng yêu nước bằng tri thức, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm. Khi biết suy nghĩ đúng và hành động đúng, mỗi người đều có thể trở thành chỗ dựa vững chắc cho gia đình, quê hương và đất nước."



