Mùa hè năm 1969, tại một làng quê nghèo ven sông Thạch Hãn, địch liên tục mở các cuộc càn quét hòng dập tắt phong trào kháng chiến [battle]. Nhà mẹ Sáu nằm ở rìa làng, có một căn hầm bí mật nuôi giấu hai đồng chí cán bộ huyện ủy.
Sáng sớm hôm ấy, một đại đội lính địch bất ngờ ập vào bao vây làng. Chúng điên cuồng sục sạo, dùng báng súng nện thình thịch xuống nền đất để tìm hầm ngầm.Trong căn hầm chật hẹp chỉ vừa hai người ngồi, hai chiến sĩ nín thở, tay lăm lăm khẩu súng [battle]. Phía trên đầu họ, tiếng giày bốt đinh của giặc rầm rập đi qua đi lại.Mẹ Sáu lúc ấy đang ngồi bên bếp than hồng, tay run rẩy đảo nắm cơm nếp vừa chín tới. Tên chỉ huy hách dịch bước vào, hất đổ cả thau nước bên cạnh: "Bà già! Có thấy mấy đứa giải phóng chạy qua đây không?"."Dạ không, nhà tôi chỉ có một thân già này thôi...", mẹ Sáu cố giữ giọng bình thản.Nhưng đúng lúc ấy, một tên lính phát hiện ra đống rơm rạ khô ở góc bếp có dấu hiệu bị xê dịch – nơi mẹ dùng để ngụy trang nắp hầm. Hắn nghi ngờ tiến lại gần, dùng mũi lê thọc mạnh xuống đống rơm.Nhận thấy tình thế ngàn cân treo sợi tóc, mẹ Sáu bỗng bưng nắm cơm nếp nóng hổi trên tay, vờ sẩy chân vấp té nhào về phía tên lính đó. Nắm cơm nếp nóng hổi ụp thẳng vào mặt tên lính khiến hắn rú lên vì bỏng, rơi cả khẩu súng xuống đất."Trời ơi, tôi già cả mắt quáng gà, xin ông tha tội!", mẹ Sáu vừa khóc lóc vừa quỳ xuống dập đầu, cố tình dùng thân mình và vạt áo rách che kín góc rơm có miệng hầm.Bọn lính thấy đồng đội bị bỏng thì nháo nhào cả lên. Tên chỉ huy tức tối tát mẹ một bạt tai nảy lửa rồi chửi rủa xối xả. Nhưng vì sợ đạn lạc và mìn bẫy trong bếp, cộng thêm không tìm thấy bằng chứng gì khác, chúng hậm hực rút quân ra khỏi nhà mẹ khi trời sập tối.Đêm muộn, khi giặc đã rút xa, mẹ Sáu nén cơn đau hé mở nắp hầm. Hai người chiến sĩ bò lên, nhìn thấy vết tát tím bầm trên mặt mẹ và đống tro bếp lấm lem mà trào nước mắt. Họ quỳ xuống ôm lấy người mẹ vĩ đại đã dùng cả danh dự, thân thể và một nắm cơm trắng để đổi lấy sự sống cho họ.Hòa bình lập lại, hai người lính năm xưa giờ đã là những cán bộ nhà nước. Mỗi năm cứ đến ngày giỗ mẹ, họ lại mang một nắm cơm nếp trắng tinh đặt lên bàn thờ, rưng rưng nhớ về người mẹ đã sinh ra họ lần thứ hai giữa mùa khói lửa [battle].