NĂM NĂM ĐI QUA CHIẾN TRANH – KÝ ỨC NGƯỜI LÍNH NGUYỄN ĐÌNH HOÀN
Tháng 10/1970, Nguyễn Đình Hoàn bước vào quân ngũ. Đúng năm năm sau, tháng 10/1975, ông trở về. Hai dấu mốc trùng nhau về tháng nhưng nằm ở hai thời điểm rất khác của lịch sử đất nước. Bởi vậy, câu chuyện của ông có thể được nhớ bằng một hình ảnh giản dị: năm tờ lịch từ 1970 đến 1975 – năm năm của một tuổi trẻ gắn với màu áo lính.
THÁNG 10 CỦA NGÀY LÊN ĐƯỜNG
Ông Nguyễn Đình Hoàn sinh năm 1953. Tháng 10/1970, khi tuổi đời còn rất trẻ, ông nhập ngũ.
Đó là thời điểm đất nước vẫn còn trong những năm tháng chiến tranh. Nhưng tư liệu hiện có chưa ghi rõ đơn vị, địa bàn hoạt động, nhiệm vụ hay những trận đánh mà ông từng tham gia. Vì vậy, điều có thể khẳng định và cũng đáng trân trọng nhất chính là năm năm liên tục trong quân ngũ của ông, từ 1970 đến 1975.
Năm năm ấy chiếm một phần rất đẹp của tuổi trẻ.
Khi những người cùng trang lứa có thể đang sống bên gia đình, người thanh niên Nguyễn Đình Hoàn đã bước vào môi trường quân đội. Từ đó, cuộc sống được tính bằng nhiệm vụ, kỷ luật và trách nhiệm của người quân nhân.
NĂM TỜ LỊCH CỦA TUỔI THANH XUÂN
Và rồi năm 1975.
Những con số hôm nay nằm yên trên trang giấy. Nhưng đối với người đã trực tiếp sống qua thời kỳ ấy, mỗi năm là một phần của tuổi trẻ không thể trở lại.
Có lẽ vì thế, cuốn lịch là hình ảnh tượng trưng phù hợp nhất với câu chuyện của Nguyễn Đình Hoàn. Mỗi tờ lịch được bóc xuống là thêm một ngày người thanh niên xa cuộc sống bình thường, thêm một ngày trong màu áo lính.
Năm năm đủ dài để một chàng trai trưởng thành. Năm năm cũng đủ để những người cùng đơn vị từ xa lạ trở thành đồng đội, để màu áo quân nhân từ một điều mới mẻ trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống.
1975 – MỘT NĂM ĐẶC BIỆT
Năm 1975 trở thành dấu mốc lớn của đất nước khi chiến tranh kết thúc, đất nước bước sang một thời kỳ mới.
Với riêng Nguyễn Đình Hoàn, năm ấy còn mang một ý nghĩa khác. Sau năm năm trong quân ngũ, tháng 10/1975, ông xuất ngũ.
Thật đặc biệt, hành trình người lính của ông bắt đầu vào một tháng Mười và cũng kết thúc vào một tháng Mười.
Tháng 10/1970, một người thanh niên lên đường.
Tháng 10/1975, một người lính trở về.
Khoảng cách giữa hai tháng Mười ấy chính là năm năm tuổi trẻ.
HAI THÁNG MƯỜI CỦA MỘT ĐỜI NGƯỜI
Nhiều thập kỷ đã trôi qua. Người lính Nguyễn Đình Hoàn năm nào nay sống giữa cuộc đời bình dị tại thôn Cù Hin, xã Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa.
Chiến tranh đã trở thành quá khứ. Những người lính trẻ năm ấy cũng lần lượt bước sang tuổi xế chiều. Nhưng lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những sự kiện lớn. Trong lịch sử ấy còn có tuổi trẻ của biết bao con người đã từng khoác áo lính, làm nhiệm vụ rồi trở về với cuộc sống bình thường.
Nguyễn Đình Hoàn là một người trong thế hệ ấy.
Nếu cần chọn một hình ảnh để kể lại “thời hoa lửa” của ông, tôi sẽ chọn hai tờ lịch tháng Mười.
Một tờ mang dòng chữ tháng 10/1970 – ngày bước vào quân ngũ.
Một tờ mang dòng chữ tháng 10/1975 – ngày trở về.
Giữa hai tờ lịch ấy là năm năm mà tuổi thanh xuân của Nguyễn Đình Hoàn đã gắn với màu áo lính. Và hơn nửa thế kỷ sau, dù thời gian có thể làm phai nhiều ký ức, hai tháng Mười ấy vẫn là hai dấu mốc kể lại một phần đẹp nhất của cuộc đời người cựu binh.



