Nâng cao huấn luyện, củng cố tổ chức, chuẩn bị cho giai đoạn quyết định (1974–1975)

Tháng 3 năm 1974, Bộ Tư lệnh Công binh mở đợt sinh hoạt chính trị học tập Nghị quyết 21 của Trung ương Đảng, quán triệt chủ trương nhiệm vụ quân sự trong giai đoạn mới. Công tác huấn luyện quân sự giáo dục chính trị trong Binh chủng được tiến hành theo hướng bảo đảm tác chiến hiệp đồng binh chủng với quy mô lớn. Chỉ thị huấn luyện năm 1974 của Bộ Tư lệnh Công binh chỉ rõ: "Huấn luyện để tác chiến thành thạo với các khí tài đặc chủng, giỏi về mở đường, đảm bảo vượt sông và các mặt đảm bảo công trình khác, đáp ứng yêu cầu chiến đấu tiến công tốc độ cao của các chiến dịch".

Những kinh nghiệm chiến đấu, kinh nghiệm công tác chính trị trong các chiến dịch nhất là chiến dịch tiến công - phòng ngự ở Trị - Thiên năm 1972 được tổng kết biên soạn thành tài liệu học tập cho các lớp huấn luyện cán bộ. Một số vấn đề về chiến thuật của Binh chủng được nghiên cứu, biên soạn như: "Bảo đảm công trình chiến dịch tiến công, phản công"; "Bảo đảm công trình tiến công thành phố”; "Hành động của đoàn công binh mở đường"; "Hành động của tiểu đoàn trong chiến dịch tiến công".

Trường sĩ quan Công binh được tăng cường số lượng học viên lên đến 1.500 người, tổ chức thành 4 tiểu đoàn gồm: 3 tiểu đoàn đào tạo cán bộ sơ cấp và 1 tiểu đoàn bổ túc cán bộ trung sơ cấp.

Tháng 8 năm 1974, Đại hội đại biểu Đảng bộ công binh lần thứ IV được triệu tập. Đây là Đại hội đầu tiên từ khi Binh chủng bước vào cuộc chiến đấu chống Mỹ (Đại hội Đảng bộ công binh lần thứ III họp vào tháng 8 năm 1964). Đại hội lần thứ IV đã kiểm điểm nhiệm vụ lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và hoạt động trong 10 năm, khẳng định sự trưởng thành lớn mạnh và sự đóng góp to lớn của Binh chủng Công binh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Lãnh đạo Bộ Tư lệnh được đánh giá tốt, có nhiều cố gắng quán xuyến chỉ đạo, có nhiều thành tích trong chỉ đạo toàn Binh chủng, đồng thời những việc giao thêm như: xây dựng các công trình phục vụ cơ quan Trung ương, Bộ Quốc phòng, nhất là công trình xây dựng Lăng Bác đạt hiệu quả cao.

Đại hội phân tích sâu quan điểm thông qua trong Đại hội Đảng bộ lần thứ III, đánh giá các công tác cán bộ, công tác huấn luyện, công tác chính trị, công tác trong Binh chủng, thống nhất nhận thức về một số vấn đề cơ bản trong cán bộ Binh chủng, trên cơ sở đó, Đại hội đã xác định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, tính chất của Binh chủng Công Binh Việt Nam. Đó là: "Nắm vững Binh chủng Công binh là một binh chủng kỹ thuật có chức năng bảo đảm chiến đấu và chiến đấu, vừa chuyên sâu, vừa biết rộng, kết hợp hiện đại với thô sơ, cải tiến, kết hợp chiến đấu, công tác và xây dựng, cần kiệm, liềm chính, chí công, vô tư, tự lực tự cường xây dựng Binh chủng". Đại hội đã xác định nhiệm vụ mục tiêu và một số công tác lớn của Binh chủng trong 2 năm 1974-1975.